Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka njoftuar se ka nisur zyrtarisht procedurat për zgjidhjen e kontratës së koncesionit për Aeroportin e Vlorës. Lajmi vjen pas vendimit të Ministrisë për të ndërmarrë hapin e prishjes së kontratës, një proces që, sipas analizave të ekspertëve, lidhet me atë që ata e shohin si model problematik të skemave PPP në Shqipëri.
Sipas mënyrës si e përshkruan çështja, fillimi i procedurës për prishjen e marrëveshjes nuk shihet thjesht si një vendim administrativ, por si një rast që mund të hapë rrugë për pasoja financiare të konsiderueshme. Arsyeja kryesore, e përmendur në vlerësimet e publikuara, është se skemat PPP në vend kanë sjellë kosto të larta për taksapaguesit, ndërkohë që projektet kanë pasur vështirësi në zbatim dhe në përmbushje të detyrimeve.
Vendimi për të nisur procedurat e zgjidhjes së kontratës është bërë i ditur në një njoftim që mban datën e mërkurë. Pikërisht nga ky moment, marrëdhënia kontraktuale mes palëve hyn në fazën për zgjidhje, ku hapat e ardhshëm pritet të ndiqen sipas kuadrit ligjor për koncesionet. Në këtë kontekst, vlerësohet se një proces i tillë mund të përshpejtojë edhe skenarë ligjorë, përfshirë referime në arbitrazh.
Analistët e çështjes theksojnë se aeroporti i Vlorës rrezikon të shndërrohet në një dështim të paralajmëruar, me pasoja që mund të shkojnë përtej një vendimi përfundimtar administrativ. Në këtë drejtim, argumenti që përcillet lidhet me koston totale të mundshme për buxhetin dhe rrezikun e pretendimeve kundër shtetit në kuadrin e arbitrazhit. Flitet për një skenar ku përfshihen shifra shumë të larta, duke ngritur shqetësimin për barrë financiare.
Procedura e prishjes mund të çojë në arbitrazh me kosto shumë të larta
Në artikulimin e bërë rreth kësaj çështjeje, theksohet se rreziku real lidhet me atë se çfarë mund të ndodhë në arbitrazh, nëse palët kontraktore depozitojnë pretendime. Ajo që përmendet është se një zhvillim i tillë mund të vendosë në diskutim qindra milionë euro, shifër që e rrit ndjeshëm peshën e vendimit të marrë nga qeveria. Në një rast të tillë, çdo vonesë apo çdo hap shtesë procedural mund të ketë ndikim të drejtëpërdrejtë në financat publike.
Në njoftimin e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë thuhet se procedura për zgjidhjen e kontratës së koncesionit për Aeroportin e Vlorës është nisur zyrtarisht, duke hapur një rrugë ku pritet të ndiqen hapa të mëtejshëm. Kjo përfshin formalizimin e aspekteve që lidhen me prishjen e kontratës dhe menaxhimin e pasojave të mundshme. Në të njëjtën kohë, analizat e publikuara e vendosin këtë rast brenda një panorame më të gjerë, ku skemat PPP janë konsideruar problematike për shkak të kostove të larta financiare.
Përmendja e koncesionit dhe e procedurës së zgjidhjes është një element kyç për mënyrën se si autoritetet po e trajtojnë këtë situatë. Në praktikë, koncesionet parashikojnë të drejta dhe detyrime për palët, si dhe mekanizma zgjidhjeje mosmarrëveshjesh. Kjo është arsyeja pse vendimi i Ministrisë shihet si një ngjarje që mund të prodhojë edhe procese të mëtejshme ligjore, duke e bërë arbitrazhin një skenar të mundshëm, sidomos kur pretendimet e secilës palë kanë diferenca të konsiderueshme.
Këto zhvillime e vendosin Aeroportin e Vlorës në qendër të një debati për kosto dhe rrezik financiar. Nga njëra anë, autoritetet po ecin me procedurat për prishjen e kontratës, ndërsa nga ana tjetër, vlerësimet theksojnë se pasojat mund të jenë të mëdha, deri në nivelin e qindra milionë eurove në arbitrazh. Në këtë mënyrë, vendimi i mërkurë i Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë jo vetëm hap një fazë të re administrative, por rrit edhe pritshmëritë për çështje ligjore që mund të zgjasin.
Për taksapaguesit dhe për buxhetin e shtetit, skenari i arbitrazhit shfaqet si një faktor që mund të rrisë barrën financiare. Ndërsa procedura vijon, vëmendja mbetet te hapat e ardhshëm që do të ndërmerren, si dhe te mënyra se si do të paraqiten pretendimet e palëve në kuadër të kontratës së koncesionit. Në fund, rasti i aeroportit të Vlorës po paraqitet si një shembull ku kosto të larta dhe rreziqe ligjore shfaqen si pasojë e zbatimit të skemave PPP në Shqipëri.
Botuar fillimisht në Albeu
