Në disa komuna të Shkupit është shpallur epidemi e etheve të Nilit Perëndimor, ndërsa autoritetet shëndetësore në Maqedoninë e Veriut i bëjnë thirrje qytetarëve që të tregojnë kujdes të shtuar dhe të marrin masa të menjëhershme mbrojtjeje nga mushkonjat. Thirrja vjen në një periudhë kur rreziku nga pickimet e insekteve rritet dukshëm, sidomos në ditët e nxehta të verës, duke shtuar nevojën për parandalim në shtëpi dhe në mjediset publike.
Sipas të dhënave të publikuara deri më 11 gusht 2026, në Maqedoninë e Veriut janë regjistruar 26 raste të sëmundjes së lidhur me virusin e Nilit Perëndimor. Situata ka ngritur interes dhe kujdes nga institucione të shëndetit publik, të cilat po përpiqen të kufizojnë transmetimin përmes kontrollit të mushkonjave dhe përmes edukimit të qytetarëve për mënyrat më të thjeshta, por efektive, të mbrojtjes.
Autoritetet theksojnë se parandalimi është hapi kryesor. Mushkonjat janë vektori kryesor i transmetimit dhe, për pasojë, çdo veprim që zvogëlon kontaktin me to mund të ulë edhe rrezikun e infektimit. Në këtë kuadër, u rikujtohet popullatës të veprojë në dy drejtime: mbrojtje personale ndaj pickimeve dhe masa për të kufizuar shumimin e mushkonjave në ambiente ku njerëzit jetojnë e punojnë.
10 masa praktike për të parandaluar ethet e Nilit Perëndimor
1) Përdorimi i repelentëve kundër mushkonjave është një nga masat e para që rekomandohet. Aplikimi i tyre te lëkura e ekspozuar ndihmon të krijohet një barrierë mbrojtëse, sidomos gjatë orëve kur mushkonjat janë më aktive.
2) Veshjet mbrojtëse janë po aq të rëndësishme. Rekomandohet përdorimi i rrobave me mëngë të gjata dhe pantallonave, veçanërisht në mbrëmje ose kur lëvizet pranë zonave me gjelbërim.
3) Mbyllja e hapësirave ku mushkonjat mund të hyjnë në shtëpi është një masë praktike. Dritaret dhe dyert duhet të mbahen të mbyllura kur është e mundur, ose të pajisen me rrjeta mbrojtëse (kundër mushkonjave) që parandalojnë hyrjen e insekteve.
4) Eliminimi i ujit të ndenjur rreth banesës është një tjetër hap. Mushkonjat zhvillohen në vende ku uji qëndron për një kohë të gjatë, prandaj enët, gomat, kontejnerët e papërdorur, ose çdo vend ku grumbullohet uji duhet të kontrollohen rregullisht.
5) Pastrimi i oborreve dhe hapësirave përreth shtëpisë ul mundësinë e krijimit të habitateve ku mushkonjat shumohen. Kujdes duhet treguar edhe për kanalet, gropëzat apo zonat që mbajnë lagështi.
6) Gjatë kohës së daljes jashtë, veçanërisht në mbrëmje, rekomandohet të zgjidhen vende të ajrosura dhe më pak të mbushura me insekte. Nëse vërehen zona me shumë mushkonja, është më mirë të shmanget qëndrimi aty për kohë të gjatë.
7) Përdorimi i mjeteve që reduktojnë mushkonjat në ambiente të brendshme ndihmon në uljen e kontaktit të drejtpërdrejtë. Kjo përfshin përdorimin e pajisjeve elektrike kundër insekteve ose produkteve të përshtatshme për mjedisin shtëpiak, në përputhje me udhëzimet e përdorimit.
8) Kujdes i veçantë kërkohet për fëmijët, personat e moshuar dhe njerëzit me sëmundje kronike. Këto kategori janë më të ndjeshme ndaj pasojave të mundshme të infeksionit, ndaj mbrojtja ndaj pickimeve duhet të jetë më e rreptë.
9) Planifikimi i aktiviteteve në oraret kur mushkonjat janë më aktive mund të bëjë diferencë. Zakonisht rreziku rritet në mbrëmje dhe herët në mëngjes, prandaj këto orare duhen menaxhuar me kujdes.
10) Në rast se vërehen simptoma të dyshimta pas pickimeve nga mushkonjat, rekomandohet të kërkohet vlerësim mjekësor në kohë. Kujdesi i hershëm dhe ndjekja e këshillave të personelit shëndetësor janë thelbësore për trajtimin dhe për parandalimin e komplikimeve.
Autoritetet shëndetësore e konsiderojnë këtë situatë si një sinjal për të rritur vigjilencën në komunitet. Me shpalljen e episodit të epidemisë në komuna të Shkupit dhe me të dhënat deri më 11 gusht 2026, me 26 raste të regjistruara në Maqedoninë e Veriut, mesazhi kryesor mbetet i njëjtë: mbrojtja personale dhe ndërprerja e kushteve që lejojnë shumimin e mushkonjave. Zbatimi i masave të thjeshta, por sistematike, mund të ulë rrezikun e përhapjes dhe të rrisë sigurinë e qytetarëve gjatë gjithë periudhës së verës.
Botuar fillimisht në Albeu
