Kryeministri britanik, Andy Burnham, ka kërkuar qetësi në Irlandën e Veriut të dielën, pasi Gjykata e Lartë në Belfast ka dhënë dritën jeshile për zhvillimin e një parade të diskutueshme. Vendimi vjen pas një seance gjyqësore që u zhvillua vonë gjatë natës, ndërsa tensionet në terren nuk u ulën menjëherë, por u përshkallëzuan nga organizimi i protestave.
Si pasojë, mijëra protestues janë mbledhur në terren për të bllokuar pjesëmarrësit e marshimit të Urdhrit Portokalli, i njohur në anglisht si Orange Order. Shumë prej tyre kanë mbërritur me maska në fytyrë, një element që rrit shqetësimin për përplasje. Marshimi synon të kalojë në një rrugë të caktuar brenda qytetit Portadown, ku një pjesë e konsiderueshme e banorëve favorizon bashkimin me Republikën e Irlandës.
Sipas të dhënave historike, kjo është hera e parë në gati 30 vjet që një paradë e Urdhrit Portokalli lejohet të kalojë në Garvaghy Road. Kjo arterie ka qenë, gjatë viteve, një nga pikat më të njohura të përplasjes mes komuniteteve në Irlandën e Veriut, veçanërisht në periudhën para Marrëveshjes të së Premtes së Mirë të vitit 1998. Marrëveshja e vitit 1998 ka luajtur një rol të rëndësishëm për të ulur ndjeshëm dhunën dhe për të dhënë fund, në masë të madhe, gjakderdhjes në rajon.
Në kontekstin e asaj periudhe të njohur si “Troubles”, në Irlandën e Veriut janë vrarë rreth 3,600 persona, ndërsa rreth 50,000 të tjerë janë plagosur. Tensionet mes dy komuniteteve kryesore kanë qenë një faktor i përsëritur, duke e bërë çdo paradë apo marshim të ngarkuar politikisht dhe shoqërisht. Përfundimi i “Troubles” lidhej me gjetjen e një ekuilibri mes identiteteve të ndryshme në Irlandën e Veriut, e cila mbeti pjesë e Mbretërisë së Bashkuar ndërkohë që pjesa tjetër e Irlandës fitoi pavarësinë një shekull më parë.
Burnham: Qetësi nga të gjitha palët pas vendimit për paradën
Në deklaratën e tij, Andy Burnham ka kërkuar “qetësi nga të gjitha palët” në lidhje me paradën. Ai ka theksuar se në Irlandën e Veriut janë bërë “përparime të mëdha” dhe ka nënvizuar se nuk dëshiron që “gjërat të shkojnë prapa”. Kjo thirrje, sipas mesazhit të tij, lidhet drejtpërdrejt me rrezikun që protestat dhe përplasjet eventuale të ndikojnë në frymën e stabilitetit të arritur pas marrëveshjeve të viteve të fundit.
Në të njëjtën linjë, Jon Boutcher, kreu i Shërbimit Policor të Irlandës së Veriut, ka bërë thirrje që “ata që kanë ndikim” t’i inkurajojnë njerëzit të mos i përshkallëzojnë situatat. Thirrja e tij vjen në një moment kur vendimi i gjykatës ka hapur rrugën për paradën dhe kur protestuesit, në numër të madh, kanë dalë për të bllokuar marshimin në drejtim të Garvaghy Road/zonës përkatëse në Portadown.
Përplasje të tilla janë mbajtur mend si ngjarje që rikthejnë plagë të vjetra shoqërore. Në bazë të ndarjes tradicionale, nacionalistët irlandezë—shumica katolikë—kërkojnë bashkimin me Republikën e Irlandës, ndërsa unionistët—kryesisht protestantë—duan të mbeten pjesë e Mbretërisë së Bashkuar. Pikërisht në këtë sfond, lehtësimi i lejes për paradën shënon një hap të rëndësishëm dhe, njëkohësisht, një test të ri për menaxhimin e tensioneve në terren.
Botuar fillimisht në Koha.net
