Arta tregon se si, pas kthimit nga Zagrebi Në Prizren për varrimin e babait, mendonte se dhimbja më e madhe ishte vetëm humbja e tij. Ajo jeton prej 17 vjetësh në Zagreb, ku ka studiuar, është punësuar si arkitekte dhe ka krijuar familjen. Në Prizren kthehet të paktën tri herë në vit, por zakonisht për pak ditë. Këtë herë, ardhja ishte për të përballuar një ngjarje që nuk e kishte parashikuar: në pranverë, babai pësoi sulm në zemër.
Kur i telefonoi vëllai, Arta u nis menjëherë. Por rrugëtimi nuk i mjaftoi që ta shihte të gjallë. Ajo hyri në shtëpi disa orë pasi trupi i babait ishte dërguar për përgatitjen e varrimit. Nëna rrinte pranë dritares dhe nuk fliste, ndërsa vëllai merrej me njerëzit që hynin e dilnin. Arta shkoi në dhomën e babait dhe hapi dollapin, vetëm për të gjetur një këmishë që donte ta ruante.
Në atë moment, ajo gjeti një çantë të zezë me dokumente. Në brendësi kishte fatura, dëshmi bankare dhe një fletore të vogël. Në fillim, Arta mendoi se ishin pagesa të zakonshme. Por më pas vuri re një detaj që nuk i dukej i rastësishëm: pothuajse çdo muaj, për më shumë se nëntë vjet, babai kishte dërguar nga 150 deri në 250 euro në të njëjtën llogari. Në përshkrim shkruhej vetëm: “Për Elirën”. Për të, kjo ishte një emër që nuk e kishte dëgjuar më parë në familje.
E mori fletoren dhe filloi ta kontrollonte. Disa faqe kishin të shënuar të njëjtin emër, së bashku me datat dhe shumat. Në fund, në fletore gjendej edhe një adresë në Rahovec. Ideja e parë që i erdhi ishte më e keqja: Arta u mendua se babai mund të ketë pasur një grua tjetër. Ajo thotë se, sot i vjen keq ta pranojë, sepse në atë kohë nuk mendonte për shpjegime të tjera. Iu kthyen në mendje largimet e shpeshta të babait të shtunave, telefonatat që i bënte jashtë dhomës dhe fakti se ndonjëherë kthehej vonë pa treguar ku kishte qenë.
“Për Elirën” ishin para që hapën një histori të fshehur
Pasi u krye varrimi, Arta priti derisa të afërmit u larguan dhe ia vendosi dëshmitë bankare nënës. Ajo nuk e fshehu as dyshimin dhe as zemërimin: “Kur atëherë? Babai vdiq dhe ne ende nuk dimë kush ishte!” Vëllai i kërkoi të qetësohej dhe i tha se ndoshta ishte dikush që babai e kishte ndihmuar. Por Arta nuk pranoi, e bindur se mund të po përpiqeshin ta mbanin të mbuluar një të vërtetë, duke e mbrojtur kujtimin e babait në një mënyrë që ajo e pa si mënyrë për ta shmangur përgjigjen.
Në bisedë e sipër, Arta ia vuri përgjigjen: “Si mund ta dish, nëse nuk më tregon kush është ajo?” Nëna u ngrit dhe doli nga dhoma. Atë natë nuk folën më. Të nesërmen, Arta mori adresën dhe u nis vetë për në Rahovec. Ajo tregon se gjatë gjithë rrugës i dridheshin duart. Në mendje kishte vetëm ankth: çfarë do t’i thoshte asaj gruaje, çfarë do të zbulonte, dhe a kishte kuptuar gabim për të shkuarën e babait.
Adresa e çoi te një qendër e vogël rehabilitimi për fëmijë. Arta mendoi se kishte gabuar, por brenda e pyeti për Elirën. Pas pak doli një grua rreth të tridhjetave, me flokë të mbledhur dhe me uniformë fizioterapisteje. Kur Arta i tha emrin e saj dhe ia tregoi kush ishte, fytyra e gruas iu ndryshua. Mënyra si e shqiptoi emrin e babait e preku, por Arta ishte ende plot dyshim dhe kërkoi shpjegim.
Ajo i tha Elirës se donte të kuptonte pse babai i kishte dërguar para për nëntë vjet. Elira heshti për një moment dhe më pas e ftoi në një zyrë të vogël. Nga sirtari nxori një fotografi të vjetër: aty ishte babai i Arta-s, shumë më i ri, duke qëndruar pranë një vajze me fashë në kokë. Në atë moment, Arta mori përgjigjen që nuk e kishte parashikuar. Elira i tregoi se gjatë luftës, kur ishte vetëm nëntë vjeçe, shtëpia e familjes së saj ishte përfshirë nga zjarri. Babai i Arta-s, i cili në atë periudhë po ndihmonte disa familje të zhvendosura, kishte hyrë në shtëpi dhe e kishte nxjerrë atë jashtë.
Rruga e pagesave mujore dhe emri i shënuar vetëm “Për Elirën” morën kuptim të ndryshëm. Për Arta, dokumentet nuk ishin më prova të një jete të dyfishtë, por një gjurmë ndihme që babai kishte vazhduar me vite, pa e bërë të ditur në familje. Dhe kur historia u vendos në atë fotografi të vjetër e në tregimin e Elirës, dyshimi i gjatë mori fund, ndërsa dhimbja për humbjen e babait mbeti ashtu siç ishte: e rëndë, por tashmë me një të vërtetë që nuk e kishte ditur më parë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
