Kur je i ri, mendon se dashuria është thjesht një zgjedhje mes dy njerëzve: dy zemra, dy plane dhe një e ardhme që e imagjinon me qetësi. Por për disa histori, realiteti vjen me një pengesë që nuk e kontrollon dot. Një rrëfim i ardhur në redaksi nis pikërisht nga kjo ndjesi: autori thotë se prej vitesh mban brenda një dhimbje që nuk po e tejkalon, sepse vendimi që mori atëherë vazhdon t’i kthehet në mendje.
Ai tregon se kur ishte 24 vjeç u dashurova me një vajzë nga një fshat afër vendbanimit të tij. Përshkruan se mes tyre kishte plane konkrete, ëndrra dhe dëshirë për të krijuar familje së bashku. Sipas rrëfimit, kjo ishte vajza me të cilën e shihte të ardhmen, pra jo një lidhje kalimtare, por një lidhje që e mendonte si rrugë drejt familjes.
Pika që e prishi rrjedhën e kësaj historie ishin prindërit. Ata nuk e pranuan lidhjen dhe, siç shprehet autori, mendonin se vajza nuk ishte e përshtatshme për familjen e tij. Kundërshtimi lidhej kryesisht me paragjykimet dhe me atë që mendonin të afërmit, një presion që u bë gjithnjë e më i fortë. Autori thotë se përballej me një dilemë të ashpër: ose pranonte familjen, ose zgjidhte vajzën që donte.
Ai nuk e kishte guximin që t’i kundërshtonte hapur. Përpiqej të bindte prindërit, por sa më shumë insistohej, aq më të forta bëheshin kundërshtimet. Në rrëfim theksohet se vendimi nuk u mor në një situatë të qetë, por nën presion të madh familjar, ku zgjedhja mes dashurisë dhe pranimit të rrethanave dukej si diçka që nuk të lejon të qëndrosh i lirë. Për këtë arsye, autori vendosi të ndahej nga vajza. Ai e quan këtë moment si vendimin më të vështirë të jetës.
Kaluan më shumë se dhjetë vjet, por dhimbja nuk është shuar. Autori thotë se është i martuar dhe ka fëmijë, megjithatë herë pas here i rikthehet në mendje ajo vajzë. Ai pohon se nuk e ka kontaktuar kurrë, por pyet veten sa do të kishte qenë ndryshe jeta nëse do të kishte luftuar për dashurinë e tyre. Në rrëfim shfaqet edhe një ndjenjë faji ndaj vetes: që nuk gjeti forcën për ta mbrojtur atë që dëshironte, në momentin kur ishte vështirë.
Pendimi rritet kur vendimet merren nën presion, jo kur ndodhin realisht
Historia që ai ndan, në vazhdimësi, lidhet me një temë që shfaqet shpesh: zgjedhje të dhimbshme mes pritshmërive familjare dhe ndjenjave personale. Autori nuk flet vetëm për humbjen e vajzës, por edhe për ndjenjën se nuk e mbrojti veten dhe dëshirën e tij. Pikërisht ky element e mban pendimin gjallë edhe pas kaq vitesh. Sipas mënyrës se si e përshkruan, dhimbja nuk është vetëm “kuptimi” i së kaluarës, por fakti që vendimi u ndikua nga rrethana të forta emocionale e sociale.
Në rrëfim theksohet se sot autori e kupton se vendimi i atëhershëm ishte i kushtëzuar nga mosha dhe marrëdhënia me familjen. Për këtë arsye, ai nënvizon se nuk duhet ta gjykojë veten e sotme me standardet e një kohe kur nuk kishte të njëjtën forcë apo përvojë. Sipas logjikës së historisë, është e vështirë të vlerësosh si do të kishte rrjedhur jeta në një skenar tjetër, sepse askush nuk e di me siguri çfarë do të kishte ndodhur nëse ai do të kishte pasur guximin për të qëndruar pranë asaj që ndjente.
Një ide që përsëritet në shpjegimin e mëtejshëm të rrëfimit është se nuk duhet të idealizohet e kaluara. Autori e përshkruan si të natyrshme që dikush të mendojë “po sikur të kisha zgjedhur ndryshe”, por në të njëjtën kohë, theksohet se nuk ka prova për “më e mirë” apo “më e keqe” në atë kohë. Ajo që vajtohet shpesh mund të jetë më shumë mundësia e humbur, sesa një realitet i sigurt. Po ashtu, theksohet rëndësia për ta pranuar historinë si pjesë të jetës dhe formimit personal: e kaluara nuk ndryshohet, por mënyra si njeriu e përjeton dhe e menaxhon atë mund të ndryshojë.
Nëse mendimet dhe pendimi vijojnë të rëndojnë, në rrëfim sugjerohet se biseda me një psikolog mund të ndihmojë për të përpunuar emocionet që kanë mbetur të pambarimta dhe për të gjetur paqe me vendimet e së kaluarës. Në fund të rrëfimit shfaqet ideja se “sekreti” nuk është te një zgjidhje e madhe, por te një hap i qartë: të përballesh me ndjenjat, të kuptosh pse vazhdojnë të kthehen dhe të vendosësh si do të jetosh me atë histori sot, pa e mbajtur gjithmonë si barrë mbi vete.
Botuar fillimisht në Bota Sot
