Këshilli Ndërfetar i Shqipërisë ka reaguar publikisht lidhur me miratimin e Udhëzuesit të Praktikës Klinike “Për trajtimin hormonal të personave transgjinorë”. Sipas njoftimit, udhëzuesi është miratuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale me Urdhrin nr. 304, datë 28 prill 2026, çka ka sjellë kërkesa për transparencë të plotë institucionale dhe debat publik të informuar.
Në deklaratën e tij, Këshilli Ndërfetar thekson se çështjet e kësaj natyre nuk prekin vetëm një aspekt mjekësor, por kanë ndikim edhe në dimensionet shoqërore, etike, mjekësore dhe antropologjike. Për këtë arsye, sipas qëndrimit të institucionit, miratimi i udhëzuesit duhet të shoqërohet me konsultim të gjerë profesional dhe me transparencë të plotë mbi dokumentacionin dhe argumentet që e kanë çuar vendimmarrjen në këtë drejtim.
Këshilli Ndërfetar kërkon që çdo protokoll apo ndërhyrje mjekësore që mbart pasoja potencialisht afatgjata fizike, psikologjike dhe sociale të mbështetet në standarde të qarta shkencore. Për më tepër, theksohet nevoja që këto vendime të mbajnë një bazë të qëndrueshme ligjore dhe të kalojnë nëpër procedura transparente vendimmarrjeje. Në këtë kuadër, institucioni e lidh kërkesën e tij edhe me parimet kushtetuese, si dhe me mbrojtjen e shëndetit publik.
Një pjesë e deklaratës fokusohet te kërkesa që institucionet përgjegjëse të bëjnë publike elementët kryesorë të udhëzuesit. Konkretisht, Këshilli Ndërfetar kërkon publikimin e bazës shkencore dhe mjekësore mbi të cilën është hartuar dokumenti, si dhe arsyetimit shkencor, mjekësor dhe etik që, sipas procedurës së ndjekur, ka justifikuar miratimin e tij. Në të njëjtën linjë kërkohet edhe publikimi i bazës juridike dhe i kompetencave ligjore mbi të cilat mbështetet miratimi.
Transparencë për udhëzuesin hormonal: debat publik i domosdoshëm
Po ashtu, Këshilli Ndërfetar ngre pyetje edhe rreth mënyrës se si është trajtuar kategoria e personave të mitur brenda këtij rregullimi. Sipas deklaratës, duhen bërë publike arsyetimet dhe kriteret mbi të cilat është përfshirë edhe kjo kategori. Institucioni vlerëson se, duke qenë se trajtimet hormonale mund të sjellin pasoja afatgjata mjekësore dhe sociale, është i nevojshëm një proces që t’i përgjigjet shqetësimeve për siguri, proporcionalitet dhe mbrojtje të interesit publik.
Në reagim, Këshilli Ndërfetar kërkon sqarim edhe për bazën juridike mbi të cilën personeli mjekësor autorizohet të aplikojë trajtime hormonale për personat transgjinorë. Sipas qëndrimit të institucionit, legjislacioni aktual shqiptar nuk parashikon një kuadër të posaçëm ligjor që të rregullojë në mënyrë të detajuar statusin juridik, kriteret klinike, procedurat mjekësore dhe standardet e trajtimit për këtë kategori personash. Duke marrë parasysh kompleksitetin e trajtimeve dhe efektet e mundshme afatgjata, institucioni e konsideron të nevojshëm një debat të gjerë kombëtar.
Në pjesën përmbyllëse, Këshilli Ndërfetar rithekson qëndrimin e komuniteteve fetare që përfaqëson. Sipas deklaratës, identiteti njerëzor dhe dallimi mes burrit dhe gruas konsiderohen elemente themelore të natyrës njerëzore. Për këtë arsye, institucioni shprehet me rezerva dhe shqetësime ndaj ndërhyrjeve mjekësore që synojnë ndryshimin e karakteristikave biologjike gjinore, duke i lidhur këto me kundërshtim ndaj traditës fetare dhe vlerave mbi të cilat, sipas tij, është ndërtuar shoqëria. Këshilli Ndërfetar deklaron se misioni i tij është mbrojtja e dinjitetit njerëzor, familjes, rendit moral dhe interesit publik, ndërsa kërkon përgjegjësi, transparencë dhe respekt ndaj vlerave themelore shoqërore.
Botuar fillimisht në Bota Sot
