Ka kombe që e lidhin identitetin e tyre me fenë, ndërsa të tjera e kanë gjetur te perandoritë, te mbretëritë apo te periudhat e gjata të pushtimeve. Në këtë mozaik historik, populli shqiptar ka një mënyrë të veçantë për të ruajtur vijimësinë e tij: edhe pse u përball me ndarje, sundime të ndryshme dhe kufij që ndryshuan, një element vazhdoi të mbante gjallë lidhjen mes njerëzve—gjuha shqipe.
Kur njerëzit ndahen nga kufijtë dhe nga rrugët e ndryshme të historisë, shpesh krijohen distanca të vështira për t’u kapërcyer. Megjithatë, për shqiptarët, gjuha ka luajtur rolin e një ure. Në vend që lidhja të shuhet, ajo u ripërtëri çdo herë që brezat e rinj u rikthyen te fjalët, te mënyra si flitet, te shprehjet dhe te mënyrat e të thënit që ruhen nga tradita. Pikërisht në këtë kuptim, gjuha shqipe është njohur dhe gjetur nga vetë shqiptarët si një hapësirë e përbashkët.
Shqipja, ndryshe nga shumë gjuhë të tjera, dallohet edhe për vendin që zë në pemën e gjuhëve indoevropiane. Ajo është e vetmuar si një degë më vete, një tipar që e bën më të spikatur qëndrueshmërinë e saj. Kjo veçanti lidhet drejtpërdrejt me faktin se gjuha shqipe ka arritur të mbijetojë, pavarësisht se u ndodh mes perandorive dhe stuhive historike që sollën presione të vazhdueshme mbi identitetet.
Gjatë shekujve, shqiptarët u gjendën në zona ku lëviznin forca të mëdha politike, ku kufijtë lëkundeshin dhe ku ndikimet kulturore vinin nga drejtime të ndryshme. Përballë këtyre realiteteve, gjuha shqipe nuk u shua. Ajo vazhdoi të flitej në shtëpi, në rrugë, në mënyrën si u transmetuan historitë dhe kujtimet nga një brez te tjetri. Kështu, pavarësisht nga sundimet dhe nga ndarjet, shqipja mbeti elementi që i ndihmoi shqiptarët të njiheshin mes tyre.
Shqipja, shtëpia që na mban bashkë
Edhe kur historikisht shqiptarët u ndanë mes besimeve, sundimeve dhe kufijve, gjuha i mblodhi prapë në një hapësirë të përbashkët ku kuptimi funksionon pa ndërmjetës. Shqipja u bë një mënyrë për ta thënë “ne” edhe kur “ne” ishte bërë shumë më e vështirë për t’u shprehur vetëm me politika apo me kufij. Kjo është arsyeja pse gjuha përshkruhet si shtëpia që mban bashkë.
Në këtë kuptim, shqipja nuk është vetëm një mjet komunikimi. Ajo bart kujtesë historike, përvojë shoqërore dhe një identitet që është formuar gjatë kohës. Pikërisht përmes saj, shqiptarët kanë gjetur një gjuhë të përbashkët për të njohur njëri-tjetrin, pavarësisht se ku jetonin dhe si kishin ndryshuar rrethanat. Gjuha shfaqet si një shenjë e qëndrueshme, që nuk varet nga një ditë e caktuar, por nga vazhdimësia e brezave.
Fakti që shqipja ka mbijetuar mes perandorive dhe stuhive historike e bën edhe më të rëndësishme rolin e saj sot. Ajo tregon se, kur një popull e ka ruajtur gjuhën si vlerë, atëherë ka ruajtur edhe një formë identiteti. Dhe ndërsa kombet e tjera shpesh lidhen me fenë, me perandoritë apo me pushtimet, shqiptarët kanë gjetur një “fjalor” më të thellë për të ruajtur lidhjen—te gjuha shqipe. Në fund, ideja qëndron e thjeshtë: pavarësisht ndarjeve dhe ndryshimeve, shqipja mbetet shtëpia që i mban bashkë.
Botuar fillimisht në Albeu








