Kur fëmija shpërthen nga zemërimi, shpesh reagimet duken si “të papritura” për prindërit. Në fakt, te disa fëmijë ky moment mund të shoqërohet me të bërtitura, britma dhe të qara dhe është veçanërisht i zakonshëm te fëmijët nga mosha dy deri në pesë vjeç. Lajmi i mirë është se mënyra si prindërit reagojnë në këto situata mund të ndikojë jo vetëm në kalimin më të lehtë të momentit, por edhe në zhvillimin e inteligjencës emocionale me kalimin e kohës.
Psikologia Julie Fraga thekson se sjelljet e vështira janë pjesë normale e rritjes dhe shpesh janë një formë komunikimi. Pas një shpërthimi zemërimi mund të fshihen frika, shqetësime ose nevoja të paplotësuara që fëmija nuk di t’i shprehë në mënyra të tjera. Për këtë arsye, qasja që përdoret në momentin e tensionit ka rëndësi të drejtpërdrejtë: nuk mjafton vetëm të ndalet sjellja, por të kuptohet çfarë po ndodh me fëmijën.
Për një fillim, prindi duhet të mendojë për qetësinë e vet. Është normale që të shqetësoheni kur fëmija ka shpërthim zemërimi, megjithatë në atë çast është e rëndësishme të kujtohet se fëmijët mësojnë edhe duke vëzhguar të rriturit. Fraga këshillon që prindi të përpiqet fillimisht të qetësojë veten, për shembull përmes frymëmarrjes së thellë. Emocionet mund të kalojnë nga një person te tjetri, ndaj nëse prindi ruan qetësinë, fëmija ka më shumë gjasa të qetësohet dhe, njëkohësisht, mëson si t’i përballojë emocionet e forta.
Në hapin e dytë, shmangni reagimin automatik vetëm me ndalim të menjëhershëm. Në vend të urdhrave të shpejta ose përpjekjes për ta ndërprerë sjelljen sapo shfaqet, përpiquni të kuptoni se çfarë mund të fshihet pas saj. Një reagim i tillë mund të lidhet me frikën nga ndëshkimi, përshtatjen në kopsht, ndryshime në rutinë, lodhjen ose një periudhë të vështirë zhvillimore. Fraga sugjeron që prindërit të pyesin veten: “Çfarë po i ndodh fëmijës që po reagon kështu?” Kuptimi i shkakut është shpesh hapi i parë drejt zgjidhjes së problemit.
Emërto emocionet për ta ulur intensitetin
Një tjetër element i rëndësishëm është të mos injorohen emocionet që duken pas sjelljes. Zemërimi, shmangia apo edhe gënjeshtra ndonjëherë janë mënyra me të cilat fëmija përpiqet të mbrohet nga ndjenja të pakëndshme, si turpi, faji, frika ose trishtimi. Prindi mund ta ndihmojë fëmijën duke ia emërtuar emocionin. Pyetje të thjeshta mund ta bëjnë më të lehtë për të: “A je i trishtuar?”, “A je i zemëruar?” ose “A je i shqetësuar?” Vetë emërtimi i emocioneve mund të ndihmojë në uljen e intensitetit të tyre, sepse fëmija fillon të kuptojë më qartë atë që po ndjen.
Po ashtu, ka vlerë të madhe të shihet edhe reagimi i prindit vetë. Fëmijët imitojnë mënyrën se si të rriturit reagojnë kur janë nën stres ose kur përballen me emocione të forta. Për këtë arsye, Fraga këshillon që prindërit të pyesin veten si sillen kur janë të zemëruar, të frikësuar ose të trishtuar. Nëse prindi i njeh më mirë emocionet dhe mënyrën e reagimit të vet, mund ta kuptojë më lehtë edhe cilat modele sjelljeje mund të ketë përvetësuar fëmija prej tij. Kjo e bën më të mundshme që përgjigjja ndaj shpërthimeve të jetë e qëndrueshme dhe jo e përçarë.
Në fund, mos e nënvlerësoni rolin e faktorëve bazë si uria, lodhja dhe stresi. Këto gjëra mund ta bëjnë shumë më të vështirë që fëmija të kontrollojë emocionet. Përpara se ta qortoni ose ta ndëshkoni, është e dobishme të kontrolloni nëse ka ndonjë nevojë bazë që nuk është plotësuar. Nganjëherë, një vakt, pak pushim ose një moment cilësor me prindin mund të mjaftojë që situata të qetësohet. Në këtë mënyrë, prindi nuk e sheh shpërthimin vetëm si “sjellje të keqe”, por si një sinjal që fëmija ende nuk di si ta përballojë atë që po ndjen.
Shpërthimi i zemërimit nuk duhet parë si një problem i izoluar. Shpesh ai është mënyra e fëmijës për të treguar se po përjeton diçka që nuk e menaxhon dot. Me një reagim të qetë dhe të qëndrueshëm, prindi mund ta ndihmojë fëmijën gradualisht që ta zhvillojë më mirë këtë aftësi dhe të mësojë të menaxhojë emocionet e forta në mënyrë më të përshtatshme.
Botuar fillimisht në Telegrafi
