Një baner që doli në stadiume gjatë Kupës së Botës pati një efekt më të madh se vetë ndeshjet. Për Argjentinën, “Malvinet” nisën të shndërrohen nga një kauzë historike për një territor të largët në një obsesion kulturor që u përhap te të rinjtë, teksa filluan të shohin emrin edhe atje ku nuk e kishin dëgjuar më parë.
Vendimi i lojtarëve të Argjentinës për të shpalosur një baner rreth Ishujve Falkland pas fitores ndaj Anglisë në gjysmëfinale të Botërorit bëri që mesazhi të shfaqej në mënyra të ndryshme. Ajo që nisi në një moment sportiv u kthye shpejt në diçka vizuale: baneri u shndërrua në bluza, u vendos mbi mure të dhomave të gjumit dhe u përhap edhe në rrjete sociale, duke e bërë temën më të pranishme në jetën e përditshme.
Në javët që pasuan, imazhi i Kupës së Botës në Argjentinë nuk u mbajt vetëm te ylli i futbollit apo te gola të caktuar. Fokusin e mori ajo pjesë ku ishte shkruar jo fort bukur “Malvinet janë argjentinase”. Kjo fjali u bë element identifikimi për shumë njerëz, ndërkohë që arkipelagu i Atlantikut Jugori—i njohur në Argjentinë si Malvinet—pretendohet nga Argjentina dhe Britania.
Arkipelagu i Ishujve Falkland, i njohur ndryshe jashtë Argjentinë, është një territor i jashtëm britanik. Ndërsa Mbretëria e Bashkuar kujdeset për mbrojtjen dhe punët e jashtme të ishujve, Ishujt Falkland kanë vetëqeverisje të brendshme. Përplasja mes dy vendeve ka qenë e fortë dhe ka mbërritur edhe në luftë: në vitin 1982, ato luftuan për dhjetë javë për këtë territor.
Kupa e Botës e ktheu “Malvinet” në kulturë për të rinjtë
Baneri i shfaqur gjatë Botërorit solli bujë marketingu në Argjentinë. Mesazhi nisur nga stadiumi u paraqit në afishe, çanta, atlete, vepra arti dhe fanella futbolli. Përtej tregut të zakonshëm, ai u përhap edhe në hapësira publike: baneri u var mbi hekura, u pikturua në mure të metrosë dhe u zgjodh madje si tatuazh. Në të gjithë vendin u shfaqën edhe murale shumëngjyrëshe të ishujve dhe të veteranëve të luftës, duke e futur temën në peizazhin urban.
Për autorin dhe veteranin e luftës Edgardo Esteban, ky reagim masiv është një shpjegim i thjeshtë i faktit që njerëzit vazhduan të flisnin për “Malvinet” edhe kur gara përfundoi. Ai u shpreh se Kupa e Botës mund të ketë përfunduar, por njerëzit nuk e lanë pas dore bisedën, sepse “Malvinet disi u bënë pjesë e Kupës së Botës”. Tek ai, kjo shfaqet edhe në shkollë: fëmijët i bëjnë pyetje, duke kërkuar të kuptojnë “Çka janë Malvinet?”.
Megjithatë, historia që qëndron pas emrit është e rëndë. Asnjë nga lojtarët e Argjentinës nuk ishte i lindur kur diktatura ushtarake argjentinase pushtoi Malvinet në vitin 1982. Atëherë, ishujt u mbajtën për 73 ditë, përpara se forcat britanike t’i rimerrnin ishujt në një luftë që la pas 649 ushtarë argjentinas dhe 255 ushtarë britanikë të vrarë. Për shumë njerëz, ky ishte një moment që la plagë, por edhe një pikë referimi për kujtesën kombëtare.
Ndërsa Argjentina po mundohej të dilte nga trauma e diktaturës brutale, disa veteranë dhe familje të rekrutëve të vrarë në luftë ndien se sakrifica e tyre po anashkalohej nga një demokraci në lindje, e cila kërkonte të distancohej nga katastrofa. Esteban tregon se si veteranë ata kaluan një kohë të gjatë duke u ndier të heshtur, të harruar dhe të lënë mënjanë. Në këtë kontekst, një Kupë Bote e ndryshme—ajo që ndezi interesin masiv—u pa si moment që theu heshtjen dhe e solli temën në qendër të vëmendjes.
Botuar fillimisht në Koha.net
