Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar se vendi ka humbur mundësinë për të përfituar mbi 40 milionë euro nga Bashkimi Evropian. Sipas tij, kjo ka ndodhur për shkak të mosmiratimit të ligjeve në Kuvend, çka ka ndikuar drejtpërdrejt te zbatimi i reformave dhe lirimi i fondeve nga plani dhe programet për integrim.
Kurti i bëri këto komente të premten, gjatë Mbledhjes së Dytë të Këshillit Ministror për Integrim Evropian. Takimi u zhvillua në funksionin e Komitetit Drejtues për Planin e Rritjes, ku u diskutua për zbatimin e reformave, projektet ekzistuese dhe programet IPA. Në këtë kontekst, kreu i ekzekutivit kosovar foli për gjendjen e raportimit dhe pritjet për vendime nga institucionet e BE-së lidhur me lirimin e mjeteve financiare.
Ai njoftoi se më 15 korrik, Qeveria ia kishte dorëzuar Komisionit Evropian raportin e parë zyrtar për zbatimin e Agjendës së Reformave, si dhe kërkesën e parë për lirimin e fondeve nga Plani i Rritjes. Kurti tha se “Deri më 30 qershor kemi zbatuar dhe raportuar te KE-ja 20 hapa të reformave, në vlerë prej gjithsej 153,3 milionë euro në fonde të Bashkimit Evropian”. Më tej, ai sqaroi se Komisioni Evropian është duke kryer vlerësimin dhe se pas vlerësimit do të miratohet vendimi për lirimin e fondeve, ndërsa Kosova do të përfitojë shumat përkatëse sipas atij vendimi.
Bllokada në Kuvend rrezikoi fondet për reformat drejt BE-së
Kryeministri bëri të ditur edhe planifikimet për të ardhmen e afërt parlamentare lidhur me programet IPA. Sipas tij, në fillim të javës së ardhshme Kuvendit do t’i përcillen tri marrëveshje ndërkombëtare për programet IPA. Në kuadër të këtyre marrëveshjeve përfshihen dy amendamente për projektet IPA 2021 dhe IPA 2022, si dhe Marrëveshja Financiare IPA 2026–2027, përmes së cilave Kosova pritet të përfitojë 258 milionë euro.
Kurti theksoi se, nga Plani i Rritjes dhe programet IPA, Kosova pritet të përfitojë mbi 400 milionë euro për qeverisje të mirë dhe zbatimin e reformave që synojnë anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Megjithatë, ai ngriti si problem mospërmbushjen e një pjese të afateve të parashikuara. Sipas tij, nga 13 reformat e parapara për afatin e 30 qershorit, gjashtë nuk janë zbatuar në kohë. Si pasojë, nga 90.7 milionë eurot e planifikuara për këtë afat, Kosova nuk ka përfituar mbi 40 milionë euro.
Arsyeja kryesore, sipas Kurtit, është bllokada në Kuvend, e cila ka pamundësuar miratimin e ligjeve. Ai shtoi se të gjitha projektligjet e parapara për afatin e 30 qershorit do të procedohen në seancën e radhës të Kuvendit. Ndërkohë, kryeministri kërkoi që vëmendja të përqendrohet te zbatimi i 22 reformave që kanë afat deri në fund të dhjetorit, me vlerë prej 131.4 milionë eurosh në fonde të BE-së.
Kurti sqaroi se tetë prej këtyre reformave kërkojnë miratimin e projektligjeve në Kuvend. Ai përmendi se bëhet fjalë për gjithsej 10 projektligje me afat deri më 31 dhjetor 2026. “Këto projektligje janë duke u finalizuar dhe do t’i miratojmë në qeveri brenda këtij afati. Në këtë drejtim kemi punuar edhe me Komisionin Evropian që projektligjet, të cilat kanë për afat 31 dhjetorin, ta kryejnë konsultimin me Bashkimin Evropian në afat më të shpejtë. Nëse Kuvendi do të jetë funksional, reformat dhe mjetet e dedikuara për to nuk do të humben”, u shpreh ai. Kryeministri theksoi se bllokada nuk do të çojë në dështim të reformave, por do të shkaktojë humbje të fondeve të dedikuara për to.
Gjatë fjalimit, Kurti foli edhe për situatën institucionale dhe afatin për zgjedhjen e presidentit të ri. Ai deklaroi se, nëse presidenti nuk zgjidhet deri më 6 tetor, vendi do të shkojë në zgjedhje të reja parlamentare. Sipas tij, këto zgjedhje do të ishin zgjedhjet e katërta në më pak se dy vite, ndërsa i cilësoi të panevojshme dhe të kushtueshme, duke theksuar se Kosova tashmë ka Kuvend dhe Qeveri të zgjedhur.
Kurti tha se në Kosovë nuk ka zgjedhje presidenciale dhe se zgjedhjet e reja do të ishin sërish për Kuvend e për qeveri, ndërsa presidenti zgjidhet nga Kuvendi. Ai i bëri thirrje subjekteve politike që të kontribuojnë në funksionalizimin e Kuvendit, duke theksuar se përgjegjësia për miratimin e ligjeve dhe funksionimin e institucioneve është e përbashkët.
Botuar fillimisht në Telegrafi
