Evropa po i hap gjithnjë e më shpejt rrugë transportit autonom, nga makinat me asistencë të avancuar deri te shërbimet për pasagjerë dhe kamionët pa shofer. Nga përparimi i teknologjisë FSD të Tesla-s te planet për automjete që do të transportojnë mallra mes depove dhe dyqaneve, një sërë vendimesh të reja në vende të ndryshme të Bashkimit Evropian po tregon se ritmi i zhvillimeve nuk po ngadalësohet.
Interesi për automjetet autonome dhe sistemet gjysmë-autonome u rrit ndjeshëm në Evropë në fillim të këtij viti, pasi disa shtete anëtare nisën të miratonin përdorimin e funksionit Full Self-Driving Supervised (FSD) të Tesla-s. Vetëm dy muaj më vonë, Waymo, kompania e Google e specializuar në taksitë autonome, njoftoi planet për të nisur operacionet e para në Bashkimin Evropian. Sipas këtyre planifikimeve, shërbimi i Waymo synon të fillojë në Mynih të Gjermanisë në vitin 2027.
Por zhvillimet nuk po kufizohen te makinat personale apo shërbimet në një qytet të vetëm. Rajoni i Madridit ka miratuar së fundmi Uber, WeRide dhe AVOMO për të nisur hartëzimin dhe testimin e shërbimeve autonome të transportit të pasagjerëve. Udhëtimet e para me pasagjerë pritet të nisin deri në fund të vitit 2026. AVOMO, nga ana e saj, është një degë e kompanisë spanjolle Moove Cars dhe është e fokusuar në zhvillimin dhe zgjerimin e shërbimeve me automjete autonome në Shtetet e Bashkuara dhe Evropë.
Edhe WeRide ka avancuar me hapa konkretë. Kompania ka siguruar një leje dhe një partneritet me aeroportin e Cyrihut për të transportuar pasagjerë nga terminalet drejt avionëve të parkuar në pozicione të largëta. Për këtë shërbim do të përdoren autobusë pa shofer, duke e zhvendosur autonominë nga rrugët e qytetit drejt operacioneve aeroportuale ku itineraret janë të përcaktuara qartë. Paralelisht, Kroacia po hyn në të njëjtën garë: Pony.ai dhe Verne kanë zhvilluar testimet e para të automjeteve autonome në itinerarin nga aeroporti i Zagrebit drejt zonës së biznesit të kryeqytetit kroat. Teknologjia e përdorur mbështetet në çipat e Nvidia-s, ndërsa konsorciumi planifikon zgjerimin e shërbimit në të ardhmen e afërt. Verne shfaqet edhe si shembull i përpjekjeve të kompanive evropiane për të konkurruar në tregun global të teknologjive autonome.
Europa po e kthen transportin autonom në realitet, jo vetëm në koncept
Një zhvillim tjetër domethënës lidhet me industrinë e logjistikës. Më 15 shtator, kompania suedeze e transportit Einride njoftoi se, në bashkëpunim me gjigantin gjerman të shitjes me pakicë Lidl, ka marrë miratimin nga Autoriteti Federal Gjerman i Transportit Motorik (KBA) për përdorimin e kamionëve autonomë të nivelit 4 sipas standardeve SAE. Nga shtatori 2026, kamionët elektrikë pa shoferë të Einride do të përdoren për të transportuar mallra ndërmjet depove të Lidl-it dhe dyqaneve të tij në Gjermani. Për momentin bëhet fjalë për një projekt pilot, por Lidl synon që teknologjia autonome të ndihmojë kompaninë të përballet me mungesën e shoferëve dhe, njëkohësisht, të rrisë qëndrueshmërinë dhe efikasitetin e zinxhirit të furnizimit.
Miratimi në Gjermani konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm, pasi vendi njihet për rregullat e tij të rrepta në sektorin e transportit rrugor. Në këtë kuptim, ky vendim shihet si një sinjal për zgjerimin e teknologjive autonome në Evropë, edhe në tregje ku standardet rregullatore historikisht kanë qenë të forta. Ndryshimi i qasjes është i dukshëm: për një kohë të gjatë, Evropa është parë si një treg më konservator kur bëhet fjalë për teknologjitë e reja, por zhvillimet e fundit në automjetet autonome sugjerojnë se qëndrimi po evoluon.
Argumenti kryesor që mbështet përdorimin e automjeteve autonome lidhet me sigurinë. Një vlerësim i raportuar më herët nga EU Tech Loop thekson se rreth shtatë në dhjetë aksidente fatale në Bashkimin Evropian mund të parandaloheshin me përdorimin e automjeteve autonome. Sipas të njëjtit vlerësim, kjo do të mund të përkthehej në deri në 13,000 jetë të shpëtuara çdo vit. Përtej sigurisë, teknologjia autonome synon të ndryshojë mënyrën se si njerëzit dhe mallrat lëvizin nëpër qytetet dhe rrugët evropiane. Nga taksitë pa shoferë dhe autobusët autonomë te kamionët elektrikë që transportojnë mallra, zhvillimet e fundit tregojnë se transporti autonom nuk është më vetëm një ide e së ardhmes. Ai po nis të bëhet pjesë konkrete e infrastrukturës së transportit në Evropë, me teste, miratime dhe afate të qarta për nisjen e shërbimeve në disa vende njëkohësisht.
Botuar fillimisht në Telegrafi
