Kur një lidhje kalon një periudhë të vështirë, shumë njerëz kanë një instinkt të menjëhershëm: të flasin me tone të larta, të marrin një vendim drastik, ose të mendojnë se “diçka nuk po funksionon më”. Në shumicën e rasteve, këto janë reagime të momentit—të forta, por që shpesh e rrisin tensionin dhe e shtyjnë problemin përpara pa e zgjidhur.
Por dy studime të fundit në psikologjinë e marrëdhënieve sugjerojnë një qasje krejt tjetër. Sipas tyre, lidhjet që arrijnë të mbijetojnë dhe të mos shpërbëhen nuk mbështeten te skenat e mëdha apo te gjestet spektakolare. Përkundrazi, ato ndërtohen nga gjëra të vogla, të përsëritura çdo ditë—që e ushqejnë lidhjen në mënyrë të qëndrueshme, pa e kthyer çdo vështirësi në luftë.
Studimi i parë u fokusua te ajo që bëjnë çiftet kur përballen me sfida. Psikologu Menelaos Apostolou analizoi rreth 100 persona dhe u kërkoi atyre të vlerësonin 14 mënyra për të përmirësuar marrëdhënien në çift. Gjatë analizës dolën qartë dy veprime që dallojnë nga të tjerat: së pari, të përpiqesh realisht të kuptosh nevojat e partnerit; dhe së dyti, të flasësh për problemet, në vend që t’i shtysh ato ose të shmangësh bisedat.
Ka edhe një gjetje që të bën të ndalesh. Sipas studimit, të tregosh dashuri në mënyrë konkrete funksionon më mirë sesa të përqendrohesh te vetja, pamja, imazhi apo “të dukurit mirë”. Me fjalë të tjera, ajo që i jepet tjetrit—në një formë të kuptueshme dhe të prekshme—ka më shumë peshë se sa përpjekjet që bëhen vetëm për të pasur kontroll mbi mënyrën se si dukesh.
Çiftet që zgjasin, fitojnë nga gjestet e vogla
Studimi identifikoi edhe disa “rregulla të heshtura” që lidhen drejtpërdrejt me qëndrueshmërinë e marrëdhënieve. Të kuptosh dhe të komunikosh nevojat e tua është një bazë; po ashtu, të krijosh përvoja të përbashkëta, të ndërtosh besim dhe të respektosh hapësirën e partnerit. Në listë hyjnë edhe qëndrime të rëndësishme si të jesh i hapur ndaj kritikës, të ruash vetëkontrollin në konflikt dhe të dish të bësh kompromis.
Një studim i dytë e çon këtë ide edhe më tej. Ai ndoqi 175 çifte të martuara gjatë dy javëve. Studiuesit i kërkuan secilit të mbante një ditar ku të shënonte gjeste të vogla dhembshurie ndaj partnerit. Rezultati e konfirmoi një ide që është e njohur edhe nga filozofia e Dalai Lama-s: kujdesi për tjetrin jo vetëm që e forcon marrëdhënien, por përmirëson edhe mirëqenien tënde.
Madje ekziston një detaj i rëndësishëm në këtë proces. Partneri përfiton emocionalisht nga një gjest vetëm nëse e vëren atë. Ndërsa personi që e bën gjestin përfiton gjithmonë, edhe nëse nuk i njihet. Profesori Harry Reis thekson se pritja që partneri të vërë re çdo përpjekje është një keqkuptim: vlera e gjestit qëndron te vetë akti, jo te reagimi i çastit.
Dy studime të ndryshme, një përfundim i përbashkët: marrëdhëniet nuk “shpëtohen” nga momentet e mëdha. Ato mbahen gjallë nga gjestet e vogla të përditshme—të kuptosh, të dëgjosh, të tregosh dashuri në mënyrë konkrete dhe të krijosh një mënyrë komunikimi që nuk e shtyn problemin. Po ashtu, një mesazh praktik del fort nga këto të dhëna: nuk duhet të presësh që tjetri të ndryshojë që të fillosh ti. Sepse edhe kur dikush nuk e vëren, ajo që jep kthehet gjithsesi.
Botuar fillimisht në Bota Sot
