Perimetri i belit dhe truri: si lidhet me kujtesën

Problemet me kujtesën dhe përqendrimin nuk lidhen domosdoshmërisht vetëm me lodhjen, stresin apo mungesën e gjumit. Studiuesit po theksojnë gjithnjë e më shumë një faktor që shpesh neglizhohet: dhjamin e grumbulluar në bark, sidomos atë visceral.

Dhjami abdominal është një term i përgjithshëm për indin dhjamor në zonën e barkut. Ai ndahet në dy lloje kryesore: dhjamin nënlëkuror, që ndodhet menjëherë nën lëkurë, dhe dhjamin visceral, i cili grumbullohet më thellë, rreth organeve të brendshme si mëlçia, pankreasi dhe zorrët. Pikërisht ky i fundit konsiderohet më problematik.

Arsyeja është se dhjami visceral nuk vepron vetëm si rezervë energjie. Ai sillet si ind aktiv metabolik: mund të çlirojë substanca inflamatore dhe të ndikojë në enët e gjakut, në metabolizëm dhe në funksionin e organeve. Kjo lidhje shkon përtej problemeve të peshës, duke prekur edhe aspekte të shëndetit të trurit me kalimin e viteve.

Perimetri i belit i madh në moshë të mesme lidhet me rrezik për rënie njohëse

Sipas studiuesve, perimetri më i madh i belit në moshën e mesme lidhet me rrezik më të lartë për vështirësi njohëse në vitet e mëvonshme. Kjo lidhje nuk është domosdoshmërisht e kufizuar vetëm te personat që janë mbipeshë. Mund të shfaqet edhe te individët me peshë normale, por me dhjam të grumbulluar në zonën e barkut.

Një nga mekanizmat që përmendet është ndikimi i tepricës së dhjamit abdominal në vëllimin e masës së hirtë të trurit. Masa e hirtë ka rol të rëndësishëm në përpunimin e informacionit, kujtesën dhe kontrollin e lëvizjeve. Po ashtu, dhjami abdominal lidhet me probleme vaskulare, tension të lartë dhe qarkullim më të dobët të gjakut drejt trurit. Në këtë mënyrë, ai mund të rrisë gjasat që funksionet njohëse të preken me kalimin e kohës.

Mosha e mesme del si periudhë veçanërisht e rëndësishme. Në këtë fazë, metabolizmi ngadalësohet, ndryshimet hormonale bëhen më të dukshme dhe shumë njerëz priren të shtojnë peshë pikërisht në zonën e belit. Për këtë arsye, matja e belit mund të shërbejë si një sinjal shtesë për të kuptuar rrezikun e mundshëm, pa zëvendësuar kontrollin mjekësor.

Lajmi i mirë është se truri mbetet i aftë të përfitojë nga ndryshimet në stilin e jetesës. Ulja e dhjamit visceral përmes ushqimit të shëndetshëm, aktivitetit fizik, gjumit cilësor dhe kontrollit të stresit mund të ndihmojë në uljen e inflamacionit dhe në mbrojtjen e neuroneve nga plakja e parakohshme. Për uljen e dhjamit abdominal, theksi vihet te qasja e përgjithshme dhe jo te një ushtrim i vetëm.

Për të ulur dhjamin abdominal, nuk mjafton vetëm ushtrimi i barkut. Rekomandohet të rritet marrja e fibrave të tretshme, të ulet sasia e sheqerit të shtuar, sidomos nga pijet e ëmbëlsuara, dhe të përfshihen ushqime të pasura me omega-3, si peshku, farat dhe arrat. Aktiviteti fizik është po ashtu thelbësor: ecja e shpejtë, noti, biçikleta dhe ushtrimet e forcës ndihmojnë në përmirësimin e metabolizmit, ndjeshmërisë ndaj insulinës dhe qarkullimit të gjakut.

Edhe gjumi dhe stresi kanë peshë të madhe. Nivelet e larta të kortizolit, hormonit të stresit, lidhen me shtim të dhjamit në zonën e barkut. Prandaj, gjumi cilësor dhe teknikat e qetësimit mund të ndihmojnë si trupin, ashtu edhe trurin. Nëse problemet me kujtesën dhe përqendrimin janë të shpeshta ose po përkeqësohen, matja e belit mund të jetë sinjal shtesë, por jo zëvendësim për kontrollin mjekësor.

Botuar fillimisht në Telegrafi