Grupet e hakerëve Kiberpartizany BY dhe Silent Crow pretendojnë se kanë depërtuar në sistemet e Shërbimit Federal të Statistikave Shtetërore të Rusisë, të njohur si Rosstat. Sipas këtyre grupeve, materialet e siguruara mund të zbulojnë përmasat e humbjeve njerëzore të Rusisë në luftën kundër Ukrainës, duke ngritur sërish diskutime mbi shifrat reale që nuk janë bërë publike zyrtarisht nga autoritetet ruse.
Të dyja grupet thonë se kanë marrë rreth 23 terabajtë të dhëna. Në këtë vëllim përfshihen dokumente të brendshme, statistika demografike dhe ekonomike, si dhe informacione që lidhen drejtpërdrejt me humbjet ruse në luftë. Më tej, grupet kanë përdorur materialet e marra për të bërë llogaritje mbi numrin e të vrarëve, duke nisur nga periudha kur Rusia nisi pushtimin e plotë të Ukrainës, në shkurt të vitit 2022.
Sipas llogaritjeve të Kiberpartizany BY, deri më 27 gusht 2026 janë vrarë të paktën 393 mijë e 881 shtetas rusë. Ndërkohë, Silent Crow paraqet një shifër më të lartë: 450 mijë e 100 të vrarë. Diferenca mes dy vlerësimeve, sipas shpjegimeve të ofruara, vjen nga mënyra e ndryshme e llogaritjes dhe nga kategoritë që secili grup ka përfshirë në numrin e përgjithshëm.
Kiberpartizany BY thotë se ka përfshirë rastet kur veprimet ushtarake ose pasojat e tyre janë shënuar si shkak i vdekjes. Kjo qasje synon të lidhë drejtpërdrejt humbjet me rrethanat luftarake, duke e kufizuar më shumë interpretimin. Në anën tjetër, Silent Crow, sipas pretendimit të tij, ka përfshirë edhe kategori të tjera, përfshirë humbjet jo luftarake në mesin e ushtarakëve, vdekjet e regjistruara si akte terroriste dhe rastet e personave që janë të regjistruar në Rusi, por që kanë vdekur në territoret e pushtuara ose në Ukrainë, pa u përcaktuar shkaku i saktë i vdekjes.
Pavarësisht pretendimeve, Rusia nuk ka publikuar statistika zyrtare për humbjet në luftime që nga shtatori i vitit 2022. Për më tepër, që nga viti 2024, Rosstat ka ndërprerë publikimin e të dhënave vjetore për shkaqet e vdekjeve. Kjo, sipas kontekstit të dhënë në materialet e përhapura, e vështirëson vlerësimin e ndikimit demografik të luftës, pasi mungojnë të dhëna të krahasueshme në kohë.
Hakerat pretendojnë shifra të larta: 390 mijë+ të vrarë
Për të dhënë një ide mbi mënyrën si krahasohen këto vlerësime, përmendet një bazë e përbashkët e BBC Russian Service dhe Mediazona, e cila deri më 8 nëntor kishte mbledhur rreth 286 mijë emra të ushtarëve rusë të vrarë dhe të identifikuar. Edhe ky proces vlerësimi cilësohet jo i plotë, veçanërisht për muajt e fundit të luftës, ku identifikimi dhe përditësimi i të dhënave mund të kërkojë më shumë kohë.
Një studim tjetër i përbashkët, i publikuar nga Meduza dhe Mediazona, i mbështetur në analizën e të dhënave të regjistrit të trashëgimisë, vlerësoi se deri në fund të vitit 2025 numri i ushtarëve rusë të vrarë ishte rreth 350 mijë. Në këtë sfond, shifrat e paraqitura nga hakerët thuhet se përputhen me disa studime të mëparshme të pavarura, por kjo nuk e provon automatikisht saktësinë e tyre.
Meduza dhe Mediazona kanë njoftuar se kanë siguruar qasje në të dhënat e publikuara nga hakerët dhe kanë nisur verifikimin e tyre. Gazetarët synojnë të përcaktojnë nëse materialet janë autentike dhe sa të plota janë, duke përjashtuar edhe mundësinë e manipulimit të qëllimshëm. Një vështirësi tjetër që përmendet është se shkaqet e vdekjes të shënuara në dokumentet mjekësore nuk pasqyrojnë gjithmonë rrethanat reale. Për më tepër, bazat e brendshme të Rosstat-it nuk përmbajnë informacione të përditësuara për personat e raportuar të zhdukur, të cilët mund të shpallen të vdekur vetëm pas një periudhe të gjatë.
Prandaj, edhe të dhënat e një institucioni shtetëror nuk mund të shndërrohen automatikisht në një shifër përfundimtare të humbjeve ushtarake ruse. Megjithatë, nëse autenticiteti dhe plotësia e materialeve konfirmohen, këto të dhëna mund të kthehen në një nga burimet më të mëdha për vlerësimin e pasojave demografike të luftës në Rusi.
Botuar fillimisht në Telegrafi
