Kur një makinë punon në gjendje boshe, pritshmëria është që motori të qëndrojë i qetë dhe i balancuar. Megjithatë, në praktikë mund të ndodhë që, pasi ndjeni dridhje në timon ose në dysheme, të vëreni edhe djegie të pabalancuara të motorit. Nëse në “ler” rriten rrotullimet ose motori sillet ndryshe nga zakonisht, kjo zakonisht është shenjë se diçka nuk po funksionon siç duhet.
Tek automjetet, në gjendje boshe motori zakonisht punon rreth 700–800 rrotullime në minutë (o/min). Shoferi, nga përvoja e përditshme, e dallon kur ky interval nuk respektohet ose kur dëgjohet dhe ndihet punë jo normale. Kur dridhjet shoqërohen me ndjesi si djegie e pabarabartë, shkaku mund të jetë i lidhur me sistemin e ndezjes, furnizimin me karburant dhe ajër, apo edhe me elementë të kohëzimit të motorit.
Te motorët me benzinë, një nga arsyet më të zakonshme është konsumimi i kandeleve (qirinjtë e ndezjes). Kur kandelat janë të vjetra ose të konsumuar, ndezja e përzierjes në cilindër bëhet më e vështirë, duke shkaktuar punë më të pabarabartë të motorit. Po ashtu, problemet mund të vijnë edhe nga kabllot e kandeleve ose nga instalimet elektrike që lidhin sistemin e ndezjes. Në situata të tilla, motori mund të dridhet më shumë në boshe dhe ndonjëherë rriten rrotullimet në mënyrë të paqëndrueshme.
Një tjetër shkak i mundshëm lidhet me furnizimin me karburant dhe ajër. Nëse injektorët e karburantit janë të ndotur, përzierja nuk krijohet siç duhet dhe motori nuk punon me stabilitet. Po kështu, një filtër ajri i bllokuar mund të kufizojë sasinë e ajrit që i duhet motorit. Edhe një valvul e dëmtuar e rrjedhës së ajrit mund të krijojë parregullsi në mënyrën si hyn ajri, duke e bërë motorin të punojë jo njësoj në “ler”.
Parregullsi të tilla mund të shfaqen edhe kur prishet vakumi në sistemin e furnizimit me ajër dhe karburant. Vakumi është i rëndësishëm për funksionimin korrekt të komponentëve që rregullojnë marrjen e lëndëve të para. Nëse ka konsumim, dëmtim ose rrjedhje në sistem, mekanizmi që kontrollon furnizimin mund të mos reagojë siç duhet. Rezultati shpesh ndihet te motori: dridhje, djegie të pabalancuara dhe luhatje të rrotullimeve, sidomos kur automjeti qëndron.
Qëndrueshmëria në “ler” varet nga ndezja, karburanti dhe kohëzimi
Pas një pune në motor, si ndërrimi i rripit të kohëzimit, mund të lindë një problem tjetër: rripi mund të mos jetë i sinkronizuar saktë. Kur kjo ndodh, edhe funksionimi i valvulave nuk mbetet i koordinuar siç duhet, duke ulur kompresionin dhe duke bërë që motori të mos punojë optimalisht në gjendje boshe. Në këto raste, jo vetëm që mund të ketë dridhje, por motori mund të shfaqë edhe sjellje jo të rregullta në punë, pasi raporti dhe koha e proceseve brenda cilindrave nuk përputhen siç duhet.
Një tjetër faktor që lidhet me të njëjtën zonë është konsumimi i rripit të kohëzimit. Nëse rripi është i lodhur ose jashtë parametrave, koha e hapjes së valvulave dhe proceset e brendshme mund të preken. Kjo reflektohet në performancën e motorit në “ler”, ku vështirësohet stabiliteti i punës dhe rritet mundësia për djegie të pabalancuara. Gjithashtu, edhe kur gjithçka tjetër duket në rregull, parregullsitë në kohën e ndezjes së përzierjes mund të shkaktojnë punë më ashpër ose madje të çojnë në fikje të motorit.
Në praktikë, kur vëreni që motori punon në mënyrë të pabarabartë, hapi i duhur është të kërkoni kontroll nga një mekanik. Diagnostikimi i saktë zakonisht kërkon verifikimin e gjendjes së kandeleve dhe instalimeve elektrike, kontrollin e injektorëve, gjendjen e filtrit të ajrit, funksionimin e valvulave të rrjedhës së ajrit dhe testimin e vakumit. Po ashtu, nëse ka pasur ndërhyrje si ndërrimi i rripit të kohëzimit, duhet verifikuar sinkronizimi i tij dhe koordinimi i valvulave, si dhe kontrolli i elementëve të kohës së ndezjes. Sa më herët të adresohet problemi, aq më të ulëta priren të jenë rreziku i përkeqësimit të mëtejshëm dhe efektet në punën e motorit.
Prandaj, dridhjet në gjendje boshe nuk janë thjesht një shqetësim i vogël. Ato mund të sinjalizojnë probleme të lidhura me ndezjen, furnizimin me ajër dhe karburant, vakumin, sinkronizimin e kohëzimit apo kohën e ndezjes. Nëse rrotullimet dalin nga intervali i zakonshëm prej 700–800 o/min ose motori sillet ndryshe nga rutina e tij normale, kontrolli profesional është i domosdoshëm.
Botuar fillimisht në Telegrafi
