Pas shqetësimeve të ngritura në publik për mënyrën e organizimit të votimit jashtë Kosovës, konkretisht për votimin përmes postës, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka dhënë një sqarim të detajuar mbi procedurat që ndiqen. Në komunikatë theksohet se gjithë hapat janë ndërmarrë për të siguruar regjistrimin e votuesve jashtë Kosovës dhe për të mundësuar ushtrimin e të drejtës së votës si në përfaqësitë diplomatike ashtu edhe përmes dërgimit postar të fletëvotimit.
Komisioni e lidh këtë proces me detyrimet që dalin nga Ligji Nr. 08/L-228 për Zgjedhjet e Përgjithshme, i miratuar në vitin 2023. Sipas shpjegimit të KQZ-së, janë rregulluar edhe çështje të ndjeshme të sigurisë, duke përfshirë tërheqjen e pakove me fletëvotime nga kutitë postare që lidhen me votimin me postë. Në këtë kuadër, KQZ thekson se procesi i regjistrimit të votuesve jashtë Kosovës përmbush disa aspekte sigurie, ku ndër kryesoret është fotografimi i aplikuesit derisa ai/ajo mban dhe njëkohësisht prezanton dokumentin e identifikimit.
Një element tjetër sigurie lidhet me mënyrën e regjistrimit të fotografisë. Në komunikatë thuhet se aplikuesi nuk mund ta ngarkojë fotografinë, por duhet të fotografohet në momentin kur hapet kamera e platformës për regjistrim. Po ashtu, si masë shtesë, çdo aplikues i regjistruar me sukses si votues me postë jashtë Kosovës pranon në e-mailin e tij dëftensën e regjistrimit. Kjo dëftesë përmban të dhëna unike për çdo votues dhe konsiderohet e domosdoshme që pakoja me fletëvotim, e dërguar nga votuesi, të kalojë procesin e verifikimit të vlefshmërisë.
Sa i përket infrastrukturës së votimit, KQZ ka miratuar listën e qendrave për votimin në përfaqësi diplomatike, duke përcaktuar 30 qendra në total: 17 ambasada dhe 13 konsullata. Ndërkohë, për votimin përmes postës, KQZ ka shfrytëzuar jo vetëm kutinë e përhershme postare në Kosovë, por edhe ka hapur kuti postare në 22 shtete të ndryshme të botës. Kështu, votuesit kanë mundur të dërgojnë pakon e tyre me fletëvotim në adresat e përcaktuara për shtetet ku ata janë regjistruar për votim me postë.
Siguria në votimin me postë: nga regjistrimi te verifikimi i pakove
Gjatë rritjes së sigurisë në votimin përmes postës, KQZ njofton se nga Zgjedhjet Lokale 2025 ka nisur t’u dërgojë votuesve të regjistruar fletëvotimin e shtypur nga vetë KQZ. Fletëvotimi, sipas komunikatës, përmban elemente të ndryshme sigurie, njësoj si fletëvotimet që përdoren në vendvotime në Kosovë. Këtë praktikë, edhe pse afatet për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme ishin të shkurtra, KQZ thotë se e ka ndjekur në dy proceset e fundit zgjedhore për Kuvendin e Kosovës: zgjedhjet e mbajtura në dhjetor dhe në qershor.
Pako që përmban fletëvotimin dhe udhëzuesin për votim i dërgohet votuesit të regjistruar përmes operatorit ekonomik në adresën e tij. Komunikata sqaron se kjo adresë, sipas procedurave të KQZ-së, duhet të pranohet nga vetë votuesi i regjistruar. Në këtë pako, detyrë e votuesit është të vendosë dy elemente: (1) fletëvotimin brenda zarfit të fshehtësisë, ku nuk shkruan asgjë, dhe (2) dëftesën e regjistrimit të cilën e ka marrë nga KQZ. Pas përgatitjes, votuesi duhet ta dërgojë paketën në adresën e kutisë postare në shtetin ku është regjistruar. Në rast se nuk ka kuti postare në shtetin e regjistrimit, paketa mund të dërgohet në kutinë e shtetit më të afërt.
Për më tej, KQZ ka miratuar një procedurë standarde veprimi për votimin jashtë Kosovës dhe vlerësimin e pakove me fletëvotime, ku përfshihen edhe aspekte për tërheqjen e dërgesave në kutitë postare jashtë Kosovës. Komisioni thotë se ka autorizuar zyrtarët e përfaqësisë diplomatike për tërheqjen e dërgesave postare dhe u ka dorëzuar materialet e nevojshme, përfshirë thasët dhe lidhëset e sigurisë. Gjatë tërheqjeve të pakove me fletëvotime, KQZ deklaron se ka njoftuar rregullisht vëzhguesit e akredituar për përcjelljen e tërheqjes së dërgesave postare.
Sipas procedurës, pas tërheqjes, pakot evidentohen brenda objektit të postës dhe vendosen në thasë, të cilët mbyllen me lidhëse të sigurisë dhe shirita sigurie. Ekipi i autorizuar regjistron numrin e zarfeve të tërhequr dhe numrin e lidhëses së sigurisë në formularin e raportimit të pakove me fletëvotime të pranuara përmes postës në kutinë postare jashtë Kosovës. Pas plotësimit dhe nënshkrimit të formularit, ekipi fotografon formularin e plotësuar, thesin ku shihet numri serik i lidhëses së sigurisë dhe fletë-tërheqjet e lëshuara nga posta, nëse ekzistojnë. Fotografitë dhe raportet dërgohen menjëherë përmes email-it në KQZ.
Thasët me pakot e tërhequra, sipas procedurës, vendosen në dhomën e sigurisë së përfaqësive diplomatike deri në momentin e dorëzimit tek operatori, gjë që bëhet në të njëjtën ditë kur kryhen tërheqjet. Komunikata thekson se thesët nuk hapen, por vendosen në një thes tjetër, i cili mbyllet dhe i vendoset shiriti diplomatik. Pas përfundimit të procedurave diplomatike, pakot i dorëzohen operatorit për t’u dërguar në Kosovë si dërgesë diplomatike. Pas sjelljes në Kosovë, pakot e supozuara me fletëvotime i nënshtrohen procesit të vlerësimit me qëllim verifikimin nëse ato janë dërguar nga votuesit e regjistruar, ndërsa për të vëzhguar këtë fazë KQZ ka njoftuar vëzhguesit e akredituar dhe vëzhguesit e subjekteve politike.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
