Qarkullimi i gomave përtej afatit të shënuar në mendësinë popullore është një temë që rikthehet shpesh te shoferët. Shumë njerëz kanë dëgjuar se gomat duhet të ndërrohen sapo të kalojnë pesë vjet nga data e prodhimit, edhe kur automjeti përdoret rrallë. Ideja tingëllon e thjeshtë dhe e prerë, por në praktikë nuk është një “rregull i pandryshueshëm” që vlen njësoj për çdo makinë dhe çdo rast.
E ashtuquajtura “rregulla e pesë viteve” lidhet me një periudhë të hershme, kur teknologjia e gomave ishte më pak e avancuar se sot. Në atë kohë, materiali dhe përpunimi i gomave kishin tendencë të plakeshin më shpejt. Megjithatë, me kalimin e viteve, prodhuesit kanë përmirësuar përbërjen e gomës, kontrollin e cilësisë dhe mënyrën e trajtimit të materialeve, duke e bërë shumë herë më realiste përdorimin e tyre për një kohë më të gjatë.
Sot, në rrethana të caktuara, gomat mund të përdoren edhe për gjashtë, shtatë apo më shumë vite. Vendimtare nuk është vetëm numri i viteve në letër, por edhe mënyra se si ato janë përdorur dhe në çfarë kushtesh kanë qëndruar. Për shembull, automjetet që lëvizin pak dhe kanë ruajtje të mirë të gomave, zakonisht kanë më pak stres termik dhe mekanik sesa makinat që përshkojnë çdo ditë distanca të gjata, veçanërisht në rrugë me cilësi të dobët.
Megjithatë, sapo gomave u kalojnë pesë vjet nga data e prodhimit, kontrolli nuk duhet të jetë i rastësishëm. Në këtë pikë, rekomandohet që inspektimi të bëhet shumë më shpesh, sepse me rritjen e moshës rritet edhe gjasat që goma të shfaqë shenja të plakjes. Edhe kur shkelja (profili) duket ende në rregull, materiali i gomës mund të jetë duke ndryshuar, duke u bërë më i fortë ose më pak elastik, që ndikon në kapjen e automjetit.
Pas pesë vitesh, prioriteti është kontrolli i gomave
Kur flitet për kontrollin, vëmendja duhet të përqendrohet te gjendja e përgjithshme e gomës. Një inspektim i shpeshtë ndihmon për të kuptuar nëse ka çarje të imta në anësore, nëse shfaqen degradime të sipërfaqes ose nëse goma ka pësuar deformime që lidhen me mënyrën e përdorimit. Ky proces është i rëndësishëm sepse plakja e gomave mund të shoqërohet edhe me humbje të performancës në kushte të caktuara, si në shi ose në temperatura më të ulëta.
Përveç moshës së prodhimit, një rol të madh luan edhe ruajtja. Nëse gomat janë mbajtur në kushte të përshtatshme, larg rrezeve të forta të diellit dhe faktorëve që përshpejtojnë plakjen e materialit, ato mund të mbajnë cilësinë për më gjatë. Por kur automjeti ka qenë i ekspozuar ndaj kushteve të vështira ose gomat kanë marrë vazhdimisht ngarkesa të larta, edhe pas pesë vitesh mund të ketë nevojë për vlerësim më të shpejtë dhe më të kujdesshëm.
Në fund, mesazhi kryesor është se zëvendësimi i gomave vetëm sepse kanë kaluar pesë vjet nuk është domosdoshmërisht një kufi i prerë. Teknologjia ka përparuar, prandaj ka raste kur gomat mund të përdoren edhe për gjashtë, shtatë apo më shumë vite. Por, pikërisht nga momenti kur kalojnë pesë vjet, kontrolli duhet të rritet në frekuencë, për të siguruar që goma mbetet e sigurt dhe funksionale në rrugë. Kështu, vendimi merret mbi gjendjen reale të gomave dhe jo vetëm mbi një afat të vetëm të përcaktuar prej dekadash.
Botuar fillimisht në Albeu
