Mosha mesatare kur njerëzit në Evropë largohen nga shtëpia e prindërve është 26 vjeç, por shifrat tregojnë qartë se nuk ka një model të njëjtë në të gjithë kontinentin. Teksa në shumë vende të Evropës veriore të rinjtë largohen më herët, në pjesën jugore koha qëndron dukshëm më e gjatë. Diferenca mes veriut dhe jugut arrin pothuajse një dekadë, duke krijuar një hendek të dukshëm në mënyrën se si të rinjtë planifikojnë jetën e tyre të pavarur.
Në vende si Spanja, Italia, Kroacia dhe Greqia, të rinjtë zakonisht nuk e lënë shtëpinë e prindërve derisa të mbushin të 30-at. Në të dhënat më të fundit të Eurostat-it vihet re se në këto vende, mosha kur të rinjtë largohen nga shtëpia kalon 30 vjeç ose shkon drejt asaj moshe. Ndërkohë, në vendet e Evropës veriore ky vendim vjen më shpejt: në Finlandë mesatarja është 21 vjeç, në Danimarkë 22, ndërsa në Estoni dhe Suedi 23 vjeç. Mesatarja e BE-së, në total, mbetet 26 vjeç.
Një element tjetër që bie në sy është se kjo mesatare nuk ka pësuar ndryshime të mëdha. Fluksi i jetesës më gjatë me prindërit ka qëndruar praktikisht i njëjtë gjatë 20 viteve të fundit, pa luhatje të mëdha që të ndryshojnë ndjeshëm figurën. Kjo të çon te pyetja nëse ka një lidhje mes qëndrimit më të gjatë në shtëpi dhe kushteve të punësimit të të rinjve, por përgjigjja duket se nuk mund të jepet vetëm nga “zakonet” — statistikat kërkojnë edhe kontekst ekonomik.
Ku jetojnë më gjatë me prindërit: shifrat e veriut dhe jugut
Lidhja me ekonominë shfaqet sidomos kur shikohet punësimi i të rinjve. Në vendet ku të rinjtë largohen më vonë nga shtëpia e prindërve — si Greqia, Kroacia, Spanja dhe Italia — shkalla e punësimit të të rinjve është gjithashtu më e ulët se mesatarja e BE-së. Të dhënat tregojnë se vendi me punësimin më të ulët të të rinjve brenda bllokut evropian është Italia, me 47,6%, e ndjekur nga Rumania me 52% dhe Bullgaria me 52,7%. Edhe Spanja dhe Greqia renditen në nivele të ulëta, ndërsa mesatarja e BE-së është 65,5%.
Përtej kohës qëndrueshmërisë në familje, situata bëhet më e ndërlikuar kur flitet për planin e banimit. Në vendet e Evropës Jugore, duket sikur të rinjtë “e shmangin qiranë me çdo kusht”, por realiteti është më kompleks. Është e vërtetë se evropianët e jugut u duhet më shumë kohë për t’u larguar nga shtëpia prindërore. Megjithatë, kur ata largohen, priren të kalojnë drejt një synimi të shpejtë: kalimit në pronësi të banesës, në vend që të jetojnë për periudha më të gjata me qira, që mund t’i vendosë ata përballë vështirësive financiare.
Kjo pasqyrohet edhe kur krahasohen të dhënat e Eurostat-it me raportin vjetor të RE/MAX për tendencat e banesave në Evropë. Mosha kur të rinjtë largohen nga shtëpia e prindërve në vende si Italia, Spanja dhe Greqia shpesh përputhet, ose është shumë afër, moshës kur ata bëhen pronarë të banesës së tyre: 31 vjeç Në Spanjë, 33 në Itali dhe 35 në Greqi. Në këtë logjikë, njerëzit në këto vende tentojnë të qëndrojnë më pak kohë në fazën e qirasë. Kjo reflektohet edhe në dallimin mes atyre që zotërojnë shtëpinë ku jetojnë dhe atyre që jetojnë me qira, krahasuar me vende si Austria, Gjermania dhe Zvicra, ku modeli është i kundërt.
Një pyetje tjetër që vlen të merret parasysh është se sa ndihmë ofrojnë prindërit për të blerë një shtëpi. Në Spanjë, Kroaci, Greqi dhe Itali, shumica e njerëzve janë pronarë të shtëpive, por pjesa më e madhe e tyre ka marrë mbështetje nga familja, në forma të ndryshme. Të dhënat tregojnë se 75% në Greqi, 72% në Itali dhe Kroaci, si dhe 78% në Bullgari, raportojnë se kanë marrë ndihmë. Forma më e zakonshme e mbështetjes është dhurimi i parave, por përfshihen edhe trashëgimia ose pronat që janë blerë më parë, në rastet kur fëmijët shpërngulen më vonë.
Ndihma nga familja duket se ndryshon ndjeshëm në vende të tjera evropiane. Në Mbretërinë e Bashkuar, Francë dhe Holandë, rreth dy të tretat e prindërve (ose më shumë) nuk i mbështesin në asnjë mënyrë fëmijët e tyre në blerjen e shtëpisë, sipas Raportit Evropian mbi Tendencat e Banesave. Ekziston edhe një dimension kohor mes brezave: niveli i ndihmës nga prindërit është rritur ndër dekada. Brezi Z — personat e moshës rreth 18 deri në 27 vjeç — është aktualisht brezi që ka marrë më shumë ndihmë në histori (74%), i ndjekur nga Milenialët (68%) dhe Brezi X (59%). Dy brezat ku shumica nuk mori mbështetje ishin “Boomers” (49%) dhe “Brezi i Heshtur” (37%).
Botuar fillimisht në Telegrafi
