Ish-kryenegociatori i Shqipërisë për Bashkimin Europian, Zef Mazi, ka folur në një lidhje direkte për Ora News rreth vonesës së raportit të zgjerimit dhe debatit që po zhvillohet brenda vendeve anëtare të BE-së për ecurinë e Shqipërisë në procesin e integrimit. Në fokus të bisedës ka qenë fakti që dokumenti i parashikuar për t’u miratuar kaloi një periudhë shtesë, duke u mbajtur pezull për gati dy muaj nga drafti i parë deri te miratimi.
Sipas Mazit, vonesa prej dy muajsh, nga drafti i parë deri te miratimi përfundimtar, tregon se brenda unionit nuk ka pasur një linjë të unifikuar dhe se ka pasur ndarje e rezerva për disa çështje që lidhen me Shqipërinë. Ai e lidhi këtë proces me mënyrën sesi vendet anëtare po e trajtojnë vlerësimin e reformave, ku jo gjithmonë ka një qëndrim të përbashkët për të gjitha temat që lidhen me vendin kandidat.
Vonesat në raport, dëshmojnë ndarje brenda BE-së për Shqipërinë
Mazi theksoi se ka shtete që kanë qenë në favor të miratimit sa më shpejt të raportit, por ka edhe vende të tjera që kanë kërkuar sqarime të veçanta dhe kanë bërë shumë pyetje. Sipas tij, kërkesa për informacion dhe riformulim ka ardhur si pasojë e shqetësimeve që disa vende anëtare i kanë konsideruar si të nevojshme për t’u qartësuar. Në këtë kontekst, ai tha se disa prej tyre i janë drejtuar komisioneres me kërkesa për shpjegime të posaçme, duke e zgjatur procesin procedural të miratimit.
Një tjetër element që Mazi e vuri në dukje lidhet me mënyrën se si vendet anëtare po e lexojnë progresin e Shqipërisë. Ai tha se shumë prej tyre e shohin ecurinë e vendit nga interesat dhe këndvështrimet e tyre kombëtare, çka, sipas tij, sjell mungesë qëndrimi të unifikuar për disa reforma kyçe. Kjo, në analizën e tij, reflektohet drejtpërdrejt në ritmin e vendimmarrjes dhe në mënyrën se si ndryshojnë formulimet në dokumentet që përfundojnë në miratim.
Ndër temat që ai i konsideroi më sensitive, drejtësia dhe gjyqësori mbeten në krye të listës për Bashkimin Europian. Sipas Mazit, pikërisht këto fusha janë më të ndjeshme dhe zakonisht kërkojnë më shumë vëmendje në fazat e diskutimit dhe të verifikimit të konkluzioneve. Po ashtu, ai theksoi se zhvillimet politike ndiqen me vëmendje të lartë edhe nga kryeqytetet europiane, çka nënkupton se raporti nuk vlerëson vetëm të dhëna teknike, por edhe kontekstin e përgjithshëm të reformave dhe të klimës politike.
Mazi u ndal më tej edhe te çështja “Beleri”, duke thënë se është diskutuar me tone të forta nga disa shtete anëtare dhe vazhdon të mbetet një çështje e hapur në raportet mes Shqipërisë dhe BE-së. Ai bëri të qartë se trajtimi i saj nuk është mbyllur në mënyrë të plotë në nivelin e diskutimeve, por mbetet si një pikë që krijon tension dhe kërkon qasje të kujdesshme. Për të, kjo situatë shoqërohet edhe me shqetësimin se, nëse integrimi nuk ecën me hapat e duhur, procesi mund të arrijë në një kryqëzim strategjik kredibiliteti.
Sipas ish-kryenegociatorit, të gjitha këto elemente ngrejnë pikëpyetje jo vetëm për ecurinë e Shqipërisë, por edhe për besueshmërinë e Bashkimit Europian ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor. Ai e lidh këtë me faktin që procesi i zgjerimit shihet si vendimtar për të ardhmen e rajonit. Për këtë arsye, mënyra se si formulohet dhe miratohet raporti, si dhe sa kohë i jepet debatit brenda strukturave të BE-së, ka peshë të drejtpërdrejtë në perceptimin e partnerëve në rajon.
Ndërkohë, është bërë së fundmi publik raporti përfundimtar i vendeve anëtare të Bashkimit Europian për ecurinë e Shqipërisë në procesin e negociatave të anëtarësimit. Dokumenti, i dakordësuar mbi një draft të mëparshëm, u përmend si rezultat i një procesi që ka kaluar nëpër faza diskutimi e rishikimi. Në këtë drejtim, vonesa e vërejtur nga drafti i parë deri në miratim, siç e shpjegoi Mazi, shihet si tregues i debatit të brendshëm dhe i mënyrës sesi vende të ndryshme anëtare po përpiqen të balancojnë vlerësimet për Shqipërinë me qëndrimet e tyre kombëtare.
Botuar fillimisht në Bota Sot
