Një studim i ri gjenetik i botuar në revistën “Nature Human Behaviour” hedh dritë mbi origjinën e shqiptarëve dhe vijimësinë e tyre në Ballkan. Hulumtimi përshkruan rrënjë të thella në rajon dhe, sipas të dhënave të analizuara, tregon një nivel të pazakontë vazhdimësie nga Epoka e Bronzit deri në ditët tona.
Projekti u realizua nga një ekip ndërkombëtar studiuesish, pjesë e të cilëve janë Universiteti i Oksfordit, Universiteti i Tel Avivit dhe Universiteti Shtetëror i Ohajos. Qasja e tyre përfshiu analiza të gjera të materialit gjenetik të lashtë nga Ballkani dhe Euroazia Perëndimore, për të ndjekur lidhjet biologjike përgjatë shekujve.
Sipas të dhënave të raportuara në studim, studiuesit kanë analizuar mbi 6,000 gjenome të lashta nga hapësira e Ballkanit dhe Euroazisë Perëndimore. Për të plotësuar panoramën historike, u përfshinë edhe 74 gjenome të reja nga shqiptarët e ditëve të sotme, duke lejuar krahasimin mes popullatave të kohërave të ndryshme.
Në rezultatet e paraqitura, studiuesit theksojnë se ADN-ja antike shfaq një vazhdimësi të konsiderueshme përgjatë periudhës së gjatë kohore që nis nga Epoka e Bronzit dhe shtrihet deri në ditët e sotme. Ky fakt e vendos studimin në fokus të veçantë, pasi tregon se, në nivel gjenetik, ka pasur një lidhje të qëndrueshme historike në Ballkan për popullsinë që lidhet me shqiptarët.
ADN-ja antike tregon lidhje mijëravjeçare të shqiptarëve në Ballkan
Studimi, i botuar në “Nature Human Behaviour”, synon të ofrojë një pamje më të qartë të origjinës së shqiptarëve duke përdorur të dhëna gjenomike. Në vend që të mbështetet te një periudhë e vetme historike, hulumtimi e trajton çështjen përmes kohështrirjes së gjerë, duke krahasuar materialin gjenetik të lashtë me të dhënat moderne të mbledhura nga 74 gjenome të shqiptarëve aktualë.
Një element tjetër i rëndësishëm i metodologjisë është shtrirja gjeografike e analizës. Gjenomet e lashta vijnë nga Ballkani dhe Euroazia Perëndimore, një zonë ku janë ndërthurur lëvizje të shumta popullsish gjatë historisë. Pikërisht për këtë arsye, krahasimi gjenetik kërkon një vëzhgim të detajuar për të kuptuar se cilat lidhje vazhduan dhe cilat u ndërprenë.
Rezultatet e studimit, të përmendura në botimin e lajmit, përforcojnë idenë e rrënjëve të thella në Ballkan. Studiuesit e paraqesin këtë si një “nivel të pazakontë vazhdimësie”, duke e lidhur atë me periudhën nga Epoka e Bronzit e deri në ditët e sotme. Në të njëjtën kohë, fakti që analiza përfshin mbi 6,000 gjenome të lashta rrit besueshmërinë e përfundimeve, pasi i jep peshë statistikore një numri të madh të dhënash historike.
Studimi i publikuar në “Nature Human Behaviour” vjen pas një pune të përqendruar të ekipit të studiuesve nga Universiteti i Oksfordit, Universiteti i Tel Avivit dhe Universiteti Shtetëror i Ohajos. Me një kombinim të të dhënave nga gjenomet e lashta dhe gjenomet e sotme të shqiptarëve, hulumtimi përpiqet të ofrojë një interpretim të bazuar te të dhënat, duke e vendosur origjinën në një kontekst kohor afatgjatë.
Hulumtimi i ri thekson se ADN-ja antike mund të shërbejë si një “dritare” për të kuptuar historinë demografike të rajonit, jo vetëm në terma të përgjithshëm historikë, por edhe përmes lidhjeve biologjike. Në këtë kuadër, përfundimi kryesor i paraqitur është vazhdimësia mijëravjeçare e lidhur me shqiptarët në Ballkan, e shtrirë nga Epoka e Bronzit deri në ditët e sotme.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
