Pas katër dekadash, vjen sërish në qarkullim monografia “Valle tradicionale të Opojës”. Botimi, i cili fillimisht doli më 1986, ribotohet tani me synimin për t’i ruajtur dhe për t’i bartur ndër breza thesaret e vallëzimit dhe të këngëve të zonës së Opojës.
Promovimi i librit u shoqërua me një paraqitje skenike nga Ansambli Kombëtar i Këngëve dhe Valleve “Shota”. Në sallën e ushtrimeve të “Shotës”, radha e grave dhe burrave kishte mbushur ambientin, ndërsa u përgatitën për ta përcjellë një valle që i përket pikërisht trevës së Opojës. Në këtë rast, interpretime në skenë shoqëruan edhe idenë kryesore të ribotimit: dokumentimi i kujdesshëm i traditës dhe rikthimi i saj për publikun.
Vallja e luajtur ishte e burrave dhe e grave të Opojës. Në serinë e dokumentimit të koreografit Xhemali Berisha, interpretimi zë vend si “Vallja numër 6”. Kjo lidhje mes librit dhe skenës u vu në pah qartë, pasi vetë promovimi i monografisë u mbështet nga mënyra si “Shota” i sjell në publik vallët që lidhen me punën dokumentuese të autorit.
Ribotimi i “Valle tradicionale të Opojës” rikthen trashëgiminë në skenë dhe në libër
Edhe pse Berisha ka qenë për dekada i lidhur me skenën, rruga e tij drejt dokumentimit nuk u ndal vetëm te interpretimi. Për dekada me radhë, ai ka bartur koreografitë e tij direkt te valltarët në skenë me Ansamblin Kombëtar të Këngëve dhe Valleve “Shota”. Megjithatë, sipas rrëfimit për veprën e tij, ai nuk u mjaftua vetëm me këtë formë. Qysh para katër dekadash, vallet e Opojës, hap pas hapi, do t’i dokumentonte edhe në libër, duke i përmbledhur në monografi që sot po ribotohet.
Monografia “Valle tradicionale të Opojës”, e cila ka parë dritën fillimisht në vitin 1986, ribotohet tani pas katër dekadash. Në qendër të kësaj vepre është studimi dokumentues i valleve dhe i këngëve të zonës prej nga vjen Berisha. Përmes këtij botimi, synimi nuk është vetëm ruajtja e materialit kulturor, por edhe bartja e tij ndër breza, në mënyrë që tradita të mos mbetet vetëm në kujtesë, por të ketë formë të qëndrueshme edhe në dokumentim.
Xhemali Berisha është koreograf që ka qenë pjesë e “Shotës”. Ai është përmendur edhe si autor i shumë valleve dhe koreodramave të ansamblit, çka e bën lidhjen e tij me këtë trashegimi të veçantë edhe më të drejtpërdrejtë. Në artikulimin e veprës së tij studimore, theksohet se kontributi i tij shkon përtej kufijve të trashëgimisë së Opojës, duke u parë si vlerë edhe në kuptimin më të gjerë të ruajtjes së kulturës popullore.
Një moment simbolik i promovimit ishte pikërisht mënyra si performanca në skenë lidhej me ndarjen e serisë së dokumentimit të autorit. Kështu, prania e “Vallja numër 6” në kontekstin e promovimit solli një urë mes punës së koreografit dhe librit që po rikthehet. Në këtë mënyrë, publiku u njoh jo vetëm me një botim të ri të ribotuar, por edhe me interpretimet që vazhdojnë të mbajnë gjallë traditën e Opojës.
Ribotimi i “Valle tradicionale të Opojës” vjen si thirrje që profesionistë të fushës të vazhdojnë të dokumentojnë thesaret popullore edhe në forma të tilla botimesh. Duke i ruajtur vallet dhe këngët në një monografi të strukturuar, Berisha e lidh trashëgiminë me punën konkrete të dokumentimit, ndërsa publiku e sheh traditën të ringjallet si në skenë, ashtu edhe në libër.
Botuar fillimisht në Koha.net
