Kosova ka humbur zyrtarisht më shumë se 40 milionë euro nga Bashkimi Evropian për shkak të bllokadës politike në Kuvend. Shifra vjen si pasojë e mosmiratimit të ligjeve, çka ka penguar zbatimin në kohë të reformave të parashikuara, ndërsa situata e ngërçit po e shtyn kryeministrin Albin Kurti të flasë hapur për rrezikun e zgjedhjeve të reja.
Gjatë mbledhjes së Këshillit Ministror për Integrim Evropian, Kurti paralajmëroi se nëse deputetët nuk arrijnë të zgjedhin presidentin e ri deri më 6 tetor, vendi do të shkojë automatikisht në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare. Paralajmërimi i tij lidhet drejtpërdrejt me afatet kushtetuese, teksa në skenë, siç u tha, po rikthehet mundësia e një raundi tjetër zgjedhjesh.
“Nëse nuk do të arrijmë të zgjedhim president të ri, do të shkojmë sërish në zgjedhje, që do të jenë zgjedhjet e katërta në më pa se 2 vite. Zgjedhjet e reja janë të panevojshme e të kushtueshme. Ne tashmë kemi kryetarët e Kuvendit, kemi Qeveri të zgjedhur… Zgjedhjet e reja do të jenë sërish për Kuvend e për Qeveri e jo për president… Pse të shkojmë sërish në zgjedhje për ta konstituuar Kuvendin që s’mund të zgjedhë president”, deklaroi kryeministri.
Kurti e lidhi ngërçin institucional me funksionalitetin e Kuvendit dhe me paratë që Kosova pret nga Brukseli. Ai njoftoi se deri më 30 qershor Kosova ka zbatuar 20 hapa të reformave në vlerë prej 153.3 milionë eurosh. Ky raport, sipas tij, po vlerësohet nga Komisioni Evropian për lirimin e fondeve, ndërsa çështja kryesore që po e pengon avancimin mbetet miratimi i ligjeve në legjislativ.
Për shkak të bllokadës në Kuvend që pamundësoi miratimin e ligjeve, 6 nga 13 reformat e parapara nuk u zbatuan në kohë. Si rezultat, Kosova nuk i ka përfituar mbi 40 milionë euro, një humbje që tashmë është konfirmuar zyrtarisht. Në këtë kuadër, kryeministri kërkoi që vëmendja të mos mbetet vetëm te debati politik, por te zbatimi i reformave që kanë afate të përcaktuara, sidomos ato që skadojnë brenda këtij viti.
Rreziku i humbjes rritet: pa Kuvend funksional, fondet e BE-së rrezikohen
Në vazhdim të fjalës së tij, Kurti theksoi se në fillim të javës së ardhshme në Kuvend do të procedohen edhe tri marrëveshje ndërkombëtare për programet IPA. Përmes këtyre programeve, Kosova synon të përfitojë 258 milionë euro. Megjithatë, siç u theksua, alarmi kryesor mbetet afati i fundit i vitit, ku pritet të merren vendimet dhe të miratohen veprimet ligjore për të mos u shkaktuar vonesa të reja.
Kryeministri paralajmëroi se duhet të përqendrohet zbatimi i 22 reformave që skadojnë në fund të dhjetorit të sivjetmë, në vlerë prej 131.4 milionë eurosh në fondet e BE-së. Ai sqaroi se mbi një e treta e këtyre reformave, saktësisht 8 sosh, kërkojnë miratim të projektligjeve në Kuvend. Kurti përmendi edhe numrin e projektligjeve: gjithsej 10 projektligje që, sipas tij, skadojnë më 31 dhjetor 2026. Sipas logjikës së paraqitur nga kryeministri, nëse Kuvendi do të jetë funksional dhe ligjet do të kalojnë, reformat dhe mjetet e dedikuara për to nuk do të humbin.
Punimet e Këshillit Ministror vazhduan më pas prapa dyerve të mbyllura, por mesazhi mbeti i njëjtë: pa një Kuvend funksional që zgjedh presidentin dhe kalon ligjet e mbetura, Kosova rrezikon jo vetëm stabilitetin institucional, por edhe humbjen e qindra miliona eurove të destinuara për zhvillim. Në sfond të këtij skenari, paralajmërimi për zgjedhje të jashtëzakonshme deri në 6 tetor shton peshën e vendimeve që priten në javët në vijim, sidomos për programet dhe reformat me afate të shkurtra.
Botuar fillimisht në Bota Sot
