Presidenti turk, Recep Tayyip Erdoğan, u ka kërkuar aleatëve të NATO-s që të heqin kufizimet mes tyre në bashkëpunimin e mbrojtjes, veçanërisht në fushën e industrisë së armëve dhe sistemeve mbrojtëse. Sipas njoftimeve të bëra gjatë fjalës së tij, ai ka theksuar se barrierat rregullatore po pengojnë bashkëpunimin brenda aleancës.
Erdoğan e ka bërë këtë kërkesë të mërkurën në Ankara, në hapjen e Samitit të liderëve të NATO-s. Ai ka këmbëngulur që çështjet e bashkëpunimit në mbrojtje të trajtohen me më shumë fleksibilitet mes vendeve anëtare, në mënyrë që industria e mbrojtjes të zhvillohet pa kufizime që ndikojnë në prodhimin, blerjet dhe programet e përbashkëta.
Gjatë po kësaj periudhe, vëmendja ndërkombëtare u përqendrua edhe te qëndrimi i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump. Të martën, ai u tha i ulur përkrah Erdoganit se do të hiqte sanksionet ndaj Turqisë. Po ashtu, Trump bëri me dije se do të merrte një vendim për një shitje të mundshme të avionëve F-35, një çështje që lidhet drejtpërdrejt me integrimin e industrisë dhe kapaciteteve të mbrojtjes në standardet e aleancës.
Turqia, e cila ka ushtrinë e dytë më të madhe brenda NATO-s, është parë për zhvillimin e saj në rritje si dhe për rolin eksportues që ka marrë në industrinë e armëve. Në sfondin e këtyre zhvillimeve, Erdogani ka argumentuar se vendet aleate duhet të bashkëpunojnë më gjerësisht, pa i vendosur kufizime që e fragmentojnë tregun e mbrojtjes dhe që, sipas qëndrimit të tij, mund të dobësojnë kohezionin e aleancës.
Erdogani: aleatët të heqin kufizimet në industrinë e mbrojtjes
Presidenti turk ka shtuar gjithashtu se Turqia është në rrugën e duhur për të arritur objektivin e NATO-s për të çuar shpenzimet e mbrojtjes në nivelin prej 5% deri në vitin 2030. Në kuadër të kësaj strategjie, ai ka deklaruar se Ankaraja ka ndarë një buxhet shtesë prej 24 miliardë dollarësh për projektin e saj të mbrojtjes ajrore me emrin “Kupola e Çelikut”. Sipas tij, ky projekt synon të forcojë mbrojtjen ajrore dhe raketore të NATO-s, duke rritur kapacitetet e mbulimit dhe reagimit ndaj kërcënimeve.
Erdogan ka theksuar më tej se aleatët duhet të marrin më shumë përgjegjësi në mbrojtjen e bllokut. Në të njëjtën linjë, ai ka nënvizuar se kjo kërkesë nuk duhet të shndërrohet në pengesë për unitetin e aleancës, por përkundrazi duhet të mbështesë bashkëpunimin dhe koordinimin midis vendeve anëtare. Sipas mesazhit të tij, rritja e përgjegjësive kombëtare duhet të shoqërohet me hapje më të madhe dhe me mekanizma që e lehtësojnë industrinë e mbrojtjes të punojë më e lidhur mes partnerëve.
Në përgjithësi, Samiti në Ankara ka shërbyer si një platformë ku çështjet e industrisë së mbrojtjes dhe të integrimit të politikave të blerjeve dhe programeve strategjike kanë dalë në qendër të vëmendjes. Përveç kërkesës për heqjen e kufizimeve, diskutimet për shpenzimet e mbrojtjes dhe për projektet kombëtare të Turqisë janë vendosur në të njëjtën kornizë. Ndërkohë, deklaratat e fundit nga ana e SHBA-së për sanksionet dhe për çështjen e avionëve F-35 i kanë shtuar peshë sinjalit të lëvizjeve të mundshme në drejtim të marrëdhënieve të mbrojtjes midis aleatëve.
Botuar fillimisht në Koha.net
