“Ikja si shpëtim” vjen në letërsinë shqipe si një roman që e zhvendos vëmendjen te përvoja e burgut politik dhe te gjurmët që sistemet shtypëse lënë te njerëzit. Por, përtej kësaj teme të drejtpërdrejtë, vepra e shkrimtarit Ibrahim Kadriu hap edhe një shtresë tjetër: një meditim për fatin historik shqiptar, për kujtesën kolektive dhe për mënyrën se si njeriu përpiqet të ruajë identitetin e vet edhe kur përballet me goditje të forta.
Romani është botuar nga Botimet KOHA dhe është promovuar të premten në Panairin e Librit në Prishtinë. Në atë promovim, vepra u prezantua si një rrëfim që lëviz mes kujtesës personale dhe përvojës së gjerë të një komuniteti. Në këtë ndërtim, liria, identiteti dhe dinjiteti njerëzor shfaqen si çështje që vihet vazhdimisht në sprovë, duke e bërë lexuesin të ndjekë jo vetëm një histori, por edhe një udhëtim reflektimi.
“Ikja si shpëtim” vë në qendër lirinë dhe dinjitetin njerëzor
Kryepersonazhi, sipas rrëfimit që i është bërë veprës gjatë promovimit, përballet me izolimin. Izolimi paraqitet si ndarje si nga të afërmit, ashtu edhe nga jeta e zakonshme. Megjithatë, brenda asaj përvoje të ngurtë, romani e trajton izolimin edhe si mundësi për reflektim—një hapësirë ku personazhi kthehet te mendimet për lirinë, te roli i kujtesës dhe te mënyra se si njeriu kërkon kuptimin e ekzistencës në rrethana të vështira.
Ibrahim Kadriu, i cili cilësohet si dëshmitar i epokave dhe si mjeshtër i madh i romanit socio-historik, vjen me veprën e radhës për të përjetësuar në artin letrar një kapitull të trishtë të qenies shqiptare. Promovimi i së premtes në Prishtinë e vuri në fokus pikërisht këtë synim: të mos mbeten vetëm në kujtim vuajtjet e së kaluarës, por të shndërrohen në rrëfim letrar që flet për njerëzit, për kohën dhe për pasojat që kanë formuar jetëra.
Ndërkaq, shkrimtari u prezantua edhe si një nga emrat më produktivë të letërsisë bashkëkohore në Kosovë. Përmendet se ai ka mbi 100 vepra, prej të cilave më shumë se 40 janë romane. Në këtë kontekst, “Ikja si shpëtim” u shfaq si romani më i ri i tij, një titull që vendos në qendër dramën e individit shqiptar përballë shtypjes, burgut dhe fatit historik.
Gjatë paraqitjes së veprës, u theksua se romani ndërton universin e vet duke e lidhur vazhdimisht rrëfimin midis kujtesës personale dhe përvojës kolektive. Kështu, liria, identiteti dhe dinjiteti njerëzor dalin si tri elemente që nuk qëndrojnë të pandryshuara, por vihen në sprovë përgjatë zhvillimit të ngjarjeve. Promovimi u realizua të premten pasdite, në ditën e tretë të Panairit të Librit në Prishtinë, në kuadër të edicionit të 26-të të ekspozitës.
“Ikja si shpëtim” u përmend edhe si një nga titujt e rinj që Botimet KOHA i ka sjellë enkas për edicionin e 26-të të ekspozitës. Në prezantim, u tha se leximi i romanit shpalos një rrugë ku kujtesa nuk mbetet thjesht narracion i kaluar, por kthehet në element që i jep kuptim fatit të njeriut dhe që e mban të gjallë bisedën mes asaj që ka ndodhur dhe asaj që shpresohet të mos përsëritet.
Botuar fillimisht në Koha.net
