Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, ka deklaruar të mërkurën se është “shumë e mundshme” që të zhvillojë bisedime dypalëshe me presidentin e Shteteve të Bashkuara, Donald Trump. Erdogan e lidhi këtë mundësi me faktin se Trump pritet të shkojë në Ankara për një samit të NATO-s, në muajin e ardhshëm.
Takimi i radhës i NATO-s që do të mbahet në Turqi pritet të sjellë një përqendrim të lartë liderësh. Sipas planifikimeve, Turqia do të presë 32 udhëheqës të NATO-s, si dhe zyrtarë nga partnerët e aleancës në rajonin e Gjirit dhe në Azi-Paqësor. Ngjarja është caktuar për 7–8 korrik, ndërkohë që në aleancë vazhdojnë tensionet lidhur me mënyrën e ndarjes së barrës, shpenzimet e mbrojtjes dhe ankesat që SHBA-ja ka ngritur për përfshirjen e aleatëve në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit gjatë luftës SHBA–Iran.
Erdogani ka theksuar më herët se pjesëmarrja e Trumpit në samit ka rëndësi, sepse do të shërbejë si shenjë e unitetit brenda aleancës. Në këtë kuadër, ai ka lënë të hapur edhe mundësinë e takimeve të veçanta, përveç programit zyrtar të samitit.
Takimi dypalësh “shumë i mundshëm” në prag të samitit të NATO-s
Kur u pyet nga gazetarët në parlament nëse dy udhëheqësit planifikonin të takoheshin veçmas jashtë samitit më 7–8 korrik, Erdogan u përgjigj se “ka shumë të ngjarë të ndodhë”. Megjithatë, presidenti turk nuk dha detaje të mëtejshme mbi kohën, vendin apo formatin e mundshëm të bisedimeve dypalëshe.
Pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2024, të dy udhëheqësit kanë krijuar një marrëdhënie të ngushtë. Kjo qasje e përforcuar ka çuar në rritje bashkëpunimi në disa çështje rajonale dhe në përpjekje për të zgjidhur mosmarrëveshje që kishin mbetur pezull. Një nga rastet e përmendura në këtë drejtim lidhet me shmangien e sanksioneve nga huadhënësi shtetëror turk Halkbank.
Në paralel, brenda administratës turke janë specifikuar edhe çështjet që pritet të dominojnë bisedimet në kuadër të samitit në Ankara. Burhanettin Duran, drejtori i komunikimit i Erdoganit, u ka thënë mediave turke në Ankara se ndarja e barrës do të jetë ndër pikat kryesore të agjendës në samitin e Ankarasë.
Duran ka argumentuar se arkitektura e sigurisë po ndryshon dhe se ky proces po i shtyn aleatët e NATO-s të rivlerësojnë shpenzimet e tyre të mbrojtjes. Në këtë kontekst, ai ka thënë se Turqia synon të arrijë objektivin 3.5% + 1.5% deri në fund të vitit 2030. Deklarata e tij, e dhënë sipas një leximi të komenteve të të mërkurën, lidhet drejtpërdrejt me diskutimet për ndarjen e barrës financiare dhe angazhimet e mbrojtjes mes vendeve anëtare.
Ndërkohë, në sfond të samitit, vëmendja politike dhe diplomatike pritet të jetë e lartë, duke pasur parasysh se në takim do të marrin pjesë jo vetëm vendet anëtare të aleancës, por edhe partnerë të saj. Përmendet edhe Iniciativa e Bashkëpunimit të Stambollit, një forum partneriteti me disa vende të Lindjes së Mesme, si dhe me Japoninë, Zelandën e Re, Korenë e Jugut dhe Australinë. Kjo zgjeron spektrin e pjesëmarrjes në Ankara dhe e bën më të gjerë tryezën e diskutimeve për çështjet që prekin rajonin dhe sigurinë ndërkombëtare.
Botuar fillimisht në Koha.net
