Fazil Say u shfaq Në Prishtinë me veprën “Mother Earth”, një koncert që nuk u mbyll vetëm brenda kohës së interpretimit, por la pas edhe një mesazh të fortë për raportin e njeriut me natyrën. Pianisti dhe kompozitori, i njohur për skenat botërore dhe për një repertor që i përshtatet si shpejtësisë ashtu edhe ndjeshmërisë së tij, këtë herë e nisi një kapitull të ri edhe për Prishtinën. Në këtë qytet, “Mother Earth” u luajt për herë të parë në itinerarin e tij, duke e sjellë muzikën si alarm ndaj kaosit që, sipas mesazhit të veprës, po dëmton mjedisin natyror.
Koncerti u mbajt në kuadër të “Chopin Piano Festi”, i cili mbylli edicionin e 16-të. Përkundër pritshmërisë së publikut për një interpretim të pastër dhe të plotë, në prapaskenë nuk kanë munguar vështirësitë që lidhen me akustikën. Përveç alarmit që vjen nga vetë kompozimi, programit i janë bashkëngjitur edhe zhurmat e telasheve akustike, një element që e ka bërë performancën të ballafaqohet me kushte jo ideale. Në këtë sfond, veprat e Shostakovich kanë shërbyer si një lloj ngushëllimi për publikun, teksa zhvendosnin vëmendjen drejt një tjetër energjie muzikore.
“Mother Earth” është kompozuar më 2024 dhe vjen si thirrje për ndërgjegjësim për shkatërrimin e natyrës. Edhe pse në skenë Say shfaqet si yll i madh i pianos dhe i kompozimit, vepra nuk është ndërtuar thjesht për të treguar virtuozitetin e tij. Ajo që bie në sy është mesazhi që ajo mbart dhe mënyra si e përcjell këtë në mënyrë të drejtpërdrejtë. Muzika, sipas mënyrës se si përjetohet në sallë, sjell një ndjesi “kohe të përbashkët” me elementet e natyrës: toka, deti dhe zogjtë shfaqen si pjesë të një krijimi të plotë, që hyn natyrshëm në ambientin e koncertit.
Koncerti i së mërkurës solli interpretimin në Prishtinë së bashku me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës. Orkestra u drejtua nga Aurélien Azan Zielinski, i cili u përball me detyrën për të mbajtur kontrollin dhe kohezionin e performancës pavarësisht kushteve në sallë. Në këtë ngjarje, dirigjimi u shfaq si element kyç, sepse “Mother Earth” nuk kërkon vetëm interpretim të kujdesshëm të partiturës, por edhe balancim mes orkestrës dhe pianos, sidomos kur akustika e vështirë mund të ndikojë në mënyrën se si dëgjohen detajet.
“Mother Earth” i thotë muzikës: kaosin, ktheje në ndërgjegjësim
Fazil Say ka një ritëm shumë të ngjeshur pune: me rreth 100 koncerte në vit, ai e ka zakon të krijojë lidhje të forta me sallat ku interpreton. Në Prishtinë, emri i tij tërhiqte kureshtje të madhe, ndërsa aura e tij si person dhe kombinimi me veprat që kompozon e krijojnë një botë të veçantë në skenë. Për një publik që ndjek me vëmendje çdo detaj, koha që ai i kushton ceremonisë së përshëndetjes me publikun dhe më pas momentit kur ulet përballë tastierës së pianos, kthehet në pjesë të përjetimit. Në këtë rast, koncerti për vetë interpretimin zgjati rreth gjysmë ore, në një periudhë që nuk u konsiderua thjesht si sekuencë muzikore, por si një hapësirë ku mesazhi mbetej i gjallë.
Edhe pse në material përmendet se vepra luhej “në v…”, pjesa e mbetur e informacionit nuk shoqërohet me të dhëna shtesë në tekstin e dhënë. Megjithatë, ajo që është e qartë nga ngjarja në Prishtinë është se “Mother Earth” u prezantua si një kompozim i vitit 2024, i vendosur si thirrje për ndërgjegjësim ndaj shkatërrimit të natyrës, në një edicion të “Chopin Piano Festit” të mbyllur me sukses. Në të njëjtën kohë, prania e elementeve të tjera muzikore dhe reflektimi i kushteve teknike të sallës e vendosin këtë koncert në një kontekst real, ku vepra e Say dhe sfidat e interpretimit bashkëjetojnë.
Botuar fillimisht në Koha.net
