Sociologia Dhurata Prokshi ka thënë se numri i grave të vrara në Kosovë reflekton mangësi të rënda në mënyrën se si trajtohet dhuna në familje dhe se si zbatohet barazia gjinore. Sipas saj, ky realitet nuk është i izoluar, por lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si shoqëria dhe institucionet i qasen parandalimit, reagimit dhe mbrojtjes së viktimave.
Prokshi thekson se problematika e dhunës ndaj grave formësohet fillimisht brenda familjes. Në këtë fazë, edukimi familjar dhe mënyra se si shfaqen e normalizohen format e dhunës luajnë rol vendimtar. Kur në familje mungon ndërgjegjësimi për të drejtat dhe barazinë, dhuna mund të shndërrohet gradualisht nga një akt i papranueshëm në një sjellje që tolerohet, shpjegohet apo fshihet nga rrethana të ndryshme.
Ndërsa kjo problematikë, sipas Prokshit, lind dhe merr formë në shtëpi, më pas ajo shfaqet edhe në hapësira të tjera të jetës shoqërore. Ajo thekson se shkollat dhe institucionet përgjegjëse kanë ndikim në mënyrën se si të rinjtë formësojnë qëndrimet e tyre, si i kuptojnë marrëdhëniet mes gjinive dhe si e identifikojnë dhunën si një shkelje të qartë të të drejtave. Kur edukimi i vazhdueshëm dhe i strukturuar mungon, stereotipet mund të përsëriten, duke e bërë më të vështirë reagimin ndaj rasteve të dhunës.
Në këtë kontekst, sociologia vlerëson se institucionet kanë detyrë të rrisin efektivitetin e mekanizmave që lidhen me parandalimin dhe trajtimin e dhunës në familje. Shtrirja e problemit në nivele të ndryshme, nga familja deri te sistemi arsimor dhe institucionet përgjegjëse, tregon se përgjigja duhet të jetë e koordinuar dhe jo e kufizuar vetëm në reagimin pasojat. Prokshi nënvizon se numri i grave të vrara është një sinjal që kërkon analiza serioze dhe ndërhyrje të matshme në praktikë.
Vrasjet e grave tregojnë dobësi në trajtimin e dhunës dhe barazisë gjinore
Prokshi argumenton se trajtimi i barazisë gjinore dhe dhunës në familje duhet të përfshijë hapa konkretë që nisin nga parandalimi dhe vazhdojnë me ndjekje të qëndrueshme. Kjo do të thotë që institucionet të mos kufizohen në qasje të përgjithshme, por të ndërtojnë mekanizma ku viktimat të kuptojnë qartë çfarë të bëjnë, si të kërkojnë ndihmë dhe si të marrin mbrojtje. Po ashtu, duhet të ketë përgjegjësi më të fortë në zbatimin e rregullave ekzistuese, pasi dobësitë në zbatim ndikojnë drejtpërdrejt te siguria e grave.
Sociologia ka theksuar se problematika nuk qëndron vetëm te aktet e dhunës, por edhe te mënyra se si shoqëria e menaxhon rrezikun. Nëse edukimi familjar është i dobët, nëse shkollat nuk përfshijnë mjaftueshëm tema të barazisë dhe respektit, dhe nëse institucionet përgjegjëse nuk reagojnë në kohë, atëherë zinxhiri që e çon dhunën drejt rezultateve tragjike mbetet i paprekur. Në këtë mënyrë, rritja e numrit të grave të vrara lidhet me mangësi të thella strukturore në trajtimin e dhunës dhe në garantimin e barazisë gjinore.
Në përfundim, Prokshi ka vënë në pah se shkaqet dhe pasojat duhen parë si pjesë e një qasjeje të gjerë. Dhuna në familje dhe barazia gjinore nuk mund të trajtohen vetëm si çështje emergjente, por kërkojnë angazhim të vazhdueshëm në familje, në shkolla dhe në institucionet përgjegjëse. Sipas saj, derisa të adresohen këto dobësi, numri i vrasjeve të grave do të vazhdojë të jetë tregues i mungesës së mbrojtjes reale dhe i zbatimit jo të mjaftueshëm të barazisë gjinore në praktikë.
Botuar fillimisht në Albeu
