Për vite të tëra, tifozët janë mësuar të shohin tabela me 10, 11 apo edhe 12 minuta kohë shtesë në fund të ndeshjeve të mëdha. Kjo praktikë u bë edhe më e dukshme në Botërorin e Katarit 2022, ku FIFA udhëzoi gjyqtarët të kompensonin pothuajse çdo sekondë të humbur gjatë lojës. Në praktikë, kjo bëri që lojtarët dhe ekipet të përballeshin shpesh me minuta shtesë që dukeshin të parashikueshme, pavarësisht intensitetit të ndeshjes.
Megjithatë, Botërori 2026 solli një ndryshim të ndjeshëm në mënyrën si menaxhohet koha. Edhe në takimet me shumë ndërprerje, koha shtesë e akorduar shpesh ka qenë vetëm pesë ose gjashtë minuta. Kjo nuk është rastësi: në prapaskenë ka qenë një strategji e re, e udhëhequr nga shefi i gjyqtarëve të FIFA-s, Pierluigi Collina.
Collina e ka bërë të qartë se synimi nuk ishte thjesht shtimi i minutave në fund, por eliminimi i humbjes së kohës gjatë vetë lojës. Objektivi kryesor lidhet me rritjen e ritmit të ndeshjes dhe kufizimin e ndërprerjeve të panevojshme që e ngadalësojnë atë. Ndër masat e reja, gjyqtarët monitorojnë më rreptësisht kohën që ekipet marrin për rivëniet nga porta dhe për autet, ndërsa lojtarët duhet të respektojnë afate më të shkurtra për zëvendësimet.
Një tjetër risi e rëndësishme ka të bëjë me trajtimet mjekësore. Lojtarët që marrin ndihmë mjekësore duhet të qëndrojnë jashtë fushës për të paktën një minutë. Qëllimi është i dyfishtë: të reduktohen simulimet dhe ndërprerjet taktike që krijohen për të fituar kohë. FIFA e ka sqaruar se ndryshimet nuk synojnë të ndëshkojnë ekipet, por të ndryshojnë sjelljen brenda rregullave, duke i bërë më të qarta pasojat kur ndeshja vonohet.
Koha shtesë më e ulët, sepse vonesat po ndalen që gjatë lojës
Deri tani, rezultatet e këtij modeli kanë qenë inkurajuese. Gjatë turneut është regjistruar vetëm një rast ku një rivënie nga porta u ndëshkua për shkak të vonesës së tepërt. Po ashtu, nuk janë vërejtur raste kur një zëvendësues është penguar të hyjë në lojë nga vonesa e lojtarit që po largohej nga fusha. Një sinjal tjetër pozitiv lidhet me dëmtimet e lehta: ndërprerjet janë reduktuar edhe në situata kur zakonisht ndeshjet do të ndaleshin për kohë më të gjatë.
Në këtë mënyrë, frika se ekipi do të mbetej përkohësisht me një lojtar më pak duket se i ka shtyrë futbollistët të shmangin ndalesat e panevojshme. Efekti është i drejtpërdrejtë: ritmi i ndeshjeve është më i lartë dhe loja rrjedh më natyrshëm. Por sa flasin shifrat për këtë ndryshim? Statistikat janë argumenti kryesor që vendos në qendër qasjen e re të FIFA-s.
Në Botërorin 2026, kohëzgjatja mesatare e një ndeshjeje ka qenë 96 minuta e 8 sekonda, duke përfshirë kohën shtesë të të dy pjesëve. Për krahasim, Botërori 2022 në Katar ka pasur 102 minuta e 43 sekonda, ndërsa Botërori 2018 Në Rusi 96 minuta e 54 sekonda. Kjo tregon se ndeshjet në edicionin aktual po zgjasin më shumë se një “ndeshje tradicionale” prej 90 minutash, por dukshëm më pak se në Katar, ku koha shtesë u kthye në pjesë të zakonshme të çdo takimi.
Një tregues po aq i rëndësishëm është koha efektive e lojës, pra ajo kur topi është realisht në fushë. Në Rusi 2018 ishte 54 minuta e 50 sekonda, në Katar 2022 58 minuta e 8 sekonda, ndërsa në Botërorin 2026 57 minuta e 22 sekonda. Në shikim të parë, mund të duket se Botërori 2026 ka një rënie të vogël krahasuar me Katarin. Por këtu hyn një element që, sipas ekspertëve, ka peshë më të madhe: raporti mes kohës efektive dhe kohëzgjatjes totale të ndeshjes. Pikërisht në këtë pikë, Botërori 2026 del më mirë se dy edicionet e mëparshme.
Përveç këtyre matjeve, ka edhe shifra që tregojnë sa “në të vërtetë” po luhet gjatë kohës totale. Botërori 2026 ka shënuar 59.38% të kohës me topin në lojë, ndërsa Katar 2022 ka qenë 56.86% dhe Rusia 2018 56.25%. Kjo nënkupton se, edhe pse ndeshjet janë më të shkurtra se në Katar, futbolli i luajtur zë një përqindje më të madhe të kohës totale. Me fjalë të tjera, tifozët po shohin më pak pritje dhe më shumë lojë reale.
Deri në këtë fazë të turneut, strategjia e Pierluigi Collinës mund të konsiderohet një sukses. FIFA ka arritur të reduktojë kohën shtesë pa sakrifikuar ndjeshëm kohën efektive të lojës. Përkundrazi, ritmi i ndeshjeve është përmirësuar dhe ekipet duket se janë përshtatur me rregullat e reja. Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse ky model do të ruajë të njëjtin efekt edhe në ligat e gjata kombëtare, ku numri i ndeshjeve dhe ritmet e sezonit janë krejtësisht të ndryshme nga Kupa e Botës. Në fund, edhe si ide, FIFA po përpiqet të ndryshojë qasjen: jo të “mbushë” çdo sekondë të humbur me minuta shtesë, por të sigurojë që koha të mos humbasë aq shpesh fare. Deri tani, shenjat tregojnë se futbolli po bëhet më i shpejtë, më dinamik dhe më tërheqës për tifozët.
Botuar fillimisht në Telegrafi
