NATO ka theksuar se çdo vendim për rihapjen e mundshme të urës mbi lumin Ibër për trafik të veturave duhet të “adresojë nevojat e të gjitha komuniteteve lokale”. Vlerësimi vjen në një moment kur po diskutohet ritmi i zvogëlimit të pranisë së KFOR-it në këtë zonë dhe ndikimi i mundshëm që mund të ketë te siguria e banorëve në Mitrovicë.
Ndërsa NATO përmend se KFOR-i vazhdon të ofrojë mbështetjen e nevojshme të sigurisë, zyrtarët e aleancës thonë se përpjekjet diplomatike të Bashkimit Evropian duhet të ecin përpara. Kjo lidhet me tranzicionin gradual të trupave të misionit të NATO-s në Kosovë nga ura kryesore mbi Ibër, një proces që u paralajmërua dhe u komentua publikisht ditë më parë.
Në anën e autoriteteve kosovare, ministri në detyrë për Punë të Brendshme, Xhelal Sveçla, reagoi se kjo është “lajm i mirë”. Ai tha se, përveç largimit gradual të trupave të KFOR-it nga ura, do të reduktohet edhe prania e Policisë së Kosovës mbi këtë urë. Sveçla theksoi se ky proces do të jetë afatshkurtër dhe se, sipas tij, do të sigurojë garanci për të gjithë që “hapja e urës do të jetë një e mirë për të gjithë, pa pasur ndikim negativ ndaj askujt”.
Ura kryesore mbi Ibër aktualisht është e hapur vetëm për këmbësorë. Qeveria e Kosovës kishte paralajmëruar në korrik të vitit 2024 hapjen e saj edhe për qarkullimin e automjeteve, një nismë që shkaktoi tensione dhe reagime nga bashkësia ndërkombëtare. Ndërkohë, ekzekutivi kosovar ka ndërtuar dy ura të tjera pranë asaj kryesore—njëra për këmbësorë dhe tjetra për automjete—me synimin për të lidhur Mitrovicën e Veriut me Mitrovicën e Jugut.
Vendimet për urën mbi Ibër të marrin në konsideratë të gjitha komunitetet
Gjatë diskutimeve rreth pranisë së KFOR-it, media ka kërkuar koment edhe lidhur me një letër që presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i ka dërguar shefit të aleancës, Mark Rutte, duke kërkuar që të ndalet zvogëlimi i pranisë në urën kryesore mbi Ibër në Mitrovicë të Veriut. Zyrtari i NATO-s, në përgjigje të kësaj kërkese, ka thënë se Rutte “është në kontakt të rregullt me presidentin Vuçiq”. Në të njëjtën kohë, u përcoll mesazhi se KFOR-i ka nisur tranzicionin gradual të pranisë së saj të përhershme nga ura, në përputhje me përmirësimin e situatës së sigurisë në Kosovë.
Sipas zyrtarit të NATO-s, ky tranzicion është pjesë e procesit të optimizimit të pozicionimit të KFOR-it dhe po zhvillohet “me transparencë të plotë”. Po ashtu, u theksua se ky proces mund të zhbëhet në varësi të situatës së sigurisë. Në këtë kuadër, komandanti i misionit të NATO-s në Kosovë, KFOR, Ozgan Ulutash, mban kontakte me homologët në Kosovë, me organizatat ndërkombëtare, si dhe me Forcat e Armatosura të Serbisë. Përmendet edhe takimi i Ulutashit me përfaqësuesit e Listës Serbe më 11 gusht, ku është biseduar për çështjen e pranisë së misionit mbi lumin Ibër.
Zyrtari tha se KFOR-i do të vazhdojë të zbatojë mandatin që i buron nga Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe se synimi është të ofrohet një mjedis i sigurt për të gjitha komunitetet. Ai nënvizoi se KFOR-i do të ketë prani të dukshme në Mitrovicën e Veriut dhe të Jugut, si dhe në veriun e Kosovës, duke kontribuar që të ketë siguri për të gjithë. Ndërkohë, Vuçiq deklaroi më herët se i ka dërguar një letër sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, ku ka kërkuar ndalimin e zvogëlimit të pranisë në urën kryesore mbi Ibër dhe ka përmendur pretendime për “terror ndaj serbëve”, “përndjekje dhe arrestime”, “rrënim të shtëpive” dhe “hapjen e urës mbi Ibër”. Në postimin e tij në Instagram më 20 gusht, ai tha gjithashtu se pret përgjigje nga Rutte “në një mënyrë apo në një tjetër” gjatë ditëve në vijim.
Mitrovica, pas luftës së vitit 1999, u nda në pjesën veriore me shumicë serbe dhe atë jugore ku shumicën e përbëjnë shqiptarët. Sot ato funksionojnë si dy komuna të ndara. Që nga përfundimi i luftës, KFOR-i e ka mbajtur nën mbikëqyrje urën mbi Ibër, e cila ndër vite ka qenë pikë e përplasjeve ndëretnike. Sipas Vuçiqit, tërheqja e KFOR-it nga ura në këtë moment do të “krijonte kushte për një përballje përfundimtare me popullsinë serbe” në veri të Kosovës. Ai shtoi se autoritetet në Serbi do të vazhdojnë “luftën politike me të gjitha mjetet e mundshme”, duke mos përjashtuar thirrjen e një seance të posaçme të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Vuçiq tha edhe se shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Serbisë, Millan Mojsilloviq, ka zhvilluar një bisedë “shumë të vështirë” dhe “të keqe” me komandantin e KFOR-it, gjeneralmajor Ozkan Ulutash. Ura kryesore mbi lumin Ibër konsiderohet një nga pikat më të ndjeshme të sigurisë në veri të Kosovës.
Botuar fillimisht në Bota Sot
