Shakhtar Donetsk vazhdon të jetë një destinacion për talentet e reja nga Brazili, të cilat synojnë të ndërtojnë karrierë në Evropë. Kjo zgjedhje mbetet e njëjtë edhe pse klubi prej më shumë se një dekade është i detyruar të jetojë në ekzil për shkak të luftës në Ukrainë. Për Shakhtarin, ky konflikt nuk nisi vetëm me pushtimin rus të vitit 2022, por lidhet me një periudhë më të gjatë zhvendosjesh dhe dëmtimesh që e ndryshuan realitetin e përditshëm të klubit.
Klubi e la Donetskun që në vitin 2014. Që nga maji i atij viti, stadiumi Donbas Arena nuk është përdorur për ndeshje shtëpie. Më pas, stadiumi dhe baza stërvitore pësuan dëmtime nga bombardimet, duke e bërë të pamundur rikthimin e shpejtë. Nga atëherë, Shakhtari është zhvendosur mes qyteteve ukrainase dhe ka zhvilluar ndeshje evropiane edhe jashtë vendit, duke ruajtur aktivitetin sportiv pavarësisht kushteve të vështira.
Megjithatë, një element identiteti ka mbetur i pandryshuar: lidhja e fortë me futbollin brazilian. Për rreth dy dekada, Shakhtari është shndërruar në një nga klubet më të njohura për zbulimin e talenteve nga Brazili, zhvillimin e tyre dhe më pas shitjen për shuma të mëdha. Emra si Willian, Fernandinho, Luiz Adriano, Taison, Elano dhe Jadson janë pjesë e historisë së lidhjes së klubit me brezat brazilianë që kanë kaluar në Donetsk.
Shakhtari ruan “tregun” brazilian si trampolinë drejt Evropës
Historia e këtij modeli nis që në vitin 2002 me Brandao, por projekti mori përmasa të mëdha pas ardhjes së Mircea Lucescut në detyrën e trajnerit në vitin 2004. Lucescu së bashku me presidentin Rinat Akhmetov synuan ndërtimin e një skuadre me elemente spektakolare dhe vendosën investime te talentet e rinj nga Brazili. Elano dhe Jadson ishin ndër të parët e këtij brezi, ndërsa më pas erdhën futbollistë që do të kishin karriera të rëndësishme në futbollin evropian.
Rritja e reputacionit u shoqërua me transferime që e forcuan më tej bindjen e klubit dhe të tregut. Fernandinho u shit te Manchester City për rreth 40 milionë euro, ndërsa Willian kaloi te Anzhi Makhachkala për rreth 35 milionë euro. Luiz Adriano u kthye në golashënuesin më të mirë në historinë e klubit me 128 gola, ndërsa Taison vendosi rekordin për paraqitje, me 299 ndeshje. Këto shifra ndihmuan që Shakhtari ta shndërronte idenë e tij në një “trampolinë” të njohur, të cilën klubi vazhdon ta përdorë edhe sot për të bindur talentet e reja braziliane se Donetsku (edhe i zhvendosur) mund të çojë drejt elitës së futbollit evropian.
Një faktor tjetër i rëndësishëm ka qenë krijimi i një komuniteti brazilian brenda klubit. Lojtarët e rinj nuk përballeshin vetëm me një vend të ri, klimë të ndryshme dhe kulturë tjetër, por gjenin bashkëkombës që i ndihmonin të përshtateshin. Ky model nuk u ndërpre kur Shakhtari u largua nga Donetsku. Edhe pas luftës, vazhdon të ketë ardhje të reja nga Brazili, duke e mbajtur të gjallë traditën. Në verën e vitit 2026, klubi arriti një moment simbolik: Ryan Roberto, talenti i Flamengos, u bë braziliani i 50-të në histori që nënshkruan me Shakhtarin. Transferimi i tij kushtoi rreth 9 milionë euro. Po ashtu, Shakhtari mori Bruninhon nga Athletico Paranaense pasi ai mbushi 18 vjeç, për rreth 11 milionë euro. Aktualisht, klubi ka 14 futbollistë brazilianë në skuadër, numri më i madh në historinë e tij.
Ryan Roberto ka theksuar se prania e kaq shumë brazilianëve ishte një nga arsyet që e bindi të zgjedhte Shakhtarin, pasi klubi tashmë di si t’i presë dhe t’i përshtatë lojtarët nga Brazili, falë një përvoje të gjatë me ta. Pas pushtimit rus në vitin 2022, disa futbollistë të huaj përdorën rregullin e FIFA-s për të pezulluar kontratat dhe u larguan. Shakhtari mbeti me një skuadër kryesisht ukrainase, por arriti të fitonte kampionatin dhe më pas nisi gradualisht të rindërtonte komunitetin brazilian. Pedrinho, i cili iu bashkua klubit para luftës, tregon se prania e brazilianëve e bën përshtatjen më të lehtë: lojtarët komunikojnë, kalojnë kohë së bashku dhe ndihmojnë njëri-tjetrin, ndërsa futbollistët ukrainas dhe stafi punojnë për t’i bërë të ndihen sa më të integruar.
CEO i Shakhtarit, Sergei Palkin, pranon se klubi nuk mund t’u ofrojë lojtarëve kushtet që ofronte para vitit 2014. Por ai argumenton se Shakhtari shet diçka tjetër: zhvillimin dhe një rrugë më të shpejtë drejt ligave më të mëdha të Evropës. Sipas tij, modeli i klubit është si “fabrikë karriere”, dhe talentet braziliane e njohin tashmë mënyrën si funksionon kjo punë, duke i besuar procesit. Përtej mundësisë për të luajtur në Evropë, pagat shihen edhe si një faktor që e bën transferimin tërheqës, ndërsa Shakhtari e pozicionon veten si një urë mes futbollit brazilian dhe pesë ligave kryesore evropiane.
Megjithatë, çmimi i kësaj mundësie është i lartë, sidomos për anën psikologjike. Pedrinho ka treguar se sfida më e madhe është jeta në një zonë lufte: vetëm pak javë para intervistës së tij me GOAL, ai dhe familja e tij u detyruan të strehoheshin në një garazh nëntokësor pas një alarmi ajror gjatë natës. Për lojtarët e rinj, situata mund të jetë edhe më e vështirë, pasi shumë prej tyre janë larg familjeve, dëgjojnë sirenat e sulmeve ajrore dhe duhet të drejtohen në bunkerë para se të zgjohen të nesërmen dhe të vazhdojnë jetën e tyre si futbollistë. Disa lojtarë jetojnë në hotel, ndërsa familjet e tyre qëndrojnë jashtë Ukrainës. Në këtë realitet, ajo që i mban talentet braziliane të lidhura me Shakhtarin është kombinimi i modelit të njohur, komunitetit brenda klubit dhe premtimit për zhvillim profesional, edhe kur vendi ku funksionon klubi është realisht në konflikt.
Botuar fillimisht në Telegrafi
