Vdekja e Xhevat Prekazit, një prej futbollistëve më të njohur shqiptarë të gjeneratës së tij në futbollin jugosllav dhe atë evropian, ka rikthyer sërish në vëmendje jo vetëm karrierën e tij sportive, por edhe historinë e ndërlikuar që e shoqëroi atë përgjatë viteve me vendlindjen dhe publikun shqiptar në Kosovë. Emri i tij lidhet me një rrugëtim që nisi në Mitrovicë dhe u shtri në vende e klube të njohura, megjithatë ajo që mbeti e veçantë ishte mënyra se si ai u pozicionua publikisht, duke krijuar reagime të ndryshme mes tifozëve.
Xhevat Prekazi lindi në Mitrovicë në vitin 1957. Për shumë vite, ai u konsiderua si një nga figurat më të spikatura të futbollit shqiptar të asaj kohe, me performanca që i dhanë imazh sportiv dhe respekt brenda fushës. Por karriera e tij nuk u mbyll thjesht me sukseset sportive. Ajo u shoqërua edhe me një marrëdhënie që herë pas here u tensionua, sidomos kur publikut shqiptar iu duk se Prekazi po largohej nga pritshmëritë e bashkëkombësve të tij.
Në një periudhë kur identiteti, përfaqësimi dhe mesazhet publike kishin peshë të madhe, zgjedhjet që bëri Prekazi u lexuan ndryshe nga shumë tifozë shqiptarë. Një nga momentet që u përmend shpesh lidhet me vendimin e tij për t’i bashkuar rrugëtimin sportiv klubit dhe strukturave të Beogradit. Kjo zgjedhje, për disa, u pa si një hap i natyrshëm në karrierë; për të tjerë, u interpretua si një distancim i mundshëm nga lidhja e tij e drejtpërdrejtë me vendlindjen dhe publikun e Kosovës.
Reagimet pas deklaratave që e larguan nga zemrat e shumë tifozëve
Ndërsa karriera e tij vijoi, deklaratat e Xhevat Prekazit u kthyen në pjesë të diskutimeve publike. Pikërisht këto qëndrime u përmendën si elementë që ndikuan në mënyrën si ai shihej nga një pjesë e tifozëve shqiptarë. Për shumë njerëz, figura e tij përfaqësonte një shpresë të madhe: që talenti shqiptar të mund të shkëlqente edhe në nivelet më të larta. Por kur opinioni publik e perceptoi se mesazhet që ai jepte nuk përkonin me pritjet e komunitetit, ndjenjat mes tyre filluan të ndryshojnë.
Vitet e karrierës së tij tregojnë për një lojtar që kishte përmasa dhe cilësi të veçanta për kohën. Në futbollin jugosllav ai u njoh si një emër i rëndësishëm, ndërsa ndikimi i tij nuk mbeti i kufizuar vetëm në kampionatet vendase. Në planin evropian, njohja që mori lidhej me performancën në nivele që kërkonin konkurrencë të lartë dhe disiplinë. Kjo e shndërroi emrin e tij në një figurë që përmendej jo vetëm nga tifozët e klubit ku luante, por edhe nga dashamirësit e futbollit, të cilët shihnin tek ai një shembull të vlerës së talentit.
Megjithatë, përballë kujtesës për atë që ai arriti në fushë, qëndroi edhe raporti i tij i vështirë me vendlindjen. Mitrovica dhe publiku shqiptar në Kosovë mbetën një pjesë e rëndësishme e narrativës rreth tij. Në këtë kuptim, diskutimet pas vdekjes së tij nuk u fokusuan vetëm te statistikat apo te ndeshjet, por edhe te marrëdhënia që publiku ndjente se ai kishte ose nuk kishte me ta. Për shumë tifozë, ajo që e bëri të dhimbshme ishte se një legjendë sportive për ta u shoqërua edhe me ndarje emocionale.
Vdekja e Xhevat Prekazit riktheu kujtesën për një karrierë të jashtëzakonshme sportive dhe, njëkohësisht, solli përsëri në qendër çështjen e zgjedhjeve dhe deklaratave që e vunë në një pozicion të diskutueshëm në sytë e një pjese të tifozëve shqiptarë. Prekazi mbetet një emër që e lidh futbollin e brezit të tij me një histori të veçantë: nga Mitrovica e vitit 1957 deri te lidhjet sportive që e çuan në Beograd, me pasoja emocionale që vazhdojnë të përmenden edhe sot.
Botuar fillimisht në IndeksOnline
