Kapiteni i përfaqësueses së Bosnjës dhe Hercegovinës, Edin Dzeko, ka zgjedhur të flasë drejtpërdrejt me fëmijët e vendit të tij përmes një letre emocionale të publikuar në platformën “The Players’ Tribune”. Mesazhi vjen pak para se ai të paraqitet me kombëtaren në Kupën e Botës 2026, turnim që do të zhvillohet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Meksikë dhe Kanada.
Në këtë platformë mediatike, sportistët më të njohur të botës rrëfejnë histori në vetën e parë: nga karriera te jeta private, sfidat, lëndimet, shëndeti mendor, sukseset dhe dështimet. Dzeko e përdori hapësirën për t’u drejtuar fëmijëve me një mesazh që nis nga një bindje e fortë: “Asgjë nuk është e pamundur”. Ai e thotë jo thjesht si dikush që e arriti ëndrrën e tij, por si një djalë që i mbijetoi luftës dhe që e di se sa lehtë mund të kishte ndodhur e kundërta.
Letra hapet me një rikthim në kohën e Rrethimit të Sarajevës. Dzeko shpjegon se kur filloi rrethimi, ai ishte vetëm gjashtë vjeç. Kujton momentin kur ranë sirenat e para dhe nëna e tij e mori për ta fshehur pas dollapit të këpucëve. Ai tregon se kjo ishte dita e parë dhe se rrethimi zgjati katër vjet, një kohë ku as fëmijët nuk e kuptonin plotësisht se çfarë po ndodhte, por çdo ditë ishin të tmerruar.
Kur shtëpia u bë më e pasigurt, familja u zhvendos në apartamentin e gjyshërve. Dzeko e përshkruan se ishte rreth 40 metra katrorë dhe se brenda jetonin 15 veta: kushërinj, halla dhe xhaxhallarë. Të gjithë flinin në dysheme. Për të kaluar ditët, luanin Monopoli dhe, sipas tij, ishte e rrezikshme të dilje jashtë, sepse snajperët kishin rrethuar qytetin. Prandaj, ai dhe kushërinjtë e tij uleshin pranë ballkonit dhe luanin me orë të tëra, ndërsa dëgjonin sirenat dhe bombat.
“Asgjë nuk është e pamundur”: kujtimet e Dzekos nga rrethimi
Gjatë lojërave, Dzeko tregon se ndodhnin edhe momente ku toka dridhej dhe pjesët përfundonin kudo në dysheme. Megjithatë, ai thekson se sa herë luanin, kishte “momente të vogla” ku e harronin luftën. Për disa minuta, fëmijët zhvendoseshin nga ideja se bota po shembej rreth tyre dhe lejoheshin të ishin thjesht fëmijë. Ata madje donin të luanin futboll jashtë, por e ndjenin se diçka e tillë nuk ishte e mundur në kushtet kur njerëzit e pafajshëm transportoheshin vazhdimisht me ambulanca.
Letra vijon me detaje të përditshmërisë në rrethim. Dzeko tregon se familjes u nevojitej të dilte herë pas here, sepse uji mbaronte vazhdimisht dhe duhej të rreshtoheshin për ta mbushur me kova në njërën nga rrugët. Ai thekson edhe mungesën e energjisë elektrike: ashensorët ishin jashtë funksionit, kështu që ngjiteshin nëpër kate në këmbë. Ai flet për vështirësinë e ngjitjes deri në katin e tretë, të katërt dhe se edhe gjashtë veta të tjerë kishin mbetur, duke e nënvizuar se ndoshta ishte fëmija më në formë në Sarajevë. Edhe për ushqimin, ai e përshkruan se ishte një luftë: prindërit rrezikonin jetën për të siguruar të paktën racione.
Sipas rrëfimit të Dzekos, herë pas here kutitë me ushqim binin nga qielli “si me magji”. Ai i quan “kutitë tona të drekës” dhe thotë se nuk e dinin nga vinin; për ta nuk kishte rëndësi. Ishin racione ushtarake, por për fëmijët kishin një shije të jashtëzakonshme. Kur ushqeheshin vazhdimisht me të njëjtat gjëra, ai thotë se gjalpi i kikirikut dukej si një dhuratë nga qielli. Në fund, rrethimi mbaroi dhe Dzeko tregon se ata mbijetuan, duke u habitur më pas sa të fortë kanë qenë, edhe pse ishin vetëm fëmijë të vegjël. Ai e vë në dukje se lufta nuk kishte kuptim, duke kujtuar se shumë njerëz të pafajshëm u vranë “për çfarë?” — përpara, pushtet, ego apo “për asgjë”.
Afër fundit të letrës, Dzeko shpjegon se ishte pothuajse 10 vjeç kur rrethimi përfundoi. Ai thotë se nuk kishte plan të bëhej futbollist, sepse i dukej aq e pamundur sa nuk ëndërronte as për të. Ai rikujton se fushat me bar që shihte sot ishin djegur deri në themel. Megjithatë, vazhdoi të luante futboll vetëm sepse e donte. Babai i tij e çonte në një palestër sportive në një shkollë, ku stërvitej muajt e parë. Më vonë, kur u pastrua toka, filluan të vizatonin vija të bardha në ato fusha me tokë të djegur.
Roli i babait përshkruhet edhe me detaje personale. Babai i tij punonte me shpërndarjen e ëmbëlsirave dhe bukës, por kur u bashkua me klubin e parë, bëri pushim nga puna për ta çuar në stërvitje. Gjatë rrugës, i thoshte të ishte i sjellshëm dhe t’i trajtonte të gjithë njësoj, pavarësisht nga ishin apo çfarë bënin. Dzeko thotë se e kishte mbajtur mend këtë si një mësim të rëndësishëm: babai kishte qenë lojtar në divizionet më të ulëta dhe për të ishte heroi. Ai kujton edhe gjestin e vogël: sa herë dilte nga makina, i jepte një banane dhe i thoshte “Paç fat, bir”. Në fundjavë, Dzeko tregon se shikonin futboll së bashku në televizor, duke e kthyer mesazhin drejt një të ardhmeje ku ëndrra, pavarësisht gjithçkaje, mund të realizohej.
Botuar fillimisht në Telegrafi
