Historiani Jusuf Buxhovi ka folur për mënyrën se si po përcillen festimet e Vidovdanit në Kosovë, duke thënë se, sipas tij, gjithçka që ndodh në këto ditë orkestrohet nga Serbia përmes institucioneve të saj. Ai ka deklaruar se veprimet që serbët i bëjnë çdo vit gjatë festimeve të Vidovdanit nuk janë spontane, por lidhen drejtpërdrejt me, siç e përshkroi, Këshillin përkatës fetar dhe akademik në Serbi.
Buxhovi i bëri këto komente në emisionin “Konfront” në KTV, ku theksoi se krahasuar me vitet e kaluara, në Kosovë nuk po vijnë aq shumë pelegrinë sa më herët. Sipas tij, arsyeja kryesore është se tani në këto tubime po shfaqen më shumë “militantë”, të cilët i quan të porositur dhe të paguar. Në këtë mënyrë, sipas Buxhovit, pjesëmarrja ka ndryshuar dhe nuk përputhet me atë që këto festa tradicionalisht përcjellin.
Historiani theksoi se prania e këtyre grupeve, siç i quajti, krijon kushte për reagim policor. Ai tha se, kur këndohen këngë në kor me mesazhe të forta nacionaliste, krijohet “bazë” që Policia e Kosovës të ndërhyjë. Buxhovi përmendi një varg që, sipas tij, është dëgjuar në festime: “edhe 1000 vjet do të vijmë derisa Kosova të jetë e jona”, duke e lidhur këtë me atë që e cilësoi si nxitje të urrejtjes.
Ai shtoi se, në raste të tilla, nuk bëhet fjalë vetëm për retorikë politike, por edhe për mënyrën se si zhvillohet tubimi dhe ndikimi që mund të ketë te njerëzit e pranishëm. Buxhovi tregoi se ka pasur edhe një rast kur një nënë kishte sjellë një fëmijë 2–3 vjeç në festime, ndërsa sipas tij kushtet ishin të papërshtatshme, sidomos për shkak të temperaturave. Këtë e lidhi me idenë se në organizim ka qëllime për të dërguar mesazhe.
Vidovdani, sipas Buxhovit: pak pelegrinë dhe më shumë militantë të porositur
Sipas deklaratave të Buxhovit, tubimet në Gazimestan për festimet e Vidovdanit janë shoqëruar edhe me masa të caktuara. Ai iu referua faktit se shënimi i sivjetmë i Vidovdanit u përcoll me disa të arrestuar. Arrestimet u bënë nën dyshimin se personat kishin provokuar duke kënduar këngë nacionaliste kundër shtetit të Kosovës.
Ngjarja u përmbyll në Gazimestan të dielën, ku tubimi i serbëve për festimet e Vidovdanit, sipas të dhënave të përfshira në raportim, përfundoi me arrestime. Lista Serbe i ka cilësuar këto arrestime si përpjekje për frikësim, duke e interpretuar reagimin e autoriteteve si një veprim që synon të krijojë presion mbi pjesëmarrësit në tubim.
Në të njëjtën kohë, në raportim përmendet edhe qëndrimi i peshkopit të Kishës Ortodokse Serbe, Ilarion. Ai u ka bërë thirrje serbëve që të mos heqin dorë nga Kosova, duke paralajmëruar se nëse e bëjnë këtë, sipas tij, do të jenë të mallkuar në shekujt e ardhshëm. Këto thirrje vijnë në kuadër të ceremonive të Vidovdanit, që për çdo vit tërheqin vëmendje për shkak të tensioneve që shpesh shoqërojnë organizimet dhe përplasjet e narrativave.
Ndërsa Buxhovi argumenton se numri i pelegrinëve ka rënë dhe se në tubime po dominon prania e “militantëve” të paguar e të porositur, ngjarjet e sivjetme kanë pasur qartazi edhe një dimension të sigurisë, të reflektuar në arrestimet e nënshkruara nga dyshimet për provokim përmes këndimit të këngëve nacionaliste. Në këtë kontekst, diskutimet rreth mënyrës së organizimit, mesazheve që përcillen dhe reagimit të institucioneve kanë mbetur në qendër të vëmendjes gjatë festimeve të Vidovdanit.
Botuar fillimisht në Koha.net
