Pas reshjeve të fundit që sollën dëme në disa pjesë të Kosovës, komunat po kërkojnë ndërhyrje më të shpejtë nga niveli qendror për kompensimin e dëmeve të shkaktuara nga fatkeqësitë natyrore. Në qendër të kërkesës është themelimi i një fondi emergjent nga Qeveria, me argumentin se buxhetet komunale nuk kanë hapësirë të mjaftueshme financiare për të përballuar plotësisht situatat kur goditjet vijnë si pasojë e ndryshimeve klimatike.
Kryetari i Asociacionit të Komunave të Kosovës, Sazan Ibrahimi, tha se niveli lokal është i kufizuar si nga mundësitë ashtu edhe nga kapacitetet financiare. Ai theksoi se komunat po përballen me vështirësi të mëdha, ndërsa nevoja për masa të rëndësishme në raste të stuhive dhe fenomeneve të tjera ekstreme është e vazhdueshme. Ibrahimi nënvizoi se në këto rrethana, roli i Qeverisë duhet të jetë më i madh.
Sipas Ibrahimit, “komunat nga aspekti financiar janë jashtëzakonisht keq”. Ai shtoi se komunat kanë “dhjetëra miliona euro që u merren komunave padrejtësisht” dhe për këtë arsye “nuk kanë kapacitete financiare që të ndërmarrin masa shumë të rëndësishme sa u përket ndryshimeve klimatike”. Në të njëjtën linjë, ai tha se nga aspekti financiar komunat janë “jashtëzakonisht të limituara” kur bëhet fjalë për paralajmërime për stuhi.
Një kërkesë e tillë nuk lidhet vetëm me dëmet e reshjeve të fundit. Ibrahimi përmendi edhe faktin se ka qytetarë e fermerë që ende nuk janë kompensuar për dëmet e vitit 2022. Sipas tij, kjo tregon se sistemi aktual i trajtimit të rasteve pas fatkeqësive nuk po prodhon zgjidhje të mjaftueshme dhe në kohë, duke e bërë edhe më të domosdoshme krijimin e një mekanizmi financiar emergjent.
Fond emergjent për kompensim më të shpejtë pas fatkeqësive
Formimin e fondit e ka ngritur si domosdoshmëri edhe kryetari i Komunës së Rahovecit, Smajl Latifi. Ai tha se komunat duhet të kenë një fond emergjent që do t’u japë atyre mundësinë për të menaxhuar rastet kur ndodhin fatkeqësi elementare natyrore. Latifi theksoi se është e nevojshme që Qeveria t’i kompensojë dëmet në komunat e Republikës së Kosovës, duke e cilësuar momentin si të fundit për një trajtim të tillë.
Kërkesë për një fond të tillë ka shprehur edhe Mitrovica e Jugut. Komuna drejtohet nga partia që është edhe në pushtetin qendror, Vetëvendosje, ndërsa zëdhënësi Shkëlzen Haliti ka argumentuar se një fond emergjent do të lehtësonte punën e komunës në situata të emergjencave. Haliti tha se në raste të tilla, procedurat mund të zvarriten për shkak të procedurave ligjore, të cilat marrin kohë për pagesa dhe krijojnë vonesa në zbatimin e masave.
Ndërsa pritjet dhe kërkesat për kompensim rriten, komunat po kërkojnë që mekanizmi i financimit të jetë i gatshëm dhe i planifikuar. Ideja që përsëritet në disa komuna është e njëjtë: fondi emergjent do të mundësonte intervenim më të shpejtë dhe më efikas, pa pritur që procedurat administrative dhe ligjore të mbyllen plotësisht për çdo rast. Për këtë arsye, drejtuesit komunalë po i bëjnë thirrje Qeverisë që të krijojë një fond të tillë, si mënyrë për të reaguar më shpejt ndaj dëmeve që sjellin fatkeqësitë natyrore dhe reshjet ekstreme.
Botuar fillimisht në Koha.net
