Ndonjëherë, reagimi më i fortë ndaj një personi nuk flet vetëm për atë që ai bën. Shpesh, teprica emocionale që na kap brenda pak sekondash tregon edhe diçka që ne ende nuk e kemi vënë re te vetja. Në jetën e përditshme takojmë individë që na kuptojnë menjëherë, na bëjnë të ndihemi të qetë dhe të lirshëm. Të tjerë, përkundrazi, arrijnë të na lëndojnë, të na bezdisin ose të na zgjojnë emocione që vështirë t’i shpjegojmë me logjikë.
Këto përplasje, pavarësisht se duken të rastësishme, shpesh lënë gjurmë më të thella. Psikologjia e Carl Gustav Jungut ofron një këndvështrim që mund të duket interesant kur shohim sesi marrëdhëniet personale ndikojnë te ne. Ideja kryesore është se njerëzit dhe situatat që provokojnë reagime të forta mund të shërbejnë si një lloj “pasqyre”. Kjo nuk do të thotë se janë dërguar domosdoshmërisht për të na mësuar diçka. Por përmes tyre, mund të dalë në sipërfaqe një pjesë e jona që zakonisht qëndron e fshehur.
Në psikologjinë popullore, koncepti lidhet shpesh me të ashtuquajturin “ligj të rezonancës”. Ky term nuk është një ligj psikologjik i provuar shkencërisht; përdoret më tepër si metaforë. Qëllimi është të shpjegojë se ajo që na prek fuqishëm mund të tregojë diçka për frikën, nevojat, pasiguritë ose dëshirat tona. Në këtë kuptim, reagimet tona nuk i referohen gjithmonë vetëm personit përballë, por mund të jenë një shenjë për atë që po ndodh brenda nesh.
“Rezonanca” te marrëdhëniet: kur emocioni tregon diçka për veten
Po çfarë nënkupton “rezonanca”? Në fizikë, rezonanca ndodh kur një ndikim i jashtëm përputhet me frekuencën natyrore të një sistemi dhe shkakton një përgjigje më të fortë. Në zhvillimin personal, fjala përdoret figurativisht. Kështu, ajo që ndodh mes dy njerëzve interpretohet si një moment ku një person apo një ngjarje ngjall një reagim të fortë emocional. Një person mund të na tërheqë ose të na qetësojë, ndërsa një tjetër mund të zgjojë zemërim, xhelozi, frikë apo ndjesinë se jemi në rrezik.
Në këtë logjikë, pyetja nuk është vetëm “pse më bëri kjo?”. Është edhe “pse më preku kaq shumë?”. Sepse reagimi ynë mund të mos flasë domosdoshmërisht për atë që është personi tjetër, por për një pjesë të brendshme që është më e ndjeshme. Kjo qasje nuk ka të bëjë me justifikimin e sjelljeve të këqija. Nëse dikush është i padrejtë, manipulues ose shkel kufijtë tanë, përgjegjësia mbetet te ai person. Megjithatë, ne ende mund të kuptojmë pse reagimi ynë ishte kaq i fuqishëm.
Një nga konceptet më të njohura të Jungut është “hija”. Me këtë nënkuptohet pjesa e personalitetit ku mund të fshihen tipare, ndjenja, dëshira ose frikë që nuk duam t’i pranojmë ose i kemi shtypur. Te “hija” mund të gjenden pasiguri të vjetra, emocione për të cilat ndiejmë turp, dëshira të parealizuara ose aspekte të vetes që kemi mësuar t’i fshehim. Problemi është se ajo që shtypet zakonisht nuk zhduket. Shpesh, ajo shfaqet përmes mënyrës se si reagojmë ndaj njerëzve të tjerë.
Kështu, mund të ndodhë që të na irritojë një tipar tek dikush, sepse ky tipar na prek një pikë të ndjeshme brenda nesh. Për shembull, imagjinohet rasti kur një person tjetër është tepër i sigurt në vetvete. Reagimi i parë mund të jetë “si mund të sillet kështu?”. Por pas zemërimit mund të qëndrojë një pyetje tjetër më e thellë: pse na shqetëson kaq shumë kur ai person flet hapur, kërkon hapësirën e vet dhe nuk druhet nga mendimi i të tjerëve? Në këtë rast, mund të ketë diçka që ne ia kemi mohuar vetes—diçka që s’jemi lejuar ta kemi, ta shfaqim ose ta pranojmë.
Edhe njerëzit që admirojmë mund të funksionojnë si pasqyrë. Dikush që na frymëzon mund të na tregojë një potencial që ende nuk e kemi zhvilluar. Kur dikush na lëndon apo na zemëron, është e natyrshme të përqendrohemi te sjellja e tij. Por pasi emocionet e para qetësohen, del si e dobishme të pyesim: pse kjo situatë shkaktoi një reagim kaq të fortë? Përgjigjja mund të lidhet me një përvojë të vjetër, frikën nga refuzimi, pasigurinë apo një nevojë që prej kohësh e kemi shpërfillur.
Mesazhi nuk është që çdo emocion të merret si “mesazh i universit” apo që çdo takim të jetë i paracaktuar. Përkundrazi, vëzhgimi i reagimeve tona mund të jetë një mënyrë praktike për ta njohur më mirë veten. Zemërimi, xhelozia, frika apo zilia mund të shihen si sinjale. Nëse suksesi i dikujt na dhemb, mund të prekë diçka që edhe ne e dëshirojmë. Nëse liria e tij na irriton, mund të tregojë se jemi shumë të rreptë me veten. Nëse refuzimi na godet fort, mund të ketë prekur një plagë më të vjetër. Njerëzit që na prekin më fort, për mirë ose për keq, ndonjëherë na zbulojnë diçka brenda nesh që ende nuk e kemi kuptuar.
Botuar fillimisht në Telegrafi
