Në Botërorin 2026, rregullat për pezullimet për shkak të kartonëve janë ndryshuar për të reduktuar rrezikun që një lojtar të humbasë finalen për arsye disiplinore. FIFA ka prezantuar një amnisti shtesë, që synon të “rishkruajë” ndëshkimet që krijohen nga kartonët gjatë fazës së mëparshme të turneut.
Ndryshimi lidhet kryesisht me kartonët e kuq. Kur një lojtar merr karton të kuq, ai përballet me suspendim automatik për një ndeshje. Megjithatë, dënimi mund të jetë më i rëndë në rastet kur shkelja vlerësohet si e rëndë, çka do të thotë se ndikimi i kartonëve të kuq mbetet serioz dhe nuk neutralizohet nga rregulla e amnistisë shtesë.
Përkundrazi, pezullimet që kanë ndodhur më shpesh në Botëror lidhen me akumulimin e kartonëve të verdhë. Pikërisht kjo mënyrë ndëshkimi ka krijuar në të kaluarën situata ku lojtarë të rëndësishëm janë përjashtuar nga ndeshja pasuese për shkak të kartonëve të marrë në ndeshje të ndryshme. FIFA e ka konsideruar këtë problem si diçka që mund të ndikojë në cilësinë sportive të finaleve dhe të ndeshjeve kryesore.
Amnisti shtesë vjen si hap praktik për të shmangur “mungesat e dhimbshme” që janë parë në të shkuarën. Si shembuj përmenden Michael Ballack në finalen e vitit 2002 dhe Claudio Caniggia në finalen e vitit 1990. Rasti i Ballack lidhej me rregullat ku kartonët e verdhë mund të çonin në pezullim për ndeshjen vendimtare. Ndërsa Caniggia, në finalen e 1990-s, u përball me mungesë për shkak të akumulimit të kartonëve, duke e lënë atë pa mundësinë për të qenë në ndeshjen finale.
Që nga Botërori 2010, FIFA kishte ndërmarrë një masë të mëhershme: kartonët e verdhë fshiheshin pas çerekfinales. Në praktikë, kjo mbylli efektivisht çdo mundësi për pezullime të lojtarëve në finale vetëm përmes akumulimit të kartonëve të verdhë. Pra, edhe nëse një lojtar kishte marrë kartonë të verdhë më herët në turne, këto nuk do ta ndiqnin në fazën ku vendoset finalja, përmes këtij pragut disiplinor të vendosur pas çerekfinaleve.
FIFA e nis eliminimin direkt me “zero kartonë të verdhë”, falë amnistisë shtesë
Tani, për Botërorin që ka nisur, FIFA ka shkuar një hap më tej duke futur një amnisti shtesë që fshin në mënyrë efektive dy herë listën e kartonëve. Kjo do të thotë se kartonët e marrë në fazën grupore nuk do të vlejnë kur turneu kalon në fazën nokaut. Lojtarët që hyjnë në raundet e eliminimit direkt e nisin atë fazë me “zero kartonë të verdhë”, pavarësisht nëse janë ndëshkuar në ndeshjet e grupit. Qëllimi është i qartë: të mos krijohet një lidhje direkte midis kartonëve të verdhë të grupit dhe mundësisë që lojtari të mungojë në ndeshjet ku është në lojë kualifikimi.
E njëjta logjikë zbatohet edhe pas çerekfinaleve, të cilat përkonte si raundi i dytë i eliminimit direkt. Nga ky moment, FIFA parashikon një fshirje tjetër të kartonëve të verdhë, duke i dhënë më shumë garanci pjesëmarrjes së lojtarëve në ndeshjet më të rëndësishme. Në këtë mënyrë, raundi i tretë i eliminimit direkt trajtohet si një pikë tjetër ku kartonët disiplinorë nuk duhet të ndikojnë në fatin e lojtarëve për shkak të akumulimit.
Ndërkohë, rregulli i lidhur me kartonët e kuq mbetet i pandryshuar: suspendimi automatik pas kartonit të kuq për një ndeshje vazhdon të jetë në fuqi, kurse dënimet më të rënda varen nga ashpërsia e shkeljes. Pra, ndërsa amnistia shtesë ul ndjeshëm rrezikun që kartonët e verdhë të kthehen në pengesë për finale, ajo nuk e zbeh ashpërsinë e ndëshkimeve për veprimet më të rënda brenda ndeshjeve.
Botuar fillimisht në Koha.net
