10 qershor 2026 shënon hyrjen në javën e dytë të protestave që nisën fillimisht me idenë e një projekti turistik luksoz multimiliardësh në Zvërnec/Sazan. Lëvizja, e shfaqur në hapësira publike dhe e organizuar pa një kuadër klasik partiak, është duke e kthyer kauzën fillestare për një zonë të mbrojtur në një thirrje më të gjerë për mënyrën si vendoset për interesin publik.
Një nga elementet kryesore që bie në sy është mungesa e një prijësi tradicional partiak dhe, rrjedhimisht, mungesa e një “caku” të përcaktuar siç ndodh zakonisht në protestat që synojnë zëvendësimin e forcave në pushtet. Lëvizja nuk ka si qëllim të zëvendësojë partinë në pushtet me partinë e tanishme në opozitë. Në këtë mënyrë, protesta po e pozicionon veten si diçka përtej logjikës së thjeshtë partiake, duke u fokusuar te thelbi i çështjes dhe te mënyra e vendimmarrjes.
Aktivizmi publik po e gjen një formë që shfaqet e njëjtë në qytetari të ndryshme evropiane. Organizimi i protestës në Tiranë po projektohet, në mënyrën e saj të dukshme, si një praktikë qytetarie që shkon përtej kufijve gjeografikë—siç thuhet në skicë, e krahasueshme me qytete si Stuttgarti, Valencia, Kopenhaga apo Praga. Ruajtja e formës nuk trajtohet si imitim, por si shenjë e pjekurisë së qytetarisë që e kryen protestën me përmbajtje dhe disiplinë.
Gjithçka nisi nga mbrojtja e Zvërnecit/Sazanit. Simbolika që u shfaq menjëherë lidhej me atë që lëvizja e vlerëson si përballje midis interesit publik dhe interesave private. Në skicë përmenden zonat e mbrojtura në Shqipëri që, sipas mënyrës së të vepruarit të shtetit për interesat private, rrezikohen të “gllabërohen”. Në të njëjtën vijë vendoset edhe figura e rojeve private, që në rrëfimin publik paraqiten si elementë që e përmbysin përvojën e qytetarit përballë autoriteteve—duke u shoqëruar me pamje të forta dhe me një narrativë për privatizimin e shtetit. Përballë këtyre simboleve, lëvizja solli flamengon dhe ngjyrën e saj rozë, si shenjë identifikuese e protestës.
Flamingoja rozë kundër logjikës së “gllabërimit” të zonave të mbrojtura
Në perceptimin publik, kontrasti që krijohet është i drejtpërdrejtë. Skica i vendos përballë dy pamje: nga njëra anë e zeza e rojës private që, në rrëfimet e mbështetësve të protestës, tërheq qytetarin; nga ana tjetër, “këmbët e gjata e të thyeshme” të flamingos, me ngjyrën e saj rozë. Ky kontrast përshkruhet si element që po e thellon ditë pas dite kuptimin e mesazhit. Ndërsa pamjet bëhen më të qëndrueshme dhe më të përsëritura në hapësirën publike, lëvizja përforcon idenë se protestës nuk i jepet kuptim vetëm përmes “kush vjen” në skenë, por përmes asaj që çështja përfaqëson.
Qëllimi i lëvizjes, në mënyrën se si paraqitet në këtë skicë, lidhet me atë që i kundërvihet logjikave të skemave për privatizim pronash, përcaktimeve të zonave strategjike zhvillimi dhe mekanizmave që, sipas kritikës së ngritur, e trajtojnë shtetin si hapësirë për interesa të ngushta. Në këtë kornizë, simbolika e flamingos shërben si një mënyrë për t’i dhënë protestës një figurë të lexueshme—një shenjë që bashkon pjesëmarrësit rreth një mesazhi të qartë. Protesta po e çon kështu përpara kauzën e nisur në Zvërnec/Sazan, duke e kaluar në një fazë ku kërkon vëmendje përtej kufijve të një projekti të vetëm.
Ndërsa numërohet java e dytë e protestave, skica thekson se lëvizja e ka transformuar një alarm fillestar për një projekt turistik luksoz multimiliardësh në një skemë më të gjerë qytetarie. Në vend të një boshti tradicional partiak, ajo ndërton përfshirje rreth formës së organizimit, rreth simbolikës dhe rreth një shqetësimi që lidhet me mbrojtjen e zonave. Në këtë mënyrë, në qendër mbetet ideja se Shqipëria nuk duhet të trajtojë zonat e mbrojtura si sipërfaqe të hapura për privatizim, ndërsa vendimmarrja kërkon transparencë dhe përgjegjësi.
Botuar fillimisht në Koha.net
