Çmimi i naftës në Kosovë ka shënuar rritje të konsiderueshme, duke iu afruar rekordit të vërejtur në muajin maj. Sipas të dhënave të raportuara, çmimi ka arritur në 1.69 euro, një nivel që përfaqëson rritjen më të lartë që nga muaji maj.
Ngritja ka qenë e dukshme edhe brenda javës: çmimi i naftës është rritur për nëntë centë, duke nisur nga vlera që kishte në fillim të saj. Ky ndryshim, sipas përfaqësuesve të sektorit ekonomik, nuk do të mbetet pa pasoja për kosto të shumta që lidhen drejtpërdrejt me derivatet dhe përdorimin e naftës në veprimtaritë e përditshme.
Kryetari i Odës Ekonomike, Lulzim Rafuna, e ka vlerësuar si rritje të lartë çmimin dhe ka kërkuar nga qeveria në detyrë të ndërmarrë masa konkrete. Ai thekson se rritja e çmimit të derivateve reflektohet menjëherë në ekonomi, sepse është e lidhur me kosto operative për bizneset, njësoj siç ndodh edhe me energjinë elektrike. Sipas tij, çdo lëvizje e çmimit të derivatit dhe naftës shoqërohet me rritje të kostos së produktit, si dhe me rritje të kostos së prodhimit vendor dhe të çmimeve të shërbimeve.
Rafuna ka renditur edhe sektorët që preken më shumë nga kjo ngritje. Ndër ta, sipas tij, janë bujqësia, ndërtimtaria, transporti i mallrave dhe trafiku urban. Në praktikë, kur nafta shtrenjtohet, rriten shpenzimet e logjistikës, lëvizjes së mallrave dhe funksionimit të mekanizmit që lidhet me këto fusha, duke u kthyer në presion të drejtpërdrejtë financiar për ndërmarrjet dhe shërbimet që varen nga karburantet.
Qeveria të veprojë për ta mbajtur naftën të përballueshme
Në kërkesën e tij, kryetari i Odës Ekonomike ka përmendur se edhe herën e kaluar, kur pati ngritje të çmimit të derivateve, janë bërë kërkesa ndaj institucioneve të Kosovës që të ndërmerren hapa të lidhur me uljen e ngarkesave fiskale. Ai përmendi posaçërisht uljen e tatimit të akcizës dhe të tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH). Sipas Rafunës, në shumë vende të rajonit dhe edhe në vende të Bashkimit Evropian, janë ndërmarrë veprime që kanë prekur pikërisht sektorët më të goditur, duke i liruar nga tatimi i akcizës ose duke i rregulluar normat e TVSH-së për të zbutur ndikimin e çmimeve të energjisë dhe derivateve.
Për të njëjtën situatë ka folur edhe njohësi i ekonomisë, Fidan Qerimi. Ai ka vlerësuar se çmimi aktual i naftës është i papërballueshëm për qytetarët e Kosovës. Qerimi arsyeton se, për shkak të të ardhurave të ulëta, buxheti i familjeve vështirëson çdo rritje të çmimeve. Sipas tij, çmimet e naftës nuk varen nga tregjet e brendshme, por udhëhiqen nga tregjet ndërkombëtare, prandaj ndikimi në Kosovë është i drejtpërdrejtë, pa kontroll të plotë mbi zhvillimet.
Qerimi ka theksuar se nevojiten veprime të qeverisë për të lehtësuar disa kategori të prekura nga akciza apo taksa e TVSH-së. Ndërkaq, Rafuna ka kërkuar që institucionet të jenë të kujdesshme në mënyrë që ngritja e çmimit të naftës të mos krijojë barrë të pakontrollueshme për bizneset. Në këtë kontekst, mesazhi i përsëritur nga përfaqësuesit e ekonomisë është që masat të synojnë zbutjen e kostove dhe ruajtjen e qëndrueshmërisë për sektorët që varen nga derivatet.
Botuar fillimisht në Koha.net
