Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka reaguar ndaj një deklarate të presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili ka paralajmëruar mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër. Haxhiu e ka cilësuar këtë qasje si shoviniste dhe destabilizuese, ndërsa ka kërkuar që diplomatët e Kosovës ta përcjellin mesazhin për këtë kërcënim në vendet ku punojnë, duke e bërë të qartë se përdorimi i burimeve ujore nuk mund të shndërrohet në mjet presioni politik.
Reagimi i Haxhiut erdhi gjatë organizimit të edicionit të nëntë të Konferencës së Ambasadorëve të Kosovës. Ajo iu drejtua diplomatëve që të flasin për rrezikun serioz që, sipas saj, Serbia po e artikulon ndaj Kosovës, duke e paraqitur këtë çështje jo thjesht si debat teknik, por si ndikim real në sigurinë e vendit. Në këtë kontekst, u theksua se ndërhyrjet në rrjedhat ujore ndërkufitare mund të kenë pasoja që shkojnë përtej dimensionit inxhinierik.
“Ndërhyrja e njëanshme në rrjedhat ujore ndërkufitare do të kishte pasojë shumë përtej një çështjeje teknike ngase do ta prekte sigurinë ujore, energjetike, mjedisore dhe njerëzore të Republikës sonë”, u shpreh Haxhiu. Sipas saj, pikërisht për këtë arsye diplomatët duhet t’i bëjnë të njohura këto deklarata në kryeqytetet ku shërbejnë dhe të informojnë qeveritë e vendeve pritëse për natyrën e pasojat që do të sjellë një ide e tillë.
Përdorimi i ujit si presion politik është i papranueshëm
Haxhiu theksoi se diplomatët duhet ta bëjnë të qartë se “përdorimi i burimeve ujore si instrument presioni ndaj Kosovës është i papranueshëm”. Ajo shtoi se idetë që nxisin qasje shoviniste dhe destabilizuese ndaj Kosovës duhet të marrin vëmendjen dhe reagimin e duhur ndërkombëtar. Në këtë linjë, paralajmërimi i Vuçiqit u paraqit si kërcënim serioz për interesat e Kosovës në disa fusha të ndërlidhura, përfshirë sigurinë e furnizimit me ujë, prodhimin energjetik, gjendjen mjedisore dhe ndikimin mbi njerëzit.
Ndërkaq, vetë presidenti serb në deklaratën e tij, sipas reagimeve të përcjella, nuk e ka fshehur qëllimin e idesë për Ibrin. Vuçiq ka thënë se, pasi serbët po maltretohen në Kosovë, me ndryshimin e rrjedhës së lumit do të shohim “çfarë do të bëjnë” dhe “si do të sillen” shqiptarët. Ky formulim, sipas interpretimit politik të bërë nga institucionet kosovare, lidh një vendim të natyrës ujore me logjikën e presionit dhe ndëshkimit ndaj një popullsie.
Në reagim u rikujtua edhe një deklarim i Vuçiqit në dhjetor të vitit 2024, pas një sulmi terrorist në kanalin e Ibër-Lepencit. Atëherë, ai ka pretenduar se ideja e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit “ekziston që nga viti 1985”. Ky pretendim u vendos në të njëjtin bosht argumentimi për të treguar se paralajmërimet nuk janë të rastësishme, por lidhen me një narrativë të përsëritur, e cila, sipas Kosovës, krijon shqetësim për sigurinë dhe stabilitetin rajonal.
Pas deklaratave të Vuçiqit, reagim erdhi edhe nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, ka thënë se uji nuk mund të përdoret si instrument presioni politik dhe as si mjet për të ndëshkuar një vend. Në këtë mënyrë, çështja e lumit Ibër dhe paralajmërimi për ndryshim të rrjedhës së tij janë vendosur në qendër të shqetësimeve diplomatike, me theks të veçantë tek papranueshmëria e përdorimit të burimeve ujore për qëllime presioni.
Botuar fillimisht në Koha.net
