Demokratët kanë arritur një fitore të thellë në zgjedhjet afatmesme në SHBA, duke marrë kontrollin e Kongresit. Edhe pse zakonisht partia e presidentit në detyrë pëson goditje në këto zgjedhje, përmasat e disfatës së republikanëve po shihen si një refuzim i hapur i dy viteve të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë. Nga pakënaqësia e votuesve deri te rënia e popullaritetit të presidentit, më poshtë janë pesë arsyet kryesore që ndikuan në humbjen e shumë vendeve nga republikanët.
Rritja e madhe e kostos së jetesës u rendit si një nga faktorët kryesorë. Në gjithë SHBA-në, votuesit u përballën me rritje të vazhdueshme të çmimeve të produkteve dhe shërbimeve bazë. Pakënaqësia u vu re veçanërisht në garat zgjedhore. Një votuese Në Karolinën e Veriut tregoi se çmimet “po shtrenjtohen” – nga benzina te ushqimet – dhe tha se këtë herë kishte vendosur të kalonte nga mbështetja për republikanët te demokratët.
Sipas të dhënave, çmimet u rritën me 3.7 për qind në periudhën njëvjeçare deri në shtator. Shkaqet kryesore u lidhën kryesisht me shtrenjtimin e karburanteve dhe energjisë. Në fillim të tetorit, çmimi mesatar me pakicë i naftës dizel në SHBA ishte shumë pranë rekordit prej 6.52 dollarësh për gallon, i regjistruar në shtator. Në sondazhe, gati tetë në dhjetë amerikanë (79 për qind) thanë se inflacioni u kishte shkaktuar atyre dhe familjeve të tyre vështirësi të konsiderueshme ose të moderuara gjatë vitit të fundit. Më shumë se gjashtë në dhjetë të anketuar ia atribuuan përgjegjësinë presidentit Trump, duke thënë se çmimet më të larta se zakonisht ishin pasojë e politikave të tij.
Lufta jopopullore në Iran ishte një tjetër faktor që ndikoi drejtpërdrejt te perceptimi i votuesve dhe te xhepat e tyre. Lufta me Iranin u nis në shkurt nga SHBA-ja dhe Izraeli, dhe pasuan pasoja ekonomike. Çmimet e karburanteve u rritën ndjeshëm pasi Teherani, në shenjë hakmarrjeje, praktikisht mbylli Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportimin e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë. Që atëherë, amerikanët po e ndiejnë ndikimin e konfliktit sa herë furnizohen me karburant.
Konflikti u konsiderua jopopullor për shumicën e amerikanëve. Për mbështetësit e lëvizjes MAGA, lufta u pa edhe si shkelje e premtimeve të Trumpit në kuadër të agjendës “Amerika e Para”, ku ai kishte premtuar se SHBA-ja nuk do të përfshihej më në luftëra të reja. Në një sondazh me votuesit, rreth 63 për qind thanë se SHBA-ja kishte marrë vendimin e gabuar duke ndërmarrë veprime ushtarake kundër Iranit. Ndërsa tri të katërtat e votuesve (74 për qind) deklaruan se konflikti ishte faktor vendimtar ose shumë i rëndësishëm në votën e tyre për Kongresin. Të nesërmen e zgjedhjeve, Trump pranoi se lufta kishte ndikuar në humbjen e republikanëve, por në një intervistë për Fox News këmbënguli se nuk kishte pasur zgjidhje tjetër përveç ndërhyrjes, me qëllim që Irani të mos siguronte armë bërthamore.
Mesazhet e demokratëve për koston e jetesës dhe shëndetin i dhanë shtysë fitores
Fitorja e thellë e demokratëve u mundësua edhe nga kandidatë që arritën të krijonin besueshmëri te votuesit, veçanërisht në zona që tradicionalisht kanë mbështetur republikanët. Partia i udhëhoqi garat me një mesazh të qartë për koston e jetesës dhe qasjen në kujdesin shëndetësor. Ish-mësuesi James Talarico dhe pastori Adam Hamilton folën për besimin e tyre fetar në mënyrë që gjeti jehonë te votuesit në Teksas dhe Kansas.
Në Karolinën e Jugut, demokratja Annie Andrews arriti një fitore të papritur. Ish-pediatrja e kishte vendosur në qendër të fushatës përballueshmërinë e shërbimeve shëndetësore, një çështje që shqetëson shumë amerikanë dhe që ata e shohin si problem të sistemit aktual. Ndërkohë, ish-zyrtari i shëndetit publik, Abdul El-Sayed, i cili fitoi në Michigan dhe ndihmoi demokratët ta ruanin atë vend, përdori si slogan kryesor nevojën për të “larguar paratë nga politika dhe për t’i kthyer ato në xhepat e qytetarëve”. Edhe senatori demokrat Jon Ossoff, i cili fitoi një mandat të ri në Xhorxhia, e bëri koston e jetesës dhe luftën kundër korrupsionit pjesë qendrore të mesazhit të tij.
Fitorja e thellë e 39-vjeçarit në një shtet që Trumpi e kishte fituar dy herë pritet të rrisë spekulimet për një kandidim të mundshëm të tij në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028. Madje, edhe vetë Trumpi i vlerësoi demokratët, duke u shprehur se ata “bënë një punë të mirë”, sipas deklaratave të tij në Fox News. Por ndërkohë, disa kandidatë republikanë, përfshirë Ken Paxton në Teksas, u kritikuan për fushata të dobëta, të cilat nuk u përqendruan sa duhet te shqetësimet e votuesve.
Një tjetër arsye që rëndoi te republikanët ishte jopopullariteti i Trumpit. Dy çështjet që shkaktuan pakënaqësinë më të madhe te votuesit – rritja e çmimeve dhe lufta në Iran – lidhen drejtpërdrejt me presidentin. Edhe niveli i miratimit të Trumpit kishte rënë, madje edhe te votuesit republikanë. Kjo i bëri më të cenueshme disa shtete që e kishin mbështetur atë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024. Në përpjekje për të mobilizuar mbështetësit, Trump u kërkoi votuesv…
Botuar fillimisht në Telegrafi
