Çmimet e naftës në Kosovë nuk po ndjekin të njëjtin ritëm me tregjet ndërkombëtare. Të dhënat e fundit tregojnë një kontrast të qartë mes asaj që po ndodh në bursat globale dhe çmimit me të cilin nafta po shitet në Kosovë. Ndërsa në bursa çmimet kanë shënuar rënie pas një periudhe të caktuar, në Kosovë çmimet janë rritur gradualisht, duke krijuar një mospërputhje që përsëritet në disa momente kyçe.
Momenti i parë i krahasimit lidhet me 23 korrikun. Më 23 korrik, çmimi i naftës në bursa ndërkombëtare ishte në nivelin më të lartë në gjithë korrikun: 92.19 dollarë për barel. Në të njëjtën ditë, në Kosovë nafta u tregtua me 1.68 euro për litër, duke u bazuar në çmimin e përcaktuar nga Ministria e Industrisë dhe Tregtisë.
Kur bursa bie, në Kosovë çmimi nuk bie menjëherë
Duke u mbështetur në këto statistika, tabloja e përgjithshme rezulton se ndërsa çmimi i naftës në bursë ka rënë vazhdimisht prej 23 korrikut, në Kosovë çmimi i naftës është rritur, po ashtu vazhdimisht. Ky fenomen paraqitet si një rast tipik ku lëvizja e çmimit në tregjet ndërkombëtare nuk përkthehet shpejt dhe në mënyrë të njëjtë në çmimet vendore.
Artikulli vëren se ky problem nuk është i izoluar. KOHA ka raportuar edhe më 29 korrik se çmimi i naftës në bursa ka rënë pas pauzimit të sulmeve mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe të Iranit, por trendi i rënies nuk u përcoll në Kosovë. Më 29 korrik, çmimi i naftës kishte rënë për rreth 10 për qind në bursa ndërkombëtare, ndërsa në Kosovë ishte rritur në të njëjtën periudhë.
Në fund të muajit prill, situata u pa edhe më herët në periudha më të tensionuara. Në kulmin e sulmeve ajrore mes Iranit dhe SHBA-së, kur një fuçi naftë në bursë kushtonte mbi 100 dollarë, në Kosovë një litër naftë tregtohej me 1.68 euro për litër. Pastaj, më 29 korrik, kur një fuçi në bursë kushtonte 89 dollarë, çmimi në Kosovë ishte rritur në 1.74 euro për litër. Pra, edhe kur niveli i çmimeve në tregun global ishte më i ulët krahasuar me periudhën e prillit, çmimi në Kosovë kishte shënuar rritje.
Po ashtu, rënia globale nuk është shoqëruar me rënie në çmimin vendor as në fillim të prillit. KOHA raportonte atëherë se çmimi i një litri naftë ishte ngritur për një cent krahasuar me një ditë më parë, edhe pse në tregjet globale ishte shënuar rënie prej mbi 15 për qind. Kjo është përmendur si një tjetër shembull i një mospërputhjeje, ku kur çmimet rriten në bursa ato reflektohen menjëherë në Kosovë, por kur çmimet bien, e njëjta gjë nuk ndodh.
Sipas përshkrimit të çmimeve dhe logjikës së dhënë në artikull, çmimet patën nisur të ngrihen me fillimin e luftës në Lindjen e Mesme. Për dy ditë, çmimi ishte rritur deri në 10 centë. Në arsyetimin e naftëtarëve, kjo rritje lidhej me pasigurinë në furnizimin botëror. Ndërsa arsyetimi për rritjet përmendet, çështja që mbetet në fokus është diferenca e vazhdueshme kur çmimet bien në bursat ndërkombëtare, por në Kosovë vazhdojnë të lëvizin në drejtim tjetër.
Botuar fillimisht në Koha.net
