Izraeli dhe Libani kanë rënë dakord për zbatimin e një armëpushimi, pas një marrëveshjeje të njoftuar nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Sipas njoftimit, armëpushimi lidhet me ndërprerjen e sulmeve nga Hezbollah, grup i armatosur i mbështetur nga Irani, si dhe me kushte të tjera të përcaktuara në kuadër të marrëveshjes.
Në deklaratën e bërë publike thuhet se marrëveshja është “e kushtëzuar nga një ndërprerje e plotë” e sulmeve. Kjo do të thotë që armëpushimi nuk trajtohet si një veprim i menjëhershëm pa kushte, por si një proces i lidhur drejtpërdrejt me respektimin e objektivave të përcaktuara nga të dyja palët. Më tej, njoftimi thekson se ekzistojnë edhe kushte të tjera, përveç ndalimit të sulmeve, që duhet të plotësohen që armëpushimi të vihet realisht në zbatim.
Ky zhvillim vjen në një moment kur tensionet mes dy vendeve kanë vijuar. Tronditja u shfaq më konkretisht gjatë sulmeve izraelite në jug të Libanit, të mërkurën, ku u raportua se u vranë të paktën nëntë persona. Në të njëjtën kohë, Hezbollah lëshoi raketa drejt veriut të Izraelit, duke e vënë sërish në provë armëpushimin e brishtë që ishte rënë dakord fillimisht në prill.
“Të gjitha vendet riafirmuan se e ardhmja e marrëdhënieve ndërmjet Izraelit dhe Libanit duhet të vendoset nga dy qeveritë sovrane. Ato hodhën poshtë çdo përpjekje, nga çdo shtet ose aktor joshtetëror, për ta mbajtur peng të ardhmen e Libanit”, thuhet në deklaratë. Mesazhi është i drejtpërdrejtë: autoriteti dhe vendimmarrja për fatin e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve i takon qeverive të tyre, jo aktorëve të tjerë.
Armëpushimi kushtëzohet nga evakuimi i Hezbollahit nga zona në jug të Libanit
Marrëveshja është arritur pas rundit të katërt të bisedimeve të ndërmjetësuara nga SHBA-ja në Uashington. Sipas njoftimit, kushti kryesor lidhet me “evakuimin e të gjithë operativëve (të Hezbollahut)” nga zona që Izraeli kontrollon në jug të Libanit. Kjo shtrirje gjeografike përkufizohet nga lumi Litani deri në kufi, duke e bërë të qartë se zona përfshin një territor të gjerë dhe jo vetëm pika të izoluara.
Departamenti Amerikan i Shtetit shton se SHBA-ja do të ndihmojë në krijimin e “zonave pilot”, ku Forcat e Armatosura të Libanit do të marrin kontroll ekskluziv të territorit, duke përjashtuar të gjithë aktorët joshtetërorë. Nuk u dhanë detaje shtesë në lidhje me mënyrën se si do të funksionojnë këto zona pilot, as për afatet konkrete të zbatimit të tyre, por ideja qendrore është që kontrolli mbi territorin t’i kalojë qeverisë libaneze dhe të mos lejohet prania e strukturave të armatosura jashtë kornizës shtetërore.
Njoftimi vjen pas një armëpushimi të pjesshëm të arritur të hënën. Libani ka thënë se ai do të siguronte që Izraeli të përmbahej nga bombardimi i Bejrutit, në këmbim që Hezbollahu të mos sulmonte Izraelin. Kjo logjikë shkëmbimi, ku detyrimi i një pale lidhet me sjelljen e palës tjetër, duket se ka ndikuar në formulimin e kushteve më të gjera për armëpushimin që po shpallet tani.
Pas këtij njoftimi, të dy vendet do të takohen sërish më 22 qershor për të zhvilluar bisedime të mëtejshme “me synimin për të arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse”. Deri në këtë fazë, Hezbollah nuk ka komentuar publikisht mbi njoftimin e bërë nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, u ka folur gazetarëve para njoftimit, duke e lidhur zhvillimin me përpjekjet diplomatike të SHBA-së për ta mbajtur të qëndrueshme situatën në rajon.
Botuar fillimisht në Koha.net
