Është ende fillimi i pranverës, kur dritat e para të ditës nisin të mbulojnë rrugët dhe tingujt e përditshëm kthehen në ritëm. Në këtë periudhë, traditat marrin peshë të veçantë: ato mbajnë gjallë kujtesën, forcojnë lidhjet mes njerëzve dhe i bëjnë vendet më të gjalla. Këtë rrugë kanë ndjekur edhe banorët e Istogut, ku Kryetari i Komunës, Ilir Ferati, ka njoftuar për një manifestim tradicional të mbajtur në Mokna.
Sipas njoftimit të Kryetarit të Komunës së Istogut, në Mokna është organizuar manifestimi tradicional “Të Qethat 2026”. Aktiviteti ka qenë i fokusuar te puna e përbashkët dhe te tradita e qethjes, por edhe te momentet ku mblidhen njerëzit rreth një qëllimi të përbashkët. Në këtë organizim kanë marrë pjesë qethëtarë, blegtorë, si dhe qytetarë që e ndoqën nga afër programin, duke e kthyer manifestimin në një tubim të gjerë komunitar.
Një element i rëndësishëm i “Të Qethat 2026” ka qenë edhe pjesëmarrja e bashkatdhetarëve dhe vizitorëve. Kjo e bën evenimentin jo vetëm një aktivitet lokal, por një rast për të rikthyer lidhjet përtej kufijve dhe për të shfaqur elementet e identitetit kulturor të zonës. Për më tepër, prania e vizitorëve ka ndikuar në rritjen e atmosferës dhe në vlerësimin më të madh të punës tradicionale që lidhet me blegtorinë dhe përgatitjet e stinës.
Manifestimi është mbajtur në një kohë kur komunitetet në Kosovë zakonisht i organizojnë aktivitetet në koordinim me ciklin e natyrës dhe me ritmet e punëve në terren. Kështu, “Të Qethat 2026” shfaqet si një vazhdimësi e një praktike që përcillet brez pas brezi dhe që i jep kuptim sezonit. Edhe pse në qendër është qethja, vetë manifestimi funksionon si një ditë e plotë takimi, ku njerëzit shkëmbejnë informacione, përvojat e punës dhe ruajnë rrjetin e marrëdhënieve brenda fshatit e më gjerë.
Tradita e qethjes në Mokna bashkon komunitetin dhe bashkatdhetarët
Në njoftim theksohet se “Të Qethat 2026” ka arritur të bashkojë grupe të ndryshme brenda komunitetit: qethëtarë dhe blegtorë, por edhe qytetarë e vizitorë. Kjo përbërje tregon se aktiviteti nuk ka qenë i kufizuar vetëm në profesionistë të fushës, por ka pasur edhe një dimension shoqëror, ku pjesëmarrësit e tjerë kanë mundur të ndjekin nga afër mënyrën si realizohen praktikat tradicionale. Në këtë mënyrë, manifestimi shndërrohet në një platformë për njohje më të mirë të trashëgimisë, si dhe për motivim që tradita të vazhdojë të përcillet.
Për komunën, aktivitete të tilla kanë rëndësi edhe për mbajtjen gjallë të jetës lokale dhe për lidhjen e qytetarëve me identitetin e tyre. Në rastin konkret, Kryetari Ilir Ferati ka zgjedhur ta bëjë publike organizimin e manifestimit në Mokna, duke vënë në pah se “Të Qethat 2026” është një ngjarje që krijon urë mes njerëzve. Takimi me bashkatdhetarët dhe vizitorët e kthen atë në një moment të veçantë, ku tradita shihet dhe përjetohet, jo vetëm si histori, por si veprimtari e gjallë.
Edhe nëse koha kalon dhe stinët ndryshojnë, këto manifestime ruajnë vazhdimësinë e një mënyre jetese që ka rrënjë të thella në zonat rurale. “Të Qethat 2026” në Mokna, i mbajtur me pjesëmarrje të gjerë dhe me përfshirje të qethëtarëve, blegtorëve, qytetarëve, bashkatdhetarëve dhe vizitorëve, ka treguar se tradita mund të mbetet një forcë bashkuese. Kështu, manifestimi shërben si një kujtesë e qartë se identiteti kulturor ndërtohet përmes ngjarjeve konkrete, në terren, pranë njerëzve, e të përcjella nga brezi në brez.
Botuar fillimisht në Bota Sot
