Lëvizja ruse e ekstremit të djathtë “Unifikimi dhe Ringjallja Ruso-Sllave”, e njohur shkurt si “Rusov”, po mban lidhje me qarqe politike dhe të ekstremit të djathtë në Serbi dhe Bosnjë e Hercegovinë. Në dokumentimin e marrëdhënieve të kësaj rrjete ndikimi vjen edhe një foto, e publikuar në prill 2026 në kanalin Telegram “Rusova”, ku shfaqen figura të lidhura me organizatën, por edhe me partitë lokale të rajonit.
Lidhjet “Rusov” në rajon: nga Vishegradi drejt luftës në Ukrainë
Në përshkrimin që shoqëron foton, Zeković dhe Duroviq paraqiten si “aleatë serbë” të lëvizjes “Rusov”. Në të njëjtën kohë, aty thuhet se ata janë te kryqi përkujtimor në vendin ku në vitin 1993 vullnetarët rusë “luftuan dhe derdhën gjak krah për krah me serbët për Bosnjën serbe”. Kjo simbolikë e lidhjes historike mes luftërave të së kaluarës dhe narrativës aktuale të luftës në Ukrainë shfaqet si pjesë e mesazhit që grupet përpiqen të përcjellin në publik.
Zeković nuk ka dhënë përgjigje ndaj thirrjeve dhe mesazheve të dërguara për të sqaruar kontaktet e tij me “Rusovën”. Nuk ka pasur as përgjigje nga Partia e tij Socialiste e Srpska-s. Po ashtu, pyetjet drejtuar Duroviq-it dhe vetë lëvizjes ruse kanë mbetur pa përgjigje, ndërsa detajet e marrëdhënieve të pretenduara mbeten të mbështetura në materialet publike dhe në gjurmët që lihen përmes imazheve dhe përshkrimeve në kanale online.
Duroviq, nga ana tjetër, shfaqet si figurë me aktivitet politik dhe organizativ që shtrihet përtej momentit të fundit. Dhjetë vjet më parë, ai u prezantua si kryetar i degës serbe të lëvizjes gjithë-ruse “Fronti i Kosovës”. Organizata të cilën autoritetet ukrainase e kanë etiketuar si një entitet të lidhur me organizimin e largimit të njerëzve nga Ballkani drejt fushës së betejës ukrainase. Në kontekstin e kësaj, vlen të theksohet se Duroviq ka qenë i lidhur edhe me figurat dhe rrjetet që dyshohet se kanë kontribuar në pjesëmarrjen e individëve në luftën në Ukrainë.
Vendi ku janë fotografuar Zeković dhe Duroviq ka edhe një peshë simbolike shtesë. Ata shpalosën flamurin “rus” pas një kryqi të improvizuar të bërë nga kontejnerë bosh për lëshues granatash. Kjo ndodh në një zonë ku kanë vepruar anëtarë të Ushtrisë së Republika Srpska nis në Nju Jork fushatë për “vuajtjet e ser”>Republikës Srpska dhe vullnetarë rusë gjatë luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë në vitet 1990. Organizatat e veteranëve në Republikën Srpska e kanë festuar prej vitesh “Ditën e Vullnetarëve Rusë”. Megjithatë, këtë vit, autoritetet e BiH ndaluan hyrjen në vend të disa vullnetarëve rusë, ndaj në përkujtim morën pjesë përfaqësues të organizatave të veteranëve nga RS dhe anëtarë të familjeve të vullnetarëve rusë.
Midis personave që iu refuzua hyrja ishte Aleksandar Kravchenko, ish-vullnetar rus në Bosnjë dhe themelues i “Frontit të Kosovës”, organizatë me të cilën ishte i lidhur edhe Zheljko Duroviq. “Fronti i Kosovës” ka qenë aktiv edhe gjatë konfliktit në Donbas, përpara fillimit të pushtimit të plotë rus të Ukrainës në shkurt 2022. Autoritetet ukrainase e kanë etiketuar këtë organizatë si pjesë e strukturave të përfshira në rekrutimin e vullnetarëve nga Ballkani, ndërkohë që Kravchenko e ka mohuar më herët këtë akuzë.
Gazetari nga Banjaluka, Đorđe Vujatović, i cili ndjek çështjet e ndikimit të huaj në Bosnjë dhe Hercegovinë, vlerëson se lidhje të tilla nuk janë përjashtim, por pjesë e një skene më të gjerë. Ai tha se është paradoksale që partitë që quhen nominalisht socialiste “flirtojnë” me organizatat e krahut të djathtë dhe nuk kanë lidhje me idenë e së majtës. Në këndvështrimin e tij, lidhje mes aktorëve politikë nga Republika Srpska dhe organizatave ruse të krahut të djathtë ekzistojnë prej vitesh. Si shembull, ai përmend ngjarje ku kanë marrë pjesë zyrtarë të lartë, në të cilat u shfaq edhe Alexander Zaldostanov, i njohur si “Kirurgu”, udhëheqësi i klubit rus të motorçikletave “Ujqërit e Natës”, i cili është nën sanksione të SHBA-së.
Vujatović thekson se e gjithë skena kryesore politike lidhet me Federatën Ruse, duke e parë këtë kryesisht si rezultat të oportunizmit politik. Sipas tij, opinioni publik në RS reagon pozitivisht ndaj mesazheve politike ruse dhe politikave të Vladimir Putinit. Ai shton se aktorët politikë kanë kuptuar “se ia vlen të vijnë në pushtet” dhe se një pjesë e tyre hipin në valën e populizmit duke luajtur me kartën e lidhjeve historike me Rusinë, pansllavizmin dhe ortodoksinë si faktorë bashkues.
Në të njëjtën linjë, për organizatat ruse, Ballkani shfaqet si terren i përshtatshëm për zgjerim ndikimi. Vujatović vlerëson se, për shkak të lidhjeve historike, Ballkani konsiderohet hapësira më e mirë për veprime indirekte dhe për t’u paraqitur si pjesë e një bote “shumëpolare”, siç e quajnë ata. Ai gjithashtu paralajmëron se problemi nuk është vetëm rreziku i menjëhershëm për sigurinë e brendshme, por edhe përpunimi i pamjaftueshëm i njerëzve që vendosin të shkojnë në fushëbetejat e huaja, duke thënë se shteti nuk reagon, pjesërisht për shkak se disa prej tyre kanë marrë shtetësinë ruse.
Botuar fillimisht në Telegrafi
