Kontestet e punës në gjykatat e Kosovës po zgjasin dukshëm më shumë se sa parashikon ligji. Kjo del nga gjetjet kryesore të raportit “Efikasiteti gjyqësor në trajtimin e kontesteve të punës në Kosovë”, të cilin e ka publikuar sot Lëvizja “FOL”. Raporti i kushton vëmendje kohëzgjatjes së procedurave gjyqësore në rastet që lidhen me marrëdhëniet e punës, duke analizuar periudhën pesëvjeçare.
Në raport janë shqyrtuar 57 raste gjyqësore të evidentuara gjatë periudhës 2021-2025. Përqendrimi i këtyre rasteve nuk është i njëjtë në të gjitha instancat: 32 prej tyre i përkasin Gjykatës Themelore në Prishtinë – Departamenti Administrativ. Po ashtu, 13 raste janë regjistruar në Gjykatën Komerciale – shkalla e parë, ndërsa në instanca më të larta numri zvogëlohet. Konkretisht, shtatë raste vijnë nga Gjykata e Apelit, dhe pesë raste nga Gjykata Komerciale – Dhoma e Shkallës së Dytë.
Drejtoresha e Lëvizjes “FOL”, Mexhide Demolli Nimani, theksoi se nga gjithsej 57 raste, vetëm 12 prej tyre kanë përfunduar me vendim të shkallës së dytë. Prej këtyre, shtatë i përkasin Gjykatës së Apelit, ndërsa pesë vijnë nga Dhoma e Shkallës së Dytë e Gjykatës Komerciale. Sipas prezantimit në raport, ky shpërndarje tregon se një numër i konsiderueshëm rastesh nuk arrijnë në fazat më të larta, ndërkohë që kohëzgjatja e proceseve gjyqësore, sipas analizës së FOL, mbetet problem i theksuar.
Një nga të dhënat më të spikatura të raportit lidhet me afatet kohore që kërkohen për shqyrtimin e një kontesti pune. Sipas Demolli Nimanit, mesatarja e zgjatjes së një rasti në gjykatë është 2.164 ditë. Ajo bëri të qartë se mesatarisht, nga paraqitja e padisë deri në gjykimin e shkallës së parë, një rast zgjat 2.164 ditë. Ndërkohë, kur procedura shkon deri te vendimi përfundimtar gjyqësor, kohëzgjatja mesatare rritet në 3.061 ditë.
Afatet e gjykimit për kontestet e punës tejkalohen ndjeshëm
Raporti shkon edhe më tej me një indikator tjetër të rëndësishëm: zgjatja maksimale e identifikuar. Sipas Demolli Nimanit, rastet me zgjatjen më të madhe kanë arritur deri në 6.865 ditë. Këto shifra tregojnë se jo vetëm mesatarja është e lartë, por ekzistojnë edhe raste ekstreme ku procedurat gjyqësore kanë zgjatur për një kohë shumë më të madhe nga sa pritet në kontestet e kësaj natyre.
Lidhur me këtë çështje, gjyqtari i Gjykatës Supreme, Qerim Ademaj, u shpreh se rastet e kontesteve të punës duhet të trajtohen me urgjencë. Ai theksoi se, megjithëse gjykatat kanë detyrimin ligjor t’i shqyrtojnë me urgjencë, në praktikë ka pasur pengesa që lidhen me rrethanat konkrete të sistemit gjyqësor. Sipas Ademajt, çdo vonesë ka arsyetimin e vet, ndërsa një faktor i përmendur nga ai është numri i madh i lëndëve me të cilat përballen gjyqtarët.
Gjyqtari i Gjykatës Supreme theksoi se kohëzgjatja prej pesë viteve e më shumë për të marrë vendim përfundimtar është jashtë standardit dhe jashtë asaj që konsiderohet “gjykim i arsyeshëm” për këtë lloj kontestesh. Ai argumentoi se, duke pasur parasysh strukturën dhe trajektoren e punës së Gjykatës Supreme ndër vite, ka pasur shpesh konteste që lidhen me marrëdhëniet e punës. Ademaj tha se, në kushtet e numrit të lartë të lëndëve, gjykatat nuk kanë pasur mundësi t’i trajtojnë këto raste në afate më të shpejta. Kjo, sipas tij, ka ndikuar që standardi i afateve të mos respektohet në praktikë, duke konfirmuar gjetjet që FOL i ka ngritur në raport.
Botuar fillimisht në Koha.net
