Nyjet limfatike të fryra në qafë, nën sqetulla ose në ijë janë një dukuri që shumë njerëz e vërejnë herët, por jo gjithmonë dinë çfarë nënkupton. Në shumicën e rasteve, ky zmadhim tregon se trupi është duke luftuar kundër një infeksioni. Megjithatë, për shkak se në disa situata mund të lidhet edhe me probleme më serioze, është e rëndësishme të dini cilat janë shkaqet më të zakonshme dhe kur duhet bërë kontroll te mjeku.
Nyjet limfatike janë pjesë e sistemit limfatik, i cili ndihmon trupin të mbrohet nga infeksionet. Kur ato zmadhohen, shpesh mund të ndihen si “kokrra” nën lëkurë. Kjo mund të vihet re sidomos në zona si qafa, nën mjekër, sqetullat ose ijët. Sipas institucioneve shëndetësore, shkaku më i shpeshtë i zmadhimit të nyjeve limfatike janë infeksionet virale. Edhe infeksionet bakteriale, disa sëmundje autoimune, ekzemat dhe përdorimi i barnave të caktuara mund ta shkaktojnë këtë gjendje.
Një nga pyetjet më të shpeshta është nëse nyjet e fryra mund të jenë shenjë e kancerit. Edhe pse zmadhimi i nyjeve limfatike ndonjëherë mund të lidhet me sëmundje më të rënda, kanceri konsiderohet një shkak i rrallë. Sipas të dhënave nga Healthdirect dhe manuali mjekësor MSD, më pak se një për qind e personave me nyje limfatike të zmadhuara mund të kenë kancer. Mundësia është edhe më e ulët te të rinjtë.
Ekziston edhe një situatë që shpesh lidhet me zmadhimin e nyjeve limfatike pas vaksinimit kundër COVID-19. Zakonisht, nyjet mund të fryhen në sqetullën e krahut ku është administruar vaksina. Kjo gjendje përgjithësisht nuk është e rrezikshme dhe, në shumicën e rasteve, kalon vetë brenda disa javësh.
Nyjet e fryra: dhimbja s’është gjithmonë shenjë alarmi
Një tjetër keqkuptim i zakonshëm është lidhja automatike mes dhimbjes dhe shkakut të problemit. Dhimbja nuk është gjithmonë tregues se çfarë fshihet pas zmadhimit të nyjeve limfatike. Specialistët e Qendrës Amerikane të Kancerit MD Anderson theksojnë se është e gabuar të mendohet se nyjet limfatike të prekura nga kanceri shkaktojnë gjithmonë dhimbje. Në rastin e limfomës, për shembull, nyjet e zmadhuara shpesh nuk janë të dhimbshme.
Në anën tjetër, nyjet e zmadhuara për shkak të kancerit mund të jenë shumë të forta dhe të ngjitura me njëra-tjetrën. Megjithatë, fakti që nyjet janë të forta ose vetëm prekja e tyre nuk mjafton për të përcaktuar shkakun. Diagnoza kërkon vlerësim mjekësor, sepse shkaqet e mundshme janë të ndryshme dhe nuk mund të diferencohen vetëm me ndjesi nga jashtë.
Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore? Institucionet shëndetësore rekomandojnë konsultë me mjekun nëse nyjet limfatike mbeten të zmadhuara për më shumë se dy javë, nëse vazhdojnë të rriten, nëse janë të forta ose nuk lëvizin kur i prekni. Kontrolli bëhet edhe më i rëndësishëm kur shoqërohen edhe simptoma të tjera, si temperaturë e lartë, djersitje gjatë natës, humbje e pashpjegueshme e peshës, mavijosje e lehtë ose gjakderdhje.
Po ashtu, vëmendje e veçantë kërkohet për nyjet e zmadhuara pranë ose poshtë klavikulës, si dhe kur nuk ka shenja të qarta të një infeksioni. Nëse shfaqen vështirësi të mëdha në frymëmarrje ose probleme në gëlltitjen e pështymës, atëherë duhet kërkuar ndihmë urgjente mjekësore.
Për të përcaktuar shkakun, mjeku zakonisht fillon me pyetje rreth simptomave dhe kryen një ekzaminim fizik. Ndonjëherë, shkaku mund të vlerësohet edhe nga mënyra se si ndihen nyjet gjatë prekjes. Nëse dyshohet për një infeksion të zakonshëm viral, mund të mos nevojiten analiza shtesë. Kur është e nevojshme, mund të kërkohen analiza të gjakut, ultrazë dhe, në rastet kur ekziston dyshimi për kancer, kryhet biopsi e nyjës limfatike. Trajtimi varet nga shkaku: zmadhimi nga infeksione virale shpesh nuk kërkon trajtim të veçantë, ndërsa infeksionet bakteriale mund të kërkojnë antibiotikë të përshkruar nga mjeku.
Botuar fillimisht në Telegrafi
