Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se bllokada amerikane ndaj Iranit ka ndaluar 89 anije. Lajmi u bë i ditur përmes një përditësimi në mediat sociale nga komanda e ushtrisë amerikane për Lindjen e Mesme, e cila theksoi se operacioni ka pasur për qëllim të ndërpriste qarkullimin tregtar brenda dhe jashtë porteve iraniane.
Sipas CENTCOM, përpjekja ushtarake po “ndalonte rrjedhën e tregtisë brenda dhe jashtë porteve iraniane”. Në kontekstin e tensioneve në rajon, Mesazhi vjen në një kohë kur Ngushtica e Hormuzit vazhdon të konsiderohet një nga pikat më të nxehta të konfliktit midis Iranit dhe aktorëve ndërkombëtarë.
Ngushtica e Hormuzit ka një rol jetësor në ekonominë globale, pasi garanton kalimin e naftës dhe të gazit natyror të lëngshëm. Përmes saj kalon një pjesë e madhe e furnizimeve energjetike, duke e bërë çdo ndërprerje të mundshme të qarkullimit një çështje me ndikim të drejtpërdrejtë edhe për tregjet ndërkombëtare.
Ngushtica e Hormuzit mbetet nyje vendimtare për tregtinë
Edhe pse luftimet janë ndërprerë në një moment të caktuar, Teherani dhe Uashingtoni kanë vazhduar përplasjet e tyre përgjatë rrugëve ujore. Në këtë trajektore, Irani ka pasur ndikim mbi mënyrën e tranzitimit të anijeve, veçanërisht në periudhat kur konflikti ishte në përshkallëzim. Më herët gjatë luftimeve, Irani e mbylli Ngushticën e Hormuzit dhe u ka ngarkuar anijeve që të kalojnë tranzitin, duke e ripozicionuar lëvizjen detare sipas kontrollit të tij.
Ndërkohë, autoritetet iraniane kanë shprehur qëndrime të forta lidhur me të ardhmen e kontrollit mbi këtë rrugë. Një zyrtar i lartë iranian tha se Ngushtica e Hormuzit do të “mbetet përgjithmonë në zotërim dhe menaxhim” të Teheranit. Ebrahim Azizi, kryetar i komisionit të sigurisë kombëtare të parlamentit iranian, e bëri këtë deklarim, duke e lidhur çështjen me prioritetet e kontrollit dhe të sigurisë për vendin.
Në anën tjetër të zhvillimeve diplomatike, Irani ka përcaktuar kushtet e propozimit të tij të fundit të paqes për SHBA-në. Kazem Gharibabadi, zëvendësministr i Jashtëm i Iranit, tha se propozimi kërkon heqjen e sanksioneve ndaj Iranit. Paralelisht, Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, deklaroi se vendi i tij do të mbrojë interesat kombëtare “edhe me çmimin e jetës”, duke theksuar se negociatat nuk nënkuptojnë dorëzim përballë presioneve ndërkombëtare.
Proceset politike dhe të sigurisë kanë vijuar edhe brenda Iranit. Irani ka emëruar kryetarin e Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf—i cili ka ndikim të madh—si përfaqësues të posaçëm për çështje të Kinës. Një lëvizje e tillë u komentua nga analistë që thonë se bart një mesazh të gjerë politik. Ndërkohë, Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare i Iranit njoftoi hapjen e një llogarie zyrtare në X për Autoritetin e Ngushticës së Gjirit Persik, organi që Teherani thotë se do të menaxhojë tranzitet e anijeve përmes zonës.
Ndërsa tensionet në rajon vazhdojnë, ndikimi në lëvizjet detare dhe në ekonominë e energjisë mbetet në qendër të vëmendjes. Efektet e konflikteve në Gjirin Persik kanë shkaktuar ndërprerje të konsiderueshme në rrjedhën e tregtisë dhe eksportit të gazit natyror nga Katari, duke vënë nën presion një nga ekonomitë më të pasura në rajon. Gjithashtu, ministrat e Financave të G7 mblidhen për dy ditë në Paris, ku pritet të diskutohen pasojat e luftës në Iran; sipas ministrit gjerman të Financave, Klingbeil, kjo po dëmton ekonominë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
