Deputeti shqiptar Shaip Kamberi ka deklaruar se është i gatshëm të bashkëpunojë me Listën Studentore, por ka vënë kushte të qarta lidhur me trajtimin e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Në intervistën e dhënë për DW, Kamberi ka theksuar se bashkëpunimi nuk duhet të jetë i lidhur me premtime të përgjithshme apo me joshje për poste qeveritare, por me respektim të barazisë dhe adresim konkret të kërkesave.
Intervista lidhet me zhvillimet pas zgjedhjeve parlamentare në Serbi, ku koalicioni i shqiptarëve të Luginës së Preshevës fitoi dy mandate në Kuvendin e Serbisë. Sipas pyetjes në intervistë, ekzistonte mundësia për të arritur edhe mandatin e tretë, çka tregon se rezultati i arritur kishte kufij të ngushtë. Kamberi u shpreh se dy mandatet janë një arritje që u mundëson të vazhdojnë përfaqësimin politik të shqiptarëve, por njëkohësisht theksoi se afërsia me mandatin e tretë nënkupton se kishte potencial për një rezultat edhe më të mirë.
Ai vlerësoi bashkimin e tetë partive shqiptare në një listë të përbashkët, duke e cilësuar si një hap të rëndësishëm politik. Kamberi tha se ky bashkim tregoi se, pavarësisht dallimeve dhe mospajtimeve të brendshme, palët mund të rreshtohen rreth interesave të përbashkëta. Po ashtu, sipas tij, bashkimi i ndihmoi votat të përqendroheshin dhe u bë e mundur që të paraqitet një platformë e përbashkët politike.
Në të njëjtën kohë, deputeti ngriti edhe çështjen e pjesëmarrjes në zgjedhje dhe nevojën për analizë të kujdesshme të rezultateve. Ai theksoi se duhet të shihen potencialet që nuk janë shfrytëzuar plotësisht, duke pasur parasysh edhe pasojat e pasivizimit të adresave të një numri të konsiderueshëm qytetarësh. Për Kamberin, ajo që mund të ishte bërë ndryshe lidhet me një mobilizim më të madh qytetar dhe me përfshirjen më të mirë të shqiptarëve që jetojnë jashtë Luginës. Ai shtoi se bashkimi nuk duhet të jetë vetëm marrëveshje zgjedhore, por një proces i qëndrueshëm politik që vazhdon edhe pas zgjedhjeve.
Kërkesa kryesore: shqiptarët të barabartë, jo postet qeveritare
Në pyetjen se çfarë domethënie ka për shqiptarët rezultati i Listës Studentore dhe nëse ekziston pritshmëri për ndryshim, Kamberi e vendosi çështjen në kontekst më të gjerë: zhvillimet politike në Serbi, tha ai, kanë rëndësi edhe për shqiptarët sepse ata jetojnë në atë shtet dhe vendimet e institucioneve ndikojnë drejtpërdrejt në përditshmërinë e tyre. Për këtë arsye, çdo hap që sjell më shumë demokraci, përgjegjësi institucionale dhe sundim të ligjit, si edhe përafrim me BE dhe shkëputje definitive me platformat politike të viteve ’90, sipas tij meriton vëmendje.
Protestat studentore, u tha në intervistë, kanë artikuluar kërkesa që lidhen me funksionimin e institucioneve, përgjegjësinë publike dhe respektimin e ligjit. Kamberi argumentoi se këto janë çështje me rëndësi edhe për shqiptarët, të cilët prej dekadash kërkojnë që parimet e deklaruara të barazisë dhe të shtetit ligjor të zbatohen në praktikë. Ai pohoi se kjo kërkesë është injoruar nga Beogradi zyrtar edhe pse, sipas tij, janë nënshkruar katër marrëveshje.
Në pjesën ku u kërkua një qasje më konkrete, Kamberi bëri dallimin mes ndryshimeve politike në nivel të përgjithshëm dhe ndryshimit të pozitës së një komuniteti kombëtar. Ai u shpreh se një Serbi më demokratike krijon mundësi për përmirësim, por nuk nënkupton automatikisht zgjidhjen e problemeve të shqiptarëve. Për Kamberin, ndryshimi bëhet i prekshëm atëherë kur barazia nuk mbetet vetëm parim kushtetues, por reflektohet në arsim, punësim, përfaqësim institucional, përdorim zyrtar të gjuhës shqipe dhe simbolit kombëtar, si dhe në njohjen e diplomave. Një tjetër element i rëndësishëm, sipas tij, është eliminimi i praktikave diskriminuese dhe sidomos ndërprerja e pasivizimit të adresave, si dhe eliminimi i pasojave që ai sjell.
Intervista vijoi edhe me pyetjen se cilët faktorë ndikuan më shumë në dobësimin e mbështetjes për kampin politik të Aleksandar Vuçiqit dhe çfarë mund të nënkuptojë kjo për të ardhmen politike të vendit. Kamberi u përgjigj se këtë zhvillim duhet parë në kontekstin e pakënaqësisë më të gjerë me mënyrën se si funksionon pushteti në Serbi. Ai tha se kur qytetarët shohin se institucionet nuk ofrojnë përgjegjësi të mjaftueshme, kontrolli mbi pushtetin është i dobët dhe kritika trajtohet si kundërshtim ndaj shtetit, distanca mes qytetarëve dhe qeverisjes rritet. Sipas tij, protestat studentore e kanë bërë këtë pakënaqësi më të dukshme dhe kanë treguar se një pjesë e shoqërisë serbe kërkon një model tjetër të funksionimit të shtetit. Kamberi shtoi se është herët të interpretohet çdo pakënaqësi ndaj pushtetit si ndryshim i përfunduar politik, por theksoi se rëndësi ka nëse kërkesat qytetare kthehen në institucione më funksionale, përgjegjësi politike dhe alternativa të besueshme.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
