Zgjedhjet e 7 qershorit 2026 në Kosovë do të zhvillohen si referendum popullor, ku qytetarët do të vendosin nëse duhet të vazhdojë qeverisja e kryeministrit Albin Kurti, sipas programit dhe vizionit të qeverisë, apo jo. Ideja kryesore është që verdikti i votuesve të shërbejë si test i legjitimitetit demokratik të zgjedhjeve të lira e të pamanipuluara, duke i dhënë përgjigje një pyetjeje politike që, sipas organizimit të debatit, shihet si historikisht e rëndësishme për rrugëtimin e shtetit.
Kosova shkon drejt këtyre zgjedhjeve të jashtëzakonshme pas një periudhe relativisht të shkurtër kohore. Janë rreth gjashtë muaj pas atyre të 28 dhjetorit 2025, kur u hap cikli i ri politik që tashmë pritet të mbyllet me një proces zgjedhor të 7 qershorit 2026. Në këtë narrativë, theksi vihet jo vetëm te fakti i zgjedhjeve të shpeshta, por edhe te mënyra se si ka arritur vendi në këtë pikë dhe te pretendimet për zhvillime që lidhen me kriza politike dhe përplasje ndërmjet aktorëve institucionalë.
Sipas përshkrimit që i bëhet skenës politike, këto zgjedhje nuk paraqiten si rezultat i një dështimi të qeverisjes, por si dalje nga një krizë parlamentare. Në kuadër të argumentit që shoqëron këtë proces, thuhet se Kosova “shkon prej” asaj që përshkruhet si një komplot opozitar i lidhur me ish-presidenten Osmani, duke e vendosur fokusin te legjitimiteti demokratik dhe te vullneti i popullit i shprehur në zgjedhjet e 28 dhjetorit 2026. Kështu, referendumi i 7 qershorit konceptohet si mekanizëm për të sqaruar drejtimin politik që qytetarët dëshirojnë të mbështesin.
Në këtë kontekst, publikimi sjell edhe një pyetsor të ndarë në pika, i cili i jep formë diskutimit që pritet të dominojë fushatën. Pyetësori parasheh mbështetje ose jo për disa drejtime kryesore të qeverisjes dhe për reforma që janë pjesë e debatit publik në Kosovë. Secila prej këtyre pikave trajton fusha të ndryshme të qeverisjes, nga lufta kundër korrupsionit te konsolidimi i shtetit ligjor, nga reforma në drejtësi te zhvillimi ekonomik e mirëqenia, te çështjet e sigurisë, legjitimitetit demokratik dhe sovranitetit në gjithë territorin.
Referendumi i 7 qershorit vendos për vazhdimin ose jo të qeverisjes së Kurtit
Pyetësori fillon me një zgjedhje të drejtpërdrejtë për vazhdimin e luftës kundër korrupsionit dhe hajnisë, nisur nga Qeveria Kurti. Më pas, qytetarët ftohen të përgjigjen nëse janë për vazhdimin e konsolidimit të shtetit ligjor e demokratik, si edhe të llogaridhënies publike e ligjore të politikës, pushtetarëve dhe keqbërësve publikë, siç përmendet në këtë paketë argumenti, përfshirë edhe oligarkët.
Pjesa tjetër lidhet me reformën në drejtësi dhe përmend konkretisht “Veting-un”. Në kuadrin e pyetësorit, qytetarët duhet të deklarojnë nëse janë për reformimin e sistemit përmes mekanizmit të Veting-ut. Një bllok i veçantë i përgjigjes lidhet me ekonominë dhe mirëqenien: pyetja e radhës kërkon mbështetjen për rritjen e zhvillimit ekonomik dhe të mirëqënies së qytetarëve.
Po ashtu, pyetësori prek edhe elemente të rëndësishme të pushtetit dhe sundimit të ligjit: parashikohet konfiskimi i pasurive të fituara me korrupsion dhe paligjshmëri. Në vijim, qytetarët ftohen të përgjigjen nëse janë për forcimin e ushtrisë dhe të mbrojtjes së shtetit të Kosovës. Më tej, pjesa që lidhet me themelet politike thekson legjitimitetin demokratik, konstitucionalizmin dhe sovranitetin e shtetit në gjithë territorin e Kosovës. Në fund të listës, përmendet edhe qëndrimi ndaj politikës kundër coptimit të Kosovës, kundër Bashkësisë së Komunave me shumicë serbe dhe kundër minishengenit.
Në këtë proces përmendet edhe reagimi i publicistit Adriatik Riza Dosti, i cili ka reaguar përmes një postimi në Facebook, duke komentuar zhvillimet politike në Kosovë dhe kritikat ndaj kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, në prag të zgjedhjeve të 7 qershorit. Në të njëjtin paketim të informacionit, përmenden edhe tema që lidhen me argumentimin publik, si pretendime për standarde demokratike, peshën e fjalës publike dhe mënyrën si po zhvillohet debati politik në vend.
Botuar fillimisht në Bota Sot
