Etiketat “pa sheqer” në çokollata dhe ëmbëlsira shpesh krijojnë bindjen se produktet nuk do të ndikojnë në nivelin e glukozës në gjak. Megjithatë, të dhënat mjekësore tregojnë se kjo përshtypje nuk është gjithmonë e saktë. Edhe kur në paketim shënohet “sugar-free”, “reduced sugar” ose “no sugar added”, produkti nuk nënkupton domosdoshmërisht se nuk përmban karbohidrate.
Sipas American Diabetes Association (ADA), fjalët në pjesën e përparme të paketimit nuk janë garanci. ADA thekson se, për të kuptuar ndikimin real në glikemi, duhet të kontrollohet para së gjithash sasia totale e karbohidrateve në deklaratën ushqyese, jo vetëm sasia e sheqernave. Kjo është e rëndësishme sepse glikemia është termi mjekësor për nivelin e glukozës (sheqerit) në gjak dhe karbohidratet në përgjithësi mund të ndikojnë në rritjen e saj.
Në këtë kontekst, vlerat e glukozës esëll që përdor ADA përfshijnë: nën 5,6 mmol/L konsiderohet në interval normal, ndërsa nga 5,6 deri në 6,9 mmol/L lidhet me intervalin e prediabetit. Një vlerë 7,0 mmol/L ose më e lartë është një nga kriteret laboratorike për diagnostikimin e diabetit. Në mungesë të simptomave të qarta, diagnoza zakonisht duhet të konfirmohet me një matje të dytë ose me një test tjetër diagnostik.
Një faktor që shpesh shpjegon konfuzionin është se edhe produktet me etiketën “pa sheqer” mund të ndikojnë në glukozë. Këto produkte mund të përmbajnë niseshte, miell, fibra të përpunuara dhe alkoolë sheqeri. Përbërja nuk është e njëjtë për të gjitha produktet “pa sheqer”, prandaj as efekti nuk është automatikisht i njëjtë për të gjithë.
Kontrolloni karbohidratet totale, jo vetëm “pa sheqer”
Për të kuptuar pse mund të rritet sheqeri edhe pas një çokollate pa sheqer, duhet parë mekanizmi i tretjes. Pas konsumimit të ushqimit, karbohidratet e tretshme shpërbëhen dhe glukoza kalon në gjak. Sa shpejt dhe sa do të rritet niveli i glukozës varet nga lloji dhe sasia e karbohidrateve, ndjeshmëria ndaj insulinës, aktiviteti fizik, gjendja shëndetësore dhe terapia që përdor personi. Kështu, “pa sheqer të shtuar” nuk barazohet me “pa ndikim” në sheqerin në gjak.
Një element tjetër janë alkoolet e sheqerit, të njohur edhe si poliole. Ato përdoren shpesh për t’i dhënë shije të ëmbël produkteve që reklamohen si “pa sheqer”. Disa prej tyre janë maltitoli, sorbitoli, ksilitoli dhe eritritoli. Sipas Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA), këto substanca përthithen më ngadalë dhe jo plotësisht në zorrën e hollë, ndaj zakonisht shkaktojnë rritje më të vogël të glukozës sesa sheqeri i zakonshëm. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo produkt që i përmban poliolet është pa ndikim në glikemi.
ADA, gjithashtu, nxit kujdes edhe ndaj të ashtuquajturave “karbohidrate neto”. Disa fibra dhe alkoole sheqeri mund të përthithen pjesërisht dhe të ndikojnë në glukozën në gjak. Për këtë arsye, gjatë blerjes nuk duhet parë vetëm pjesa e përparme e paketimit; duhet kontrolluar sasia totale e karbohidrateve, lista e përbërësve dhe madhësia reale e porcionit. Në praktikë, te disa persona mund të ndodhin edhe rritje të mëdha të glikemisë pas konsumimit të një produkti “pa sheqer”, sidomos te personat me diabet ose me çrregullime të metabolizmit të glukozës.
Matja e vetme e glukozës nuk provon domosdoshmërisht se ishte vetëm ai produkt shkaku. Në glikemi mund të ndikojnë edhe ushqimet e tjera të konsumuara, terapia, një infeksion, stresi dhe faktorë të tjerë. Megjithatë, nëse glikemia arrin vlera shumë të larta, si 24 mmol/L, ajo konsiderohet e rrezikshme dhe nuk duhet neglizhuar. Personi duhet të kërkojë vlerësim mjekësor, sidomos nëse vlera mbetet e lartë ose nuk ulet me terapinë e zakonshme.
Kur hiperglikemia shoqërohet me të vjella, dhimbje barku, frymëmarrje të thellë ose të shpejtuar, përgjumje, konfuzion ose ketone të larta, nevojitet ndihmë urgjente mjekësore. Sipas NHS, këto mund të jenë shenja të ketoacidozës diabetike, një ndërlikim serioz që kërkon trajtim urgjent.
Në fund, kur zgjidhni një produkt të etiketuar “pa sheqer”, vëmendje duhet t’i kushtohet sasisë totale të karbohidrateve, madhësisë së porcionit, pranisë së niseshtesë dhe miellit, llojit të ëmbëltuesve dhe sasisë që konsumoni realisht. Për personat që matin rregullisht glikeminë me aparat ose sensor, vëzhgimi i reagimit të organizmit pas një porcioni të caktuar mund të ndihmojë për të kuptuar se si funksionon në rastin individual.
Botuar fillimisht në Telegrafi
